PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2012 | 59 | nr 1 | 81--93
Tytuł artykułu

Polscy kronikarze wieków średnich o Rusi i Rusinach

Autorzy
Treść / Zawartość
Warianty tytułu
Polish Medieval Chroniclers' Account of Ruthenia and the Ruthenians
Języki publikacji
PL
Abstrakty
W artykule przedstawiono problematykę dotyczącą Rusi i jej mieszkańców. Praca została ujęta w czterech częściach, dotyczących kolejno: kronikarskiego postrzegania Rusi jako krainy, przeszłości Rusinów, ich pochodzenia, dziejów legendarnych oraz historycznych, a także charakterystyki Rusinów.
EN
The way of describing Ruthenia and the Ruthenians by the chroniclers of the Polish Middle Ages resulted from several circumstances, i.a. the history of Polish-Ruthenian relations (especially the events of the mid-fourteenth century), Poland's belonging to Latin cultural circle, and the rise of Polish national consciousness. Successive chroniclers' records differed in character, scope and degree of detail - from brief in the chronicles of Gallus Anonymus, relatively detailed in the works of Wincenty Kadłubek, to diverse and voluminous in The Annals of Jan Długosz. A distinct change in the approach to the issue appeared after Ruthenians' entering the fourteenth-century Polish borders. In the space of almost four hundred years, the chronicles gradually included the problems of religion (dominant in the records during the Piast dynasty), the legendary and historical times, and finally the matters of Ruthenian customs (the work of Jan Długosz). These inclusions occurred as a result of deepening of Polish relations with the Ruthenians, leading to increased interest in the eastern neighbour. The development indicated above was not accompanied by any change of chroniclers' perception of the Ruthenians. The fact that the chroniclers were convinced of the superiority of the truly Christian Poles over the Ruthenians, led them to depict the latter in a negative way (generally described their faults and weaknesses, unusually merits). Nevertheless, in the portrayal introduced by Jan Długosz - within the realities of the Jagiellonian monarchy - the Christian Ruthenians (starting from the end of the tenth century) were valued higher than Lithuanians, who became Christians in the late fourteenth century. (original abstract)
Rocznik
Tom
59
Numer
Strony
81--93
Opis fizyczny
Twórcy
Bibliografia
  • S.M. Kuczyński, Stosunki polsko-ruskie do schyłku wieku XII, [w:] Studia z dziejów Europy Wschodniej X-XII w., Warszawa 1965.
  • B. Włodarski, Sąsiedztwo polskoruskie w czasach Kazimierza Sprawiedliwego, "Kwartalnik Historyczny" 1969, z. 76.
  • J. Kieniewicz, Orientalność polska, [w:] Sąsiedzi i inni, pod red. A. Garlickiego, Warszawa 1978, s 77.
  • S. Alexandrowicz, Ruska świadomość narodowa w średniowieczu, [w:] Państwo, naród, stany w świadomości wieków średnich. Pamięci Benedykta Zientary 1929-1983, pod red. A. Gieysztora, S. Gawlasa, Warszawa 1990.
  • N. Paszkiewicz, Początki Rusi, Kraków 1996.
  • Idem, Powstanie narodu ruskiego, Kraków 1998.
  • B. Zientara, Świt narodów europejskich. Powstanie świadomości narodowej na obszarze Europy pokarolińskiej, Warszawa 1983, s. 355.
  • O. Łatyszonek, Białorusini, [w:] Pod wspólnym niebem. Narody dawnej Rzeczpospolitej, pod red. M. Kopczyńskiego, W. Tygielskiego, Warszawa 2010, s. 55.
  • W. Serczyk, Historia Ukrainy, Wrocław - Warszawa - Kraków 2001, s. 43-44.
  • Anonima tzw. Galla Kronika, czyli dzieje książąt i władców polskich, wyd. K. Maleczyński, t. 2, Kraków 1952.
  • Anonim, tzw. Gall, "Kronika polska", przeł. R. Grodecki, oprac. M. Plezi, wyd. 8, Wrocław 1996.
  • Joannis de Czarnkow Chronicon Polonorum, 1333-1384, oprac. J. Szlachtowski, [w:] Monumenta Poloniae Historica, wyd. A. Bielowski, t. 2, Lwów 1872.
  • Kronika Janka z Czarnkowa, przeł. J. Żerbiłło, oprac. tekstu i przypisów M.D. Kowalski, Wrocław 2009.
  • Ioannis Dlugosii Annales seu Cronicae incliti Regni Poloniae, pod red. J. Dąbrowskiego, oprac. K. Pieradzka, W. Semkowicz-Zarembina, Warszawa 1964.
  • J. Długosz, Roczniki czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego, pod red. J. Dąbrowskiego, księgi I-XII, Warszawa 1961 (wznowienie: Warszawa 2009).
  • Magistri Vincentii Chronicon Polonorum, [w:] Monumenta Poloniae Historica, wyd. A. Bielowski, t. 2, Lwów 1872 (przedr. Warszawa 1961).
  • Mistrz Wincenty (tzw. Kadłubek). Kronika Polska, przeł. i oprac. B. Kurbis, Wrocław 1992.
  • S. Solicki, Metoda pracy nad dziejami obcymi w " Annales Poloniae" Jana Długosza, "Studia Źródłoznawcze" 1977, t. XXII, s. 109.
  • E. Perfec'kij, "Historia Polonica" Jana Długosza a ruske letupisectvi, Praha 1931, s. 105 i nast.
  • J.A. Limonov, Jan Dlugos i ruskie letopisi, [w:] Kul'turnye svjazi Rasii s europejskimi stranami w XV-XVII vekach, Leningrad 1978, s. 6 i nast.
  • M. Biskup, Jan Długosz (1415-1430) jako historyk Polski i krajów Europy Środkowowschodniej, [w:] M. Biskup, K. Górski, Kazimierz Jagiellończyk. Zbiór studiów o Polsce drugiej połowy XV wieku, Warszawa 1987, s. 316 i nast.
  • A. Kijas, Nowogród Wielki w "Rocznikach" Jana Długosza, [w:] Europa orientalis. Polska i jej wschodni sąsiedzi od średniowiecza po współczesność. Studia i materiały ofiarowane Profesorowi Stanisławowi Alexandrowiczowi w 65. rocznicę urodzin, pod red. Z. Karpusa, T. Kempy, D. Michaluk, Toruń 1996, s. 25-26.
  • A. Semkowicz, Krytyczny rozbiór "Dziejów polskich" Jana Długosza, Kraków 1887.
  • W. Borkowska, Treści ideowe w dziełach Jana Długosza. Kościół i świat poza Kościołem, Lublin 1983, s. 171.
  • A. Semiańczuk, W. Semiańczuk, Oblicza Wschodu w dziejopisarstwie Polski do końca XVI wieku, [w:] Oblicza Wschodu w kulturze polskiej, pod red. G. Kotlarskiego, M. Figury, Poznań 1999, s. 29.
  • J. Kłoczowski, Młodsza Europa. Europa Środkowo-Wschodnia w kręgu cywilizacji chrześcijańskiej średniowiecza, Warszawa 1998, s. 435-437.
  • Idem, Europa słowiańska w XIV-XV wieku, Warszawa 1984, s. 284.
  • I. Ihnatowicz, A. Mączak, B. Zientara, J. Żarnowski, Społeczeństwo Polski od X do XX wieku, Warszawa 1999, s. 70, 74.
  • A. Horokiewicz, Terminy "Russia" i "Moskowie" w 9-13 knigah "Annałow" Jana Długosza, [w:] Cultus et cognitio: studia z dziejów średniowiecznej kultury, kom. red. S.A. Kuczyński [et al.], Warszawa 1976.
  • L. Michałowskaja, Jan Długosz i Bernard Wapowski. Sprawnitielnaja harakteristika na materiałach istorii Białorusii i Litwy, [w:] Dlugossiana. Studia historyczne w pięćsetlecie śmierci Jana Długosza, pod red. S. Gawędy, cz. 2, Warszawa 1985.
  • S. Alexandrowicz, Ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego w "Chorografii" Jana Długosza, [w:] Studia z dziejów geografii i kartografii, pod red. J. Babicza, Wrocław 1973, s. 295 i nast.
  • H. Jakowenko, Historia Ukrainy od czasów najdawniejszych do końca XVII wieku, przeł. O. Hnatiuk, K. Kotyńska, Lublin 2000, s. 31.
  • Kronika Mierzwy (Dzierzwy), [w:] Monumenta Poloniae Historica, wyd. A. Bielowski, t. 2, Lwów 1872, s. 145 i nast.
  • J. Banaszkiewicz, Kronika Dzierzwy. Kompendium XIV-wieczne historii ojczystej, Warszawa 1979; J. Kłoczowski, Europa słowiańska w XIV-XV wieku, s. 289.
  • Kronika Boguchwała i Godysława Paska, [w:] Monumenta Poloniae Historica, wyd. A. Bielowski, t. 2, Lwów 1872.
  • Kronika Wielkopolska, przeł. K. Abganowicz, wstęp i komentarz B. Kürbis, Kraków 2010.
  • B. Kürbis, Dziejopisarstwo wielkopolskie XIII i XIV wieku, Warszawa 1959, s. 90 i nast.
  • Eadem, Studia nad "Kroniką Wielkopolską", Poznań 1952.
  • J. Skomiał, Polacy i ich terytorium w świetle I księgi "Annales seu Cronicae" Jana Długosza, [w:] Symbolae historico-iuridicae Lodzienses Iulio Bardach dedicatae, pod red. Z. Rymaszewskiego, Łódź 1997, s. 159 i nast.
  • J. Kłoczowski, Polacy a cudzoziemcy w XV wieku, [w:] Swojskość i cudzoziemszczyzna w dziejach kultury polskiej, red. nauk. Z. Stefanowska, Warszawa 1973, s. 47-48.
  • J. Krzyżaniakowa, Pojęcie narodu w "Rocznikach" Jana Długosza. Z problematyki świadomości narodowej w Polsce XV wieku, [w:] Sztuka i ideologia XV wieku, pod red. P. Skubiszewskiego, Warszawa 1978, s. 142.
  • A.F. Grabski, Polska w opiniach obcych X-XIII w., Warszawa 1964, s. 46-48, 50.
  • M. Cetwiński, "Rex insulsus" i "parasitis exercitus", czyli pycha Rusina ukarana (Gall, I, 10; Kadłubek, II, 12), [w:] Europa Środkowo-Wschodnia. Ideologia, historia a społeczeństwo. Księga poświęcona pamięci Profesora Wojciecha Pelta, pod red. J. Dudka, D. Janiszewskiej, W. Świderskiej-Włodarczyk, Zielona Góra 2005, s. 324.
  • M. Dobrzyński, S. Smolka, Jan Długosz, jego życie i jego stanowisko w piśmiennictwie, Kraków 1893, s. 12.
  • S. Gawęda, Ocena niektórych problemów historii ojczystej w "Rocznikach" Jana Długosza, [w:] Dlugossiana. Studia historyczne w pięćsetlecie śmierci Jana Długosza, pod red. S. Gawędy, cz. 1, Warszawa 1980, s. 196.
  • J. Orzechowski, Okcydentalizacja Rusi Koronnej w XIV, XV i XVI w., [w:] Państwo, naród, stany w świadomości wieków średnich: pamięci Benedykta Zientary 1929-1983, pod red. A. Gieysztora, S. Gawlasa, Warszawa 1990, s. 237.
  • M. Koczerska, Mentalność Jana Długosza w świetle jego twórczości, "Studia Źródłoznawcze" 1971, t. XV, s. 129 i nast.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171233899

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.