PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
1981 | nr 90 Nauki polityczne | 78--92
Tytuł artykułu

Działalność ideowo-wychowawcza - aspekty teoretyczne

Warianty tytułu
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Przystępując do omówienia określonego pojęcia powinniśmy w pierwszym rzędzie dążyć do jego zdefiniowania i przyporządkowania mu właściwego zakresu zjawisk. W przypadku działalności ideowo-wychowawczej zadanie to nie jest łatwe. Nie ma bowiem jednoznaczności w rozumieniu tego terminu. W poniższych rozważaniach przedstawiamy występujące na ten temat poglądy w literaturze przedmiotu i podejmiemy próbę zrekonstruowania ujęcia działalności ideowo-wychowawczej w pracach Lenina i w dokumentach programowych PZPR. Działalność ideowo-wychowawczą rozumiemy tu jako szczególny przypadek działania politycznego. Przy omawianiu tego pojęcia zwrócimy uwagę na jego elementy składowe, głównie zaś na cel i sposób realizacji działalności ideowo-wychowawczej. Należy zauważyć, że często używane są jako tożsame takie terminy, jak działalność ideowo-wychowawcza, praca ideowo-wychowawcza, oddziaływanie. Zgodnie z przyjętymi znaczeniami tych pojęć praca jest rodzajem działalności produkcyjnej, a w każdym razie związanej z wytwarzaniem dóbr, z dostarczaniem rzeczy użytkowych. Natomiast oddziaływać może każda rzecz, zwłaszcza każda jej zmiana, ale tylko oddziaływanie człowieka jest działaniem i działalnością. W niniejszym opracowaniu posługujemy się terminem "działalność", jako w pełni adekwatnym do celu jak i sposobu realizacji działań będących przedmiotem rozważań. W prakseologii i nauce o organizacji i zarządzaniu podkreśla się, że zakres zastosowania pojęcia "działalność", które jest częścią składową działalności, ogranicza się do ludzi. Działaniem jest bowiem oddziaływanie umyślne i celowe, podejmowane tylko przez człowieka, jednoosobowo lub w grupie. Przez "działalność" rozumie się "działanie, na które składają się pasma czynów rozłożone w większym przedziale czasu oraz któremu przyznaje się pewien wyższy poziom doniosłości (ważności) np. przez to, że przedmiotem owego działania są bezpośrednio lub pośrednio ludzie". Pojęcie działalności (także ideowo-wychowawczej) obejmując więc swoim zakresem nie wszystkie działania, ale tylko takie, które są złożone i realizowane stale, permanentnie, w dłuższym zakresie czasowym. Z faktu, że działalność ideowo-wychowawcza jest szczególnym przypadkiem działania politycznego wynika, że jest działaniem wielopodmiotowym, realizowanym przez ściśle określoną zbiorowość. Działalność taka jest genetycznie i funkcjonalnie związana z określoną ideologią i ruchem politycznym. Ponieważ współcześnie ruch polityczny jest ruchem partii politycznej i organizacji społecznych z nią związanych, instytucje te są głównymi podmiotami działalności ideowo-wychowawczej. Podstawową kategorią definicji działania jest stan rzeczy, do którego osiągnięcia lub zatrzymania działania zmierza. Ów stan rzeczy to cel działania. W płaszczyźnie życia politycznego występują zarówno cele, które determinują działanie instytucji na rzecz utrzymania pewnych stanów rzeczy (np. utrzymanie władzy przez partię rządzącą) jak i cele, które determinują działanie na rzecz rozwoju pewnego stanu rzeczy (np. upowszechnianie socjalistycznych norm współżycia społecznego). Należy podkreślić, że w działalności ideowo-wychowawczej przeważają cele drugiego rodzaju. Trzeba jeszcze zwrócić uwagę na dwie istotne cechy celów działania politycznego. Po pierwsze, cele te zmierzają do osiągnięcia złożonych stanów rzeczy. Ten bardziej złożony charakter celów przyjmuje najczęściej postać programu (np. program wychowawczy "O zadaniach partii, państwa i narodu w wychowaniu młodzieży"). Drugą cechą celów politycznych jest ciągłość realizacji celu. Przykładem celu, dla którego nie są wyznaczone granice czasowe jest rozwój ideologii socjalistycznej, kształtowanie świadomości społeczeństwa. W powyższych uwagach wyeksponowaliśmy ogólne cechy niektórych elementów występujących w definicji działalności, działania i celu, zdając sobie sprawę z faktu, że analiza wymienionych pojęć nie jest pełna. Przyjęte ograniczenia wynikają z braku rozważań politologicznych na ten temat. Więcej uwagi w dalszej części tekstu poświęcimy takim elementom działalności, jak środki, sposoby i metody, podmioty i warunki. (fragment tekstu)
Rocznik
Strony
78--92
Opis fizyczny
Twórcy
Bibliografia
  • J. Zieleniewski, Organizacja zespołów ludzkich, Warszawa 1978.
  • T. Kotarbiński, Traktat o dobrej robocie. Ossolineum 1965.
  • J. Pszczołowski, Mała encyklopedia prakseologii i teorii organizacji, Warszawa 1978.
  • T. Tomaszewski, Wstęp do psychologii, Warszawa 1969.
  • H. Przybylski, Ruchy polityczne. Zagadnienia teoretyczne w: Metodologiczne i teoretyczne problemy nauk politycznych. Praca zbior. pod red. K. Opałka, Warszawa 1975.
  • B.W. Przewoźnik, Fragment analizy pojęcia celu w związku z pojęciem organizacji. Studia Nauk Politycznych 1978 nr 2.
  • T. Kotarbiński, Abecadło praktyczności, Warszawa 1972.
  • J. Wacławek, O partii. Studia i szkice. Warszawa 1974.
  • Organizacja polityczna społeczeństwa w Polsce, Warszawa 1977.
  • W. Klimczak, Działalność ideologiczna i wychowawcza PZPR. Studia Nauk Politycznych 1978 nr 3.
  • J. Mikosz, Państwo a ideowo-wychowawcze organizacje młodzieżowe w Polsce Ludowej. Warszawa 1977.
  • W. Wołczew, Podstawowe zagadnienia marksistowsko-leninowskiej teorii polityki. Warszawa 1978.
  • E. Erazmus, Metodologiczne problemy dydaktyki nauk politycznych, Warszawa 1977.
  • J. Wasiak, Świadomość polityczna młodych robotników Szczecina, Studium Politologiczne, Szczecin 1970.
  • A.G. Spirkin, Zarys filozofii marksistowskiej, Warszawa 1969.
  • F. Ryszka, Wstęp do nauki o polityce, Warszawa 1978.
  • B. Ponikowski, Zagadnienie przemocy w świetle materializmu historycznego. Studia Nauk Politycznych 1976 nr 3.
  • K. Janik, Kultura polityczna a ruch młodzieżowy. Studia Nauk Politycznych 1975, nr 3.
  • S. Czajka, Aktualne problemy pracy ideowo-wychowawczej w wyższych uczelniach. Życie Szkoły Wyższej 1975 nr 6.
  • W.I. Lenin, Dzieła, t. 31, Warszawa 1955.
  • W.I. Lenin, Do S.I. Gusiewa, Dzieła, t. 34, Warszawa 1957.
  • W.I. Lenin, Narada rozszerzonej redakcji pisma Proletarij, Dzieła t. 15, Warszawa 1956.
  • W.I. Lenin, O pomieszaniu polityki z pedagogiką. Dzieła t. 8, Warszawa 1955.
  • W.I. Lenin, O frakcji zwolenników odzowizmu i bogotwórstwa. Dzieła, t. 16, Warszawa 1957.
  • H. Zand, Leninowska koncepcja partii. Warszawa 1977.
  • W.I. Lenin, Przemówienie na ogólnoros. Naradzie Politrosfietów, Dzieła t. 31, Warszawa 1955.
  • W.I. Lenin, Projekt oświadczenia redakcji. Dzieła t. 4, Warszawa 1953.
  • W.I. Lenin, Agitacja polityczna a klasowy punkt widzenia. Dzieła t. 5, Warszawa 1950.
  • W.I. Lenin, Zadania rewolucyjne młodzieży, Dzieła t. 7, Warszawa 1953.
  • W.I. Lenin, Protest socjaldemokratów rosyjskich. Dzieła t. 4, Warszawa 1953.
  • W.I. Lenin, Zadania związków młodzieży. Dzieła, t. 31, Warszawa 1955.
  • W.I. Lenin, Co robić, Dzieła, t. 5, Warszawa 1950.
  • W.I. Lenin, VIII Ogólnorosyjski Zjazd Rad, Dzieła t. 31, Warszawa 1955.
  • W.I. Lenin, O charakterze naszych gazet, Dzieła, t. 28, Warszawa 1953.
  • W.I. Lenin, VI ("Praska") Ogólnorosyjska Konferencja SDPRR, Dzieła t. 17, Warszawa 1957.
  • W.I. Lenin, Od czego zacząć, Dzieła t. 5, Warszawa 1950.
  • W.I. Lenin, Nowy Rewolucyjny Związek Robotniczy, Dzieła t. 8, Warszawa 1955.
  • W.I. Lenin, Walka o marksizm, Dzieła t. 19, Warszawa 1950.
  • W.I. Lenin, II Ogólnoros. narada w sprawie pracy na wsi, Dzieła t. 31, Warszawa 1955.
  • W.I. Lenin, W sprawie haseł i działalności, Dzieła, t. 17, Warszawa 1957.
  • W.I. Lenin, Kryzys partii, Dzieła t. 32, Warszawa 1956.
  • W.I. Lenin, Dziecięca choroba lewicowości, Dzieła t. 31, Warszawa 1955.
  • W.I. Lenin, Projekt programu RKP (b), Dzieła, t. 29, Warszawa 1956.
  • Nasze zadania. Z przemówienia na plenum KC PPR, wygłoszonego 13 kwietnia 1947 r. (w:) W. Gomułka, O naszej partii, Warszawa 1968.
  • III Plenum KC PZPR 11,12,13 listopada 1949 r. Nowe Drogi, Warszawa 1949.
  • IX Plenum KC PZPR referat "Węzłowe problemy polityki partii" wygłoszony 15 maja 1957 r. (w:) W. Gomułka, O naszej partii, Warszawa 1968.
  • III Zjazd PZPR. Z referatu sprawozdawczego wygłoszonego 10 marca 1959 r. (w:) W. Gomułka, O naszej partii, Warszawa 1968.
  • XV Plenum KC PZPR (13-14 III 1964) tezy KC PZPR na V Zjazd partii, Warszawa 1964.
  • W. Gomułka, Przemówienia (styczeń 1963 - lipiec 1964) Warszawa 1964.
  • O dalszy socjalistyczny rozwój Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Uchwała VI Zjazdu PZPR, Warszawa 1971.
  • Główne zadania w pracy ideowo-wychowawczej. Narada Centralnego Aktywu partyjnego, (w:) Nowe Drogi 1972, nr 7.
  • VI Zjazd PZPR, Nowe Drogi 1972, nr 1.
  • VII Plenum KC PZPR, 28 listopad 1972 (w:) Partia młodzież. Wybór dokumentów 1971-1973, Warszawa 1973.
  • VII Zjazd PZPR, Nowe Drogi 1976, nr 1.
  • IX Plenum KC PZPR, Warszawa 1954.
  • XII Plenum KC PZPR, Warszawa 1958.
  • VIII Plenum KC PZPR, 16-17 maja 1967 r. Podstawowe materiały, Warszawa 1967.
  • O. Cetwiński, Leninowski system wartości ideologicznej, Studia Nauk Politycznych 1973 nr 4 i 1974 nr 1.
  • A. Dobieszewski, Zarys leninowskiej nauki o partii, Warszawa 1979.
  • Praca, walka, nauka. Artykuł opublikowany w "Głosie Ludu" 10 marca 1948 r. (w:) W. Gomułka, O naszej partii, Warszawa 1968.
  • Krajowa Konferencja Partyjna, Nowe Drogi 1973, nr 11.
  • J. Wiatr, Socjologia stosunków politycznych, Warszawa 1977.
  • B. Misztal, Zagadnienia społecznego uczestnictwa i współdziałania, Warszawa 1977.
  • J. Szczepański, Odmiany czasu teraźniejszego, Warszawa 1973.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171391819

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.