PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
Czasopismo
2010 | nr 9 | 83--96
Tytuł artykułu

Program badawczy Luca Paciolego

Treść / Zawartość
Warianty tytułu
Luca Pacioli's Research Program
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Euklidesowe Elementy geometrii przez ponad dwa tysiące lat stanowiły swoisty wzorzec naukowej formy przekazu. Jeszcze w dziewiętnastowiecznej Europie były podstawowym podręcznikiem geometrii. Ich prostotę i spójność logiczną podziwiali na przestrzeni stuleci nie tylko matematycy. Reprezentanci innych nauk - m.in. astronomii i fizyki - nierzadko wzorowali się na logicznej strukturze tego dzieła poszukując w obszarze swoich dyscyplin mocnych aksjomatów. W 1494 r., dwa lata po odkryciu Ameryki oraz 229 lat przed datą urodzin Adama Smitha, Luca Pacioli ogłasza dzieło pt. Summa de arithmetica, geometria, proportioni et proportionalita. To początek wielkiego programu badawczego, który może być porównywany ze znaczącymi osiągnięciami nauki nowożytnej. Historia nauki (w przeciwieństwie do praktyki gospodarczej) wciąż nie dostrzega doniosłości programu Paciolego. Wynika to ze specyfiki ekonomii jako dziedziny wiedzy - jej genezy, metody oraz unikalnych dróg rozwoju. Kazimierz Ajdukiewicz, jeden z czołowych przedstawicieli filozofii analitycznej (szkoła lwowsko-warszawska), w pracach dotyczących metodologii nauk twierdzi, że konstrukcję każdej nauki przenika zbiór aksjomatów, wokół których narasta przedmiotowa wiedza. Poniżej zostanie wykazane, że to kluczowe twierdzenie Ajdukiewicza dotyczy również teorii ekonomii pojmowanej w szczególny sposób. Z perspektywy historii nauki interesujący wydaje się fakt, że system aksjomatów Paciolego ma ponad 500 lat i jest znacznie starszy od wiekopomnego dzieła De revolutionibus orbium coelestium. (fragment tekstu)
EN
The paper examines an alternative approach to the theory of economics based on a work by medieval mathematician Luca Pacioli, Summa de arithmetica, geometria, proportioni et proportionalita, published in Venice in 1494. Luca Pacioli was an Italian mathematician and Franciscan friar, collaborator with Leonardo da Vinci, and seminal contributor to the field now known as accounting, for which he is often regarded as the "father of accounting." While discussing Pacioli's research, Niemczyk sets out to show that philosopher Kazimierz Ajdukiewicz's key theorem that "the construction of every science ispermeated by a collection of axioms that accumulate subject knowledge" also applies to economics. The paper outlines the complex historical circumstances surrounding the publication of Summa de arithmetica-circumstances that strongly influenced the final shape of Pacioli's work, Niemczyk says. The author describes the essence of Pacioli's research program and examines its link with theories governing finance and banking, insurance and managerial accounting. The paper follows a methodology of scientific research programs proposed by Hungarian-born mathematician and philosopher Imre Lakatos (1922-1974), who argued that a theory may actually be a succession of slightly different theories and experimental techniques developed over time, that share some common idea, or "hard core." Lakatos called such changing collections "research programs" and argued that scientists involved in such programs attempt to shield the theoretical core from falsification attempts behind a protective belt of "auxiliary hypotheses." Historically, one prominent example of a research program in economic sciences was that undertaken by Adam Smith in his 1776 work entitled An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, Niemczyk says. The beginnings of Luca Pacioli's research program date back to the publication of Summa de arithmetica. Today, after five centuries of consistent development, Niemczyk says, Pacioli's program covers several scientific disciplines and specialties, including economics, accounting, finance, banking and insurance. Pacioli's economic language features the kind of precision that is normally found in physics, and the axiomatic foundations of his research program make it possible for today's economists to express themselves using logical formulas and mathematical equations, Niemczyk concludes. (original abstract)
Czasopismo
Rocznik
Numer
Strony
83--96
Opis fizyczny
Twórcy
  • Uniwersytet Rzeszowski
Bibliografia
  • Ajdukiewicz K., [1965], Język i poznanie, Tom II, Wybór pism z lat 1945-1963, PWN, Warszawa.
  • Aleszczyk J., [1999], Rachunkowość finansowa od podstaw, WSB, Poznań.
  • Bocheński J., [1993a], Współczesne metody myślenia, W drodze, Poznań.
  • Bocheński J., [1993b], Duchowa sytuacja czasu, [w:] J.M. Bocheński, Sens życia, Philed, Kraków.
  • Capiga M., Harasim J., Szustak G., [2005], Finanse banków, wyd. SK w Polsce, Warszawa.
  • Fedorowicz Z., [1995], Podstawy teorii finansów, Poltext, Warszawa.
  • Gorczyńska M., Znaniecka K., [2006], Zarządzanie finansami przedsiębiorstw, wyd. SK w Polsce, Warszawa.
  • Jaworski W., Zawadzka Z., [2005], Bankowość, Poltext, Warszawa.
  • Lakatos I., [1995], Pisma z filozofii nauk empirycznych, PWN, Warszawa.
  • Messner Z., Pfaff J., [200X], Rachunkowość finansowa, wyd. SK w Polsce, Warszawa.
  • Owsiak S., [2002], Podstawy nauki finansów, PWE, Warszawa.
  • Robertson E.F., O'Connor J.J., [1999], Luca Pacioli, http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Pacioli.html, St Andrews, 09.12.2009.
  • Sobczyk M., [1997], Matematyka finansowa, Placet, Warszawa.
  • Świderska G.K., [200X], Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, wyd. SK w Polsce, Warszawa.
  • Wala F., [2005], Finanse zakładów ubezpieczeń, wyd. SK w Polsce, Warszawa.
  • Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, [1968], PWN, Warszawa.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171265561

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.