PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2006 | Problemy ekonomiczne polskiego merkantylizmu | 105--122
Tytuł artykułu

Koncepcja państwa w polskim merkantylizmie

Warianty tytułu
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Na przełomie XVI i XVII w. zwyciężyła postawa ziemiańskiego ideału życia, państwa szlacheckiego. Zwycięstwo to wynikało z uwarunkowań politycznych i ekonomicznych. Wśród czynników ekonomicznych decydujących o zmianie postawy szlachty należy wymienić: spadek rentowności gospodarki rolnej, wzrost zadłużenia rzesz szlacheckich, ubożenie tego stanu. Postulaty ruchu egzekucyjnego o umocnienie struktury państwa, pozycji króla i naprawie stosunków społecznych nie zostały wcielone w życie, ponieważ nie było sprzyjającego klimatu do ich realizacji wśród szlachty. Dlatego za życia ostatniego Jagiellona (Zygmunta Augusta) nie sprecyzowano modelu ustrojowego Rzeczypospolitej, nie określono jednoznacznie zasad elekcji nowego króla, nie usprawniono działania systemu skarbowego i nie stworzono silnej zaciężnej armii. W tej sytuacji prawie wszystkie warstwy społeczne straciły na bezczynności szlachty. Jedyną warstwą, która zrealizowała swoje cele polityczne i gospodarcze była magnateria (do jej grona dołączyli wybitni przywódcy ruchu egzekucyjnego, m.in. Hieronim Ossoliński, Mikołaj Sinnicki, Jan Zamoyski). Brak reform i marazm polityczny przyczyniły się do osłabienia siły państwa (w tym samym okresie w innych państwach dochodziło do wzmocnienia monarchii i osłabienia pozycji wielkich feudałów). Pisarze i myśliciele tego okresu aprobując założenia państwa szlacheckiego oraz porządku feudalnego dostrzegali trudności ekonomiczne piętrzące się przed szlachecką Rzeczpospolitą i zaczęli nieśmiało opowiadać się za rozwojem krajowej produkcji przemysłowej. (fragment tekstu)
Twórcy
  • Akademia Ekonomiczna im. Karola Adamieckiego w Katowicach
Bibliografia
  • Ziomek J.: Renesans. Warszawa 1980.
  • Frycz Modrzewski A.: O naprawie Rzeczypospolitej. Dzieła wszystkie. Warszawa 1953.
  • Frycz Modrzewski A.: Mowy. Dzieła wszystkie. Warszawa 1954. T. II.
  • Merkantylistyczna myśl ekonomiczna w Polsce XVI i XVII wieku. Wybór pism. Wyboru dokonali J. Górski i E. Lipiński. Warszawa 1958.
  • Maciszewski J.: Szlachta polska i jej państwo. Warszawa 1986.
  • Lipiński E.: Historia polskiej myśli ekonomicznej do końca XVIII wieku. Wrocław 1975.
  • Hernas Cz.: Barok. Warszawa 1980.
  • Merkantylizm i początki szkoły klasycznej. Wybór pism ekonomicznych XVI i XVII wieku. Wyboru dokonał E. Lipiński. Kraków 1958.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171324171

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.