PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2009 | 3 | nr 74 Mikroekonomia i ekonomia instytucjonalna | 251--272
Tytuł artykułu

Systemowe uwarunkowania erozji etosu pracy w PRL (na przykładzie środowiska robotników przemysłowych 1945-1956)

Warianty tytułu
Systemic Conditionings of Work Ethos Erosion in the People's Republic of Poland (on the Example of Industrial Workers' Environment 1945-1956)
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Jednym z powodów nieefektywności gospodarki polskiej w okresie realnego socjalizmu była powszechna erozja etosu pracy. Źródeł tego zjawiska należy upatrywać w specyficznych cechach systemu społeczno-gospodarczego PRL i w ogólnych założeniach ekstensywnego modelu industrializacji, który oznaczał aktywizację zawodową setek tysięcy osób, często nie mających odpowiednich kwalifikacji i przygotowania do pracy w przemyśle. Powszechnymi zjawiskami w gospodarkach państw socjalistycznych były: ogólny deficyt siły roboczej i "ukryte bezrobocie" w zakładach pracy. Skutkowało to rozluźnieniem dyscypliny pracy, wzmożoną płynnością kadr, niską jakością produkcji itd. Problemy pogłębiała polityka kadrowa wszystkich ekip rządzących w PRL, wyżej ceniące polityczną uległość niż kompetencje pracowników oraz brak systemu bodźców materialnych motywujących do lepszej pracy. (abstrakt oryginalny)
EN
One of the fundamental reasons for the ineffectiveness of the Polish economy during the period of the so-called real socialism was - prevailing in the work environment - the erosion of work ethos. What lies at the roots of this phenomenon, are both specific features of socio-economic system of the People's Republic of Poland and general assumptions of an extensive model of industrialization implemented in all the states of the Eastern Bloc. The model assumed the activation of professional life for hundreds of thousands of people, who frequently lacked appropriate skills and qualifications to work in industry. A common phenomenon in socialist states' economies was, on one hand, a general workforce deficiency, and on the other hand, "hidden unemployment" in a workplace. Among other things, this resulted in laxity of work discipline, increased workforce fluctuation, low quality of production, etc. The problems were further deepened by personnel policy of consecutive ruling teams of the People's Republic of Poland, which valued higher political submission than actual qualifications. Another negative aspect was the lack of a material stimuli system which would motivate people to work better. To raise the effectiveness of economy, communist authorities resolved mainly to repressive measures and terror. This was plainly visible in the involvement of security apparatus in economic issues and a restrictive work legislation, presented for example in the bill "on securing socialistic discipline of work", passed on 19th April 1950. (original abstract)
Twórcy
Bibliografia
  • Applebaum A., Gułag, Warszawa 2005.
  • Beskid L., Poziom realny płac robotników zatrudnionych w przemyśle i budownictwie w 1960 r. i 1937 r., "Przegląd Statystyczny" 1964, nr 1.
  • Chumiński J., Ruch zawodowy w Polsce w warunkach kształtującego się systemu totalitarnego 1944- -1956, Wrocław 1999.
  • Chumiński J., Robotnicy wobec doświadczenia codziennego w zakładach przemysłowych (1945-1989), [w:] G. Miernik, S. Piątek (red.), Życie codzienne w PRL (1956-1989), Radom-Starachowice 2006.
  • Chumiński J., Autorytaryzm a wybory polityczne robotników polskich, "Dzieje Najnowsze" 2006, nr 1.
  • Dahrendorf R., Teoria konfliktu w społeczeństwie przemysłowym, [w:] Derczyński, A. Jasieńska-Kania, J. Szacki (red.), Elementy teorii socjologicznych. Materiały do dziejów współczesnej socjologii zachodniej, Warszawa 1975.
  • Dobrowolska D., Studia nad znaczeniem pracy dla człowieka, Kraków 1974.
  • Dokumenty do dziejów PRL. Aparat bezpieczeństwa w latach 1944-1956. Taktyka, strategia, metody, cz.1, opr. A. Paczkowski, Warszawa 1994.
  • Dokumenty do dziejów PRL. Aparat bezpieczeństwa w latach 1944-1956. Taktyka, strategia, metody, cz.2, opr. A. Paczkowski, Warszawa 1996.
  • Erazmus E., Nie wygodni a najlepsi, "Rada Narodowa" 1988, nr 10 (1664) .
  • Ford H., Moje życie i dzieło, Warszawa 1924.
  • Gross F., Proletariat i kultura. Warunki społeczne i gospodarcze kultury proletariatu, Warszawa 1986.
  • Gubiński A., Socjalistyczna dyscyplina pracy w prawie karnym, Warszawa 1954.
  • Heller M., Maszyna i śrubki. Jak hartował się człowiek sowiecki, Warszawa 1989.
  • Jankowski S., Odbudowa i rozwój przemysłu polskiego w latach 1944-1949, Warszawa 1989.
  • Jezierski A., Leszczyńska C., Historia gospodarcza Polski, Warszawa 1999.
  • Kabaj M., Utajone bezrobocie, "Życie Gospodarcze" 1958, nr 8.
  • Kalecki M., Porównanie dochodu robotników i pracowników umysłowych z okresem przedwojennym, "Kultura i Społeczeństwo" 1964, nr 1.
  • Karpiński A., Rakowski M., Gospodarka polski na tle gospodarki świata, Warszawa 1959.
  • Karwacki W.L., Żywot robotnika w pieśni, [w:] S. Kalabiński (red.), Polska klasa robotnicza. Studia historyczne, t. VIII, Warszawa 1978.
  • Kączkowska J., Kandydaci do szkół zawodowych w świetle badań psychologicznych, Warszawa 1935.
  • Koczerski R., Wojna z grzybami, "Trybuna Wolności" 1955, nr 48.
  • Kofman J., Wyniki osiągnięte, "Robotniczy Przegląd Gospodarczy" 1946, nr 5.
  • Koralewicz J., Ziółkowski M., Mentalność Polaków. Sposoby myślenia o polityce, gospodarce i życiu społecznym 1988-2000, Warszawa 2003.
  • Kornai J., Niedobór w gospodarce, Warszawa 1985.
  • Kozak M., Typowe drogi zawodowe kadry kierowniczej, "Biuletyn Centrum Badania Opinii Społecznej" 1987, nr 2.
  • Krahelska H., Prawda o stosunkach pracy, Lwów 1934.
  • Landau L., Płace w Polsce w związku z rozwojem gospodarczym, [w:] Wybór pism, red. T. Szturm de Sztrem, Warszawa 1957.
  • Mały Rocznik Statystyczny Polski. Wrzesień 1939 - czerwiec 1941, Warszawa 1990.
  • Marnotrawstwo w przemyśle, Warszawa 1926.
  • Meller J., Płace a planowanie gospodarcze w Polsce 1950-1975, Warszawa 1977.
  • Najduchowska H., Pozycja społeczna starych robotników przemysłu metalowego (fragmenty opracowanych badań), Wrocław 1965.
  • Najduchowska H., Dyrektorzy przedsiębiorstw przemysłowych, [w:] J. Kulpińska (red.), Socjologia przemysłu. Wybór tekstów, Warszawa 1974.
  • Nowak E., Wytwórnia Sygnałów i Urządzeń Kolejowych 1923-1995, Kraków 1995.
  • Ogólnopolska Konferencja Przemysłowa, Poznań 1945.
  • Ost D., Klęska Solidarności. Gniew i polityka w postkomunistycznej Europie, Warszawa 2007.
  • Protokoły posiedzeń Rady Gospodarczej PPS (1945-1946), "Z pola walki" 1982, nr 1-2.
  • Rocznik Statystyczny 1955, Warszawa 1956.
  • Rocznik Statystyczny 1956, Warszawa 1956.
  • Rychliński S., Marnotrawstwo sił i środków w przemyśle polskim. Wyniki prac Komisji Ankietowej Badania Warunków i Kosztów Produkcji oraz Wymiany, Warszawa 1930.
  • Salwa Z., Socjalistyczna dyscyplina pracy, Warszawa 1961.
  • Solarczyk-Ambrozik E., Społeczne czynniki kształtowania się postaw robotników wobec pracy w zakładzie przemysłowym, Poznań 1982.
  • Sprawozdanie Komisji Ankietowej. Przemysł metalurgiczny, t. XIII, Warszawa 1928.
  • Stankiewicz T., Działalność inwestycyjna państwa w Polsce w latach 1945-1947, Warszawa 1993.
  • Strzelecki Z., Zmiany w poziomie kwalifikacji załogi, [w:] W. Szulc (red.), Kształtowanie się załóg w regionach uprzemysłowionych, Warszawa 1974.
  • Sułek A., Od mobilizacji do nie-reprezentacji: PZPR w świetle statystyki własnej, [w:] I. Krzemiński, J. Raciborski (red.), Oswajanie wielkiej zmiany , Warszawa 2007.
  • Swadźba U., Śląski etos pracy. Studium socjologiczne, Katowice 2001.
  • Warunki życia robotniczego w Warszawie, Łodzi i Zagłębiu Dąbrowskim w świetle ankiet 1927 roku, Warszawa 1929.
  • Weber M., Etyka protestancka a duch kapitalizmu, Lublin 1994.
  • Wilczewski R., Rozwój przemysłu w Polsce w latach 1947-1955, [w:] J. Kaliński, Z. Landau (red.), Gospodarka Polski Ludowej 1944-1955, Warszawa 1974.
  • Wiszniewski E., Polityka konsumpcji w Polsce, Warszawa 1979.
  • Wójcik P., Położenie i aspiracje klasy robotniczej w Polsce, Warszawa 1988.
  • Ziółkowski M., Czy kryzys tożsamości systemu społecznego w Polsce, "Kultura i Społeczeństwo" 1989, nr 3-4.
  • Żarnowski J., Kultura pracy klasy robotniczej w Polsce okresu międzywojennego, [w:] S. Kalabiński (red.), Polska klasa robotnicza. Studia historyczne, t. VIII, Warszawa 1978.
  • Żarnowski J., Polska 1918-1939. Praca, technika, społeczeństwo, Warszawa 1999.
  • Żarnowski J., Społeczeństwo Drugiej Rzeczypospolitej 1918-1939, Warszawa 1973.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171369631

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.