PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2013 | 73 | nr 129 | 131--146
Tytuł artykułu

O średniowiecznej moralności kupieckiej i etyce zawodowej rachunkowości : perspektywa teorii społecznej Michela Foucaulta

Warianty tytułu
On Medieval Mercantile Morality and Ethics of the Accounting Profession : the Perspective of Michel Foucault's Social Theory
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Celem niniejszego artykułu jest zidentyfikowanie oraz systematyzacja analogii i podobieństw między porządkiem dyscyplinarnym charakterystycznym dla klasztorów a średniowiecznymi koncepcjami etyki zawodowej rachunkowości, wpisanej w formuły moralności kupieckiej. Teza artykułu została sformułowana następująco: późnośredniowieczne i renesansowe koncepcje moralności kupieckiej, obejmujące etykę rachunkowości, nawiązywały do procedur regulatywnych charakterystycznych dla wspólnot zakonnych, co miało sprzyjać akceptacji zawodu kupca i księgowego w ówczesnym społeczeństwie. W artykule jako perspektywę badawczą wykorzystano teorię władzy pastoralnej M. Foucaulta. Badaniami, których wyniki są przedstawiane w artykule, objęto teksty średniowiecznych autorów: pracę Benedykta Cotruglio Il libro dell'arte di mercatura (2007) oraz dzieło Mateusza z Krakowa De translatione rerum temporalium, znane głównie pod ogólnym tytułem De contractibus. Jako punkt odniesienia - na potrzeby identyfikacji i objaśnienia relacji między porządkiem dyscyplinarnym charakterystycznym dla klasztorów a koncepcjami etyki zawodowej rachunkowości - obrano Regułę Mistrza i Regułę św. Benedykta. Zaprezentowane wyniki badań uzasadniają tezę artykułu, że reguły zakonne i reguły moralności kupieckiej (w tym etyki rachunkowości) mają liczne tożsame cechy. Identyfikację i usystematyzowanie tych reguł ułatwia teoria społeczna M. Foucaulta, zwłaszcza jego koncepcja władzy pastoralnej. (abstrakt oryginalny)
EN
The purpose of this article is to identify and systematize analogies and similarities between the disciplinary order characteristic of monasteries and medieval concepts of accounting ethics being part of merchant morality. The thesis of the article is as follows: late medieval and renaissance mercantile morality concepts, including accounting ethics, had referred to the religious rules, to promote the acceptance of the merchant and accounting professions by the society. The research perspective used in this article was M. Foucault's theory of pastoral power. The study included medieval texts: the work of Benedict Cotruglio Il libro dell'arte di mercatura and Matthew of Cracow De translatione rerum temporalium, mostly known under the general title De contractibus (2011). For the purpose of identification and explanation of the relationship between the disciplinary order characteristic of the monasteries and the concepts of accounting ethics, the Rule of the Master and the Rule of St. Benedict was chosen. The presented results justify the thesis of the article. Monastic rules and principles of merchant morality (including accounting ethics) have many characteristics in common. M. Foucault's social theory, especially the concept of pastoral power, facilitates identification and systematization of these rules. (original abstract)
Słowa kluczowe
Rocznik
Tom
73
Numer
Strony
131--146
Opis fizyczny
Twórcy
  • Uniwersytet Łódzki
Bibliografia
  • Armstrong P. (1994), The influence of Michel Foucault on accounting research, "Critical Perspectives on Accounting", vol. 5, issue 1, s. 25-55.
  • Arystoteles (2000), Etyka nikomachejska, [w:] Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. 5, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Braudel F. (1992a), Kultura materialna, gospodarka i kapitalizm XV-XVIII wiek. Tom II: Gry wymiany, PIW, Warszawa.
  • Braudel F. (1992b), Kultura materialna, gospodarka i kapitalizm XV-XVIII wiek. Tom I: Struktury codzienności: możliwe i niemożliwe, PIW, Warszawa.
  • Braudel F. (2006), Gramatyka cywilizacji, Oficyna Naukowa, Warszawa.
  • Bukała M. (2004), Zagadnienia ekonomiczne w nauczaniu wrocławskiej szkoły dominikańskiej w późnym średniowieczu, Oficyna Wydawnicza Atut, Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe, Wrocław.
  • Bukała M. (2009), Etyka przedsiębiorczości w późnośredniowiecznej scholastyce - wprowadzenie do problematyki, "Prakseologia", nr 149, s. 107-132.
  • Cotruglio B. (2007), Księga o sztuce handlu, Towarzystwo Wydawnicze Historia Iagellonica, Kraków.
  • Dobija M., Jędrzejczyk M. (2011), Szkice z historii rachunkowości, PTE, Kraków.
  • Foucault M. (2000), Filozofia, historia, polityka. Wybór pism, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Foucault M. (2010), Bezpieczeństwo, terytorium, populacja. Wykłady w Collège de France 1977-1978, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  • Gendron Y., Baker C.R. (2005), On interdisciplinary movements: the development of a network of support around Foucaultian perspectives in accounting research, "European Accounting Review", vol. 14, no. 3, s. 525-569.
  • Gilson É. (2003), Tomizm. Wprowadzenie do filozofii św. Tomasza z Akwinu, Instytut Wydawniczy PAK, Warszawa.
  • Goff Le J. (1995), Sakiewka i życie. Gospodarka i religia w średniowieczu, Wydawnictwo Marabut, Gdańsk.
  • Goff Le J. (2011), Średniowiecze i pieniądze, Czytelnik, Warszawa.
  • Guriewicz A.J. (2000), Kupiec, [w:] J. Le Goff (red.), Człowiek średniowiecza, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa, s. 303-351.
  • Hoskin K.W., Macve R.H. (1986), Accounting and the examination: a genealogy of disciplinary power, "Accounting, Organizations and Society", vol. 11, no. 2, s. 105-136.
  • Jaruga A., J. Fijałkowska (2006), Luca Paciali - wielki uczony renesansu i jego koncepcja rachunkowości, "Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości", t. 90, SKwP, Warszawa, s. 9-22.
  • Kłoczowski J. (1998), Młodsza Europa: Europa Środkowo-Wschodnia w kręgu cywilizacji chrześcijańskiej średniowiecza, PIW, Warszawa.
  • Kutrzeba S. (2009), Finanse i handel średniowiecznego Krakowa, Avalon, Kraków.
  • Langholm O. (2003), The Merchant in the Confessional: Trade and Price in the Pre-reformation Penitential Handbooks, Brill, Leiden, Boston.
  • Lee G.A. (1973), The Florentine bank ledger fragments of 1211: some new insights, "Journal of Accounting Research", vol. 11, no. 1, s. 47-61.
  • Lee G.A. (1977), The coming of age of double entry: the Giovanni Farolfi ledger of 1299-1300, "Accounting Historians Journal", vol. 4, no. 2, s. 79-95.
  • Lee G.A. (2001), The oldest European account book: a Florentine bank ledger of 1211, [in:] R.H. Parker, B.S. Yamey (eds.), Accounting History. Some British Contributions, Oxford University Press, New York, s. 169-182.
  • Mateusz z Krakowa (2011), O nabywaniu i przekazywaniu dóbr: podstawowe pojęcia, lichwa i etyka kupiecka, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty.
  • McKinlay A., Pezet E. (2010), Accounting for Foucault, "Critical Perspectives on Accounting", vol. 21, issue 6, s. 486-495.
  • Miccoli G. (2000), Mnisi, [w:] J. Le Goff (red.), Człowiek średniowiecza, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa, s. 51-95.
  • Miller P., O'Leary T. (1987), Accounting and the construction of the governable person, "Accounting, Organizations and Society", vol. 12, no. 3, s. 235-265.
  • Napier C.J. (2010), Historiography, [in:] J.R. Edwards, S.P. Walker (eds.), The Routledge Companion to Accounting History, Routledge Taylor & Francis Group, London, New York, s. 30-49.
  • Napier C.J. (1989), Research directions in accounting history, "British Accounting Review", vol. 21, no. 3, s. 237-254.
  • Pacioli L. (2007), Tractatus XI de Computis et Scripturis. Summa de Arithmetica, Geometria, Proportioni et Proportionalita, SKwP, Warszawa.
  • Reguła Mistrza. Reguła św. Benedykta (2006), seria "Źródła monastyczne" 40, podseria "Starożytność" 27, Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów, Kraków.
  • Romano R. (1978), Między dwoma kryzysami. Włochy renesansu, PIW, Warszawa.
  • Roover de R. (1963), The Rise and Decline of the Medici Bank 1397-1494, Harvard University Press, Cambridge.
  • Roover de R. (1956), The development of accounting prior to Luca Pacioli according to the account-books of medieval merchants, [in:] A.C. Littleton, B.S. Yamey (eds.), Studies in the History Accounting, Sweet and Maxwell, London, s. 114-174.
  • Rutkowski J. (1953), Historia gospodarcza Polski do 1864, KiW, Warszawa.
  • Rutkowski J. (1986), Wieś europejska późnego feudalizmu, PIW, Warszawa.
  • Sigler L.E. (2002), Fibonacci's Liber Abaci. Leonardo Pisano's Book of Calculation, Springer, New York.
  • Spychalski G. (2000), Myśl społeczno-ekonomiczna starożytności i średniowiecza, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
  • Swieżawski S. (1987), U źródeł nowożytnej etyki. Filozofia moralna w Europie XV wieku, Znak, Kraków.
  • Swieżawski S. (1998), Studia z myśli późnego średniowiecza, Fundacja Aletheia, Warszawa.
  • Swieżawski S. (2000), Dzieje europejskiej filozofii klasycznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, Wrocław.
  • Wróbel P., Bonarek J. (2007), Wstęp, [w:] B. Cotruglio, Księga o sztuce handlu, Towarzystwo Wydawnicze Historia Iagellonica, Kraków, s. 5-33.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171275241

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.