PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2010 | 1 Dynamika zmian środowiska geograficznego pod wpływem antropopresji | 138--147
Tytuł artykułu

Rozwój środpolnego wąwozu drogowego w świetle badań pedologicznych i pomiarów GPS

Treść / Zawartość
Warianty tytułu
Development of the Midfield Road Gully Based on Pedological Investigations and GPS Measurements
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Rozwój badanego wąwozu drogowego przebiegał w sposób złożony. Najpierw obniżona została powierzchnia zbocza wskutek erozji gleb i nastąpiło odsłonięcie dolnych, mniej odpornych na erozję poziomów glebowych. Wpłynęło to na szybki rozwój niecki drogowej. Z kolei jej rozwój spowodował odsłonięcie lessu węglanowego oraz znaczne poszerzenie strefy spływu wody (zwykle ograniczonej do samego wąwozu), co przyczyniło się do szybkiego rozwoju późniejszego wąwozu. Kompleksowe zastosowanie różnorodnych metod: geodezyjno-satelitarnych, sedymentologiczno-gleboznawczych, kartograficzno-geostatystycznych oraz geograficzno- historycznych, może pozwolić na odtworzenie stanu pierwotnej rzeźby, nawet przy jej wielokierunkowym, antropogenicznym rozwoju. Istotne jest wyznaczenie momentów zwrotnych w sposobie użytkowania ziemi, skutkujących zmianą rodzaju i intensywności procesów geomorfologicznych. (fragment tekstu)
EN
The article presents the development of a small, midfield form of road, which cuts the side of a loessic valley. The contemporary shape of the surface was determined by GPS measurements (Leica System 500), set together in ArcView and ArcGIS. Changing of its position was determined by a field analysis of the construction of 50 profiles of the Luvisols with varying degrees of erosion or aggradation. Calculation and visualization were performed in the 'Surfer' program. The results are interpreted in the context of changes in the agrarian structure since the end of the 19th century. It was found that the development of erosional forms is associated with an intensive use, since the late 1930s, of the road traced at the end of 19th century. Significant rate of its cutting is also the result of earlier soil erosion, due to its agricultural use since the late Middle Ages. Until achieving the depth of about 1 m, the form was the shape of a trough, because the road also served as a zone of turning round during the cultivation of the adjacent transversal-slope fields. In the 1970s, after a change in cultivation mode, erosion took the form of a box-like section. The average annual rate of cutting into the deepest section increased from 2.5 to 4 cm and the depth - to 1.8 m. (abstract original)
Twórcy
autor
  • Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
  • Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
  • Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
Bibliografia
  • Gardziel Z., Rodzik J., 2000, Warunki rozwoju, użytkowania i ochrony wąwozów drogowych okolic Kazimierza, [w:] Radwan S., Lorkiewicz Z. (red.), Problemy ochrony i użytkowania obszarów wiejskich o dużych walorach przyrodniczych, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 247-255.
  • Harasimiuk M., Henkiel A., 1976, Wpływ budowy geologicznej i rzeźby podłoża na ukształtowanie pokrywy lessowej w zachodniej części Płaskowyżu Nałęczowskiego, Annales UMCS, sec. B, T. 30/31, s. 55-80.
  • Klimowicz Z., Uziak S., 1994, An attempt at the reconstruction of the past and future soil cover in the loess area (on the basis of the Nałęczów Plateau), Annales UMCS, sec. B, T. 49, s. 229-242.
  • Maruszczak H., 1958; Charakterystyczne formy rzeźby obszarów lessowych Wyżyny Lubelskiej, Czasopismo Geograficzne, T. 29, s. 335-354.
  • Miszczak A., 1960: Komasacja gruntów jako czynnik potęgujący erozję gleb, Czasopismo Geograficzne, T. 31, z. 2, s. 179-190.
  • Nogaj-Chachaj J., 2004, O roli człowieka w przekształcaniu środowiska przyrodniczego w holocenie na Płaskowyżu Nałęczowskim. [w:] Libera J., Zakościelna A. (red.), Przez pradzieje i wczesne średniowiecze, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 63-71.
  • Nowocień E., 1996, Dynamika rozwoju wąwozów drogowych na obszarach lessowych, Pamiętnik Puławski, z. 107, s. 101-111.
  • Rejman J., Paluszek J., Rodzik J., 2009, Wpływ topografii na zróżnicowanie budowy gleb płowych wytworzonych z lessu, Konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy urodzin Profesora Bohdana Dobrzańskiego "Agrofizyka w badaniach środowiska przyrodniczego", Referaty i doniesienia, Lublin, 15 września 2009, s. 105-106.
  • Rodzik J., 2002, Wpływ układu pól i kierunku uprawy na rozwój erozyjnych form drogowych, Materiały VI Zjazdu Geomorfologow Polskich. "Środowiska gorskie - ewolucja rzeźby", Jelenia Gora, 11-14 września 2002, s. 110-111.
  • Rodzik J., 2010, Influence of land use on gully system development (case study: Kolonia Celejów loess catchment), [w:] Warowna J., Schmitt A. (red.), Human impact on upland landscapes of the Lublin region, Kartpol, Lublin, s. 195-209.
  • Rodzik J., Furtak T., Zgłobicki W., 2009, The impact of snowmelt and heavy rainfall runoff on erosion rates in a gully system, Lublin Upland, Poland, Earth Surf. Proces. Landforms, T. 34, s. 1938-1950.
  • Rodzik J., Janicki G., Zgłobicki W., 1996, Reakcja agroekosystemu zlewni lessowej na epizodyczny spływ podczas gwałtownej ulewy. Ogolnopolskie sympozjum naukowe "Ochrona agroekosystemow zagrożonych erozją", Puławy, 11-13 września 1996, cz. 1, s. 201-213.
  • Rodzik J., Paluszek J., Rejman J., 2009, Zastosowanie analizy budowy profili glebowych do celów geomorfologicznych (na przykładzie nalessowych gleb płowych), Konferencja Geomorfologow Polskich "Metody badań w geomorfologii", Kielce, 28-30 września 2009, s. 142-146.
  • Turski, R., Słowińska-Jurkiewicz, A., 1994; Gleby wytworzone z lessów. Lubelskie Towarzystwo Naukowe, Lublin, s. 1-68.
  • Zgłobicki W., 2002, Dynamika współczesnych procesów denudacyjnych w północno-zachodniej części Wyżyny Lubelskiej, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 1-159.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171217199

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.