PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2009 | nr 1 | 20--36
Tytuł artykułu

Między Odrą a Dnieprem. Myśl geopolityczna narodowej demokracji do 1922 roku

Autorzy
Treść / Zawartość
Warianty tytułu
Between Odra and Dniepr rivers. Geopolitical thought of national democracy until year 1922
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Przedmiotem niniejszego artykułu jest wizja politycznego znaczenia warunków geograficznych dla państwa i narodu polskiego, oceny tego, jakie obszary państwo polskie powinno obejmować i wynikających z tego przesłanek dla polityki zagranicznej, wypracowana przez najważniejszych ideologów ruchu politycznego, zwanego narodową demokracją (endecją). Specyfikę naszego państwa i szczególną wagę, jaką dla Polski stanowi to zagadnienie, bardzo dobrze oddają słowa Wojciecha Wasiutyńskiego: "Gdzie jest Polska? Podobnego pytania na ogół narody sobie nie zadają. Jedne z nich, jak Francja czy Anglia, mają wiekami ustalone terytorium. Inne, jak Słowacy czy Ukraińcy, dopiero powstają do życia narodowego i ich kraj sięga tak daleko, jak język etniczny. Jeszcze inne, jak Ameryka czy Indie, składają się z różnych elementów narodowych, ale tym, co je łączy i wyodrębnia, jest właśnie terytorium. Z Polską jest więcej problemu". (fragment tekstu)
EN
The subject of the article is geopolitical conception of a political movement called national democracy. It was created in the period prior to the World War I, and it was developed and assimilated during the war and after it until Poland gained independence and shaped its borders. The most significant matters in this area are works of one of the founders of the national movement, Jan Ludwik Popławski, (1854-1908) who defined original vision of new Poland. His ideas were developed and put into life by Roman Dmowski, who was undoubtedly the leader of the formation. The creators of the political doctrine of the new movement deviated from the traditional idea of Poland's position on the map of Europe. They did not confine themselves to the recollection of previous Polish borders nor knowledge connected with the place where Polish ethnic people lived. While they were looking for the answer to the question of the image of an independent country they were rather wondering whether such a country needed to have a good economic development. Jan Popławski was the first to state the thesis that future Poland should be created on the basis of the line Śląsk - Pomorze including Vistula basin (certainly not only). As a condition sine qua non of independence Popławski acknowledged a wide access to the Baltic Sea. Ethnographic conditions of the most important areas of Śląsk and Pomorze were not an opportunity but a challenge because it was essential to oppose German colonization also in the East Prussia. This vision, which put the main targets of Polish geopolitics in the west, was the centre of the position of national democracy during the World War I. (original abstract)
Rocznik
Numer
Strony
20--36
Opis fizyczny
Twórcy
  • Politechnika Białostocka
Bibliografia
  • Bielecki T. 2000. W szkole Dmowskiego. Exter, Gdańsk, s. 129.
  • Dmowski R. 1990. Nasze cele i nasze drogi. W: Dmowski R., Wybór pism. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, s. 129.
  • Dmowski R. 1903. Nowy okres w dziejach Rosji. Przegląd Wszechpolski, nr 7.
  • Dmowski R. 1990. Obecny stan Rosji w perspektywie historycznej. W: Dmowski R., Wybór pism. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, s. 138.
  • Dmowski R. 1989. Polityka polska i odbudowanie państwa. PAX, Warszawa, s. 55-65.
  • Dmowski R. 1999. Świat powojenny i Polska. Nortom, Wrocław, s. 151-157.
  • Gawrycki M.F. 2007. Geopolityka w myśli i praktyce politycznej Ameryki Łacińskiej. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  • Grabski S. 1989. Pamiętniki. Czytelnik, Warszawa, s. 179-180.
  • Kulak T. 1998. Wstęp. W: Kulak T. (red.) J.L. Popławski, Wybór pism. Nortom, Wrocław.
  • Kuźniar R. 2000. Globalizacja, geopolityka i polityka zagraniczna, Sprawy międzynarodowe, nr 1, s. 17.
  • Nieć M. 1998. Niemcy w publicystyce Narodowej Demokracji w okresie międzywojennym 1918-1939. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław, s. 30, 40.
  • Piszczkowski T., 1969. Odbudowanie Polski 1914-1921. Historia i polityka. Księgarnia Polska Orbis, Londyn, s. 30.
  • Popławski J.L. 1910. Jubileusz pruski. W: Popławski J.L. Pisma polityczne, t. II. Skł. gł. u Gebethnera i Wolffa, Kraków, s. 24.
  • Popławski J.L. 1899. Polityka polska w zaborze pruskim. Przegląd Wszechpolski, nr 1, s. 8-9.
  • Popławski J.L. 1995. Zadania polityki narodowej na kresach. W: Kulak T. (red.) J.L. Popławski, Wybór pism. Nortom, Wrocław, s. 157-166.
  • Wasiutyński W. 1998. Źródła niepodległości. W: Wasiutyński W. Dzieła wybrane, t. 1. Exter, Warszawa, s. 289-291.
  • Waskan J. 2006. Problem przynależności państwowej ziem byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego w myśli politycznej Obozu Narodowego 1893-1921. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, s. 163-200.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171327907

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.