PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2015 | 3 | nr 1 | 9--38
Tytuł artykułu

From Independence to the Euro Introduction : Varieties of Capitalism in the Baltic States

Autorzy
Treść / Zawartość
Warianty tytułu
Od niepodległości do wprowadzenia Euro : odmiany kapitalizmu w krajach nadbałtyckich
Języki publikacji
EN
Abstrakty
Kraje bałtyckie, Estonia, Łotwa, Litwa, odniosły sukces transformacyjny. Od 1991 do 2015 roku odzyskały niepodległość i dokonały zmiany systemu gospodarczego z socjalistycznej gospodarki centralnie planowanej na funkcjonujące gospodarki wolnorynkowe, przyłączyły się do Unii Europejskiej w 2004 roku i stały się członkami strefy Euro. Estonia wprowadziła Euro już w 2011 roku, Łotwa podążyła jej śladem w 2014 roku, a Litwa 2015. Nasuwa to dwa pytania. Po pierwsze dlaczego kraje nadbałtyckie odnoszą takie sukcesy? A po drugie, czy naprawdę wszędzie odnaleźć można wzorzec "błyszczącej gwiazdy" jaką jest Estonia, za którą podąża Łotwa i Litwa? Zgodnie z teorią współczesnych odmian kapitalizmu, wszystkie trzy gospodarki mogą zostać sklasyfikowane jako Europejskie Kraje Środkowowschodnie w stylu Liberalnych Gospodarek Rynkowych (CEEC-LME). Dowieść można jednak istnienie różnic na poziomie układów instytucjonalnych w tych trzech krajach nadbałtyckich. W czasie okresu transformacji, Łotwa, a następnie Litwa ewoluowały wzorem Estonii, co znajduje swoje odzwierciedlenie w kolejności przystępowania do strefy Euro. Jednak wzorce instytucjonalne nie są określone w dłuższej perspektywie. Od kryzysu, który nastąpił w 2008-2009 roku, wzorzec wewnątrz krajów nadbałtyckich uległ zmianie. Podczas gdy Estonia pozostaje pierwsza w rankingu, Litwa przegoniła Łotwę w zakresie wzrostu gospodarczego i dobrobytu. Głównym powodem może być deregulacja na Litwie, która może być obserwowana na przełomie ostatnich dziesięciu lat przez rozwój Indeksu Wolności Gospodarczej publikowanego przez Heritage Foundation. Co więcej, niskie zaawansowanie litewskiego systemu bankowego, jak również ogromne dotknięcie Łotwy przez kryzys może wyjaśnić ostatnią zmianę modelu krajów nadbałtyckich. Istnieje wiele sposobów na zilustrowanie różnych ścieżek rozwoju tych krajów. Podczas gdy Hipoteza Geograficzna nie jest w stanie wyjaśnić tych różnic, "ekstrakcyjne" instytucje polityczne Estonii i Łotwy mogą ilustrować przodowanie tych krajów w porównaniu do Litwy przed kryzysem z 2008-2009 roku. Dodatkowo różne podstawowe wartości tych trzech krajów nadbałtyckich odpowiadają za różne ścieżki rozwoju. Można również dopatrywać się ich w różnicach historycznych i kulturowych tych krajów. (abstrakt oryginalny)
EN
The Baltic States, Estonia, Latvia and Lithuania, are very successful in transformation. From 1991 to 2015 they regained independence and transformed their economies from socialist central planning into functioning mar-ket economies, joined the EU in 2004 and became member of the Euro zone. Estonia introduced the Euro al-ready in 2011 while Latvia followed in 2014 and Lithuania in 2015. Thereof follow two questions. First, why all three Baltic countries are so successful? And secondly, do we really find everywhere the pattern of the "Shining star" Estonia, followed by Latvia and at least Lithuania? According to modern Varieties of Capitalism theory all three economies can be classified as Central and Eastern European Countries in the style of Liberal Market Economies (CEEC-LME). As can be shown, there are also differences in the institutional setups of all three Baltic States. During the period of transformation a pattern of Estonia followed by Latvia and at least Lithuania evolved which is also reflected by the sequence of joining Euro area. But institutional patterns are not determined in the long run. Since the crisis of 2008/09 the pattern within the Baltics changed. While Estonia remains on the first rank Lithuania overtook Latvia in terms of growth and wealth. Deregulation in Lithuania - which may be observed by the development of the Economic Freedom Index of the Heritage Foundation within the last ten years - may be the main reason. But also, the low sophistication of the Lithuanian banking system as well as Latvia's massive suffering from the crisis may explain the last change of the pattern in the Baltics. There are several possibilities to illustrate the different paths of development of the Baltic States. While Geography Hypothesis is not able to explain the differences, the extractive political institutions in Estonia and Latvia can illustrate the lead of both countries in contrast to Lithuania till the crisis in 2008/09. Additionally, different basic values in all three Baltic States are responsible for the different developmental paths. They can also be traced back to the different history and culture of the three Baltic countries. (original abstract)
Rocznik
Tom
3
Numer
Strony
9--38
Opis fizyczny
Twórcy
autor
  • West Saxon University of Applied Sciences, Zwickau, Germany
Bibliografia
  • Acemoglu, D., Robinson, J. (2012), Why nations fail - the origins of power, prosperity and poverty, London.
  • Ahlborn, M.; Ahrens, J.; Schweickert, R. (2014) Largescale transition of economic systems: Do CEECs converge towards western prototypes?, PFH Forschungspapiere/Research Papers, PFH Private Hochschule Göttingen, no. 2014/05.
  • Aidukaite J. (2013), Social policy changes in the three Baltic States over the last decade, "Ekonomika", vol. 92 no. 3, pp. 89 - 104.
  • Albert M. (1993), Capitalism against capitalism: how America's obsession with individual achievement and short-term profit has led it to the brink of collapse, New York.
  • Amable B. (2003), The diversity of modern capitalism, Oxford.
  • Bohle D. (2009), East European capitalism - what went wrong?, "Intervention - European Journal of Economics and Economic Policies", vol. 6 no. 1, 2009, pp. 32 - 43.
  • Bohle D., Greskovits, B. (2007), Neoliberalism, embedded neoliberalism and neocorporatism: towards transnational capitalism in Central-Eastern Europe, "West European Politics", vol. 25 no. 3, pp. 443 - 466.
  • Bohle D., Greskovits, B. (2012) Capitalist diversity at Europe's periphery, Ithaka 2012.
  • Buchen C. (2010), Emerging economic systems in Central and Eastern Europe - a qualitative and quantitative assessment, Wiesbaden 2010.
  • Darvas Z. (2009) The Baltic challenge and Euro-area entry, "Bruegel Policy Contribution", no. 13.
  • Deutsch-Baltische Außenhandelskammer (2015), Länderinfos Estland, Lettland, Litauen, http://www.ahk-balt.org/laenderinfos/ [10.01.2015].
  • Dudzińska K. (2013), The Baltic States' success story in combating the economic crisis: consequences for regional cooperation within the EU and with Russia, "Policy Paper", The Polish Institute of International Affairs, no. 6 vol. 54.
  • EBRD (2014), Transition Report 2013: stuck in transition?, London.
  • ECB [European Central Bank] (2010), Convergence Report May 2010.
  • ECB [European Central Bank] (2013), Convergence Report June 2013.
  • ECB [European Central Bank] (2014), Convergence Report June 2014.
  • Heritage Foundation (2015), Economic freedom index, http://www.heritage.org [08.04.2015].
  • Georgieva, E. (2012) The economies of the BELL countries (Bulgaria, Estonia, Latvia and Lithuania) after their EU accession, "Review of European Studies", vol. 4 no. 2, pp. 191 - 202.
  • Kuokštis, V. (2012), Baltic Variety of Capitalism as an explanation of the success of internal devaluation, in: Governance failure and reform attempts after the global economic crisis of 2008/09: Case studies from Central and Eastern Europe, eds. Kosals L. et al. (eds.), Stuttgart, pp. 13 - 28.
  • Lepp, A., Pantti, M. (2012), Window to the West: Memories of watching Finnish television in Estonia during the Soviet period, "Journal of European Television History & Culture", vol. 2 no. 2, pp. 76 - 86.
  • Maslauskaite, K., Zorgenfreija, L. (2013), Economic miracle in the Baltic States: an exemplary way to Growth?, in: The Baltic States in the EU: yesterday, today and tomorrow, eds. Grigas A., Kasekamp A., Maslauskaite K., Zorgenfreija L., Studies & Reports no. 98, Jacques Delors Institute, pp. 33 - 64.
  • Matthes, C. (2013), Lettland, in: Vom Ostblock zur EU: Systemtransformation 1990 - 2012 im Vergleich, eds. Heydemann G., Vodička K., Göttingen, pp. 47 - 76.
  • Nölke, A., Vliegenthart, A. (2009), Enlarging the varieties of capitalism: the emerge of dependent market economies in East Central Europe, "World Politics", vol. 61 no. 4, pp. 670 - 702.
  • Norkus, Z. (2012) On Baltic Slovenia and Adriatic Lithuania: a qualitative comparative analysis of patterns in post-communist transformation, Vilnius 2012.
  • Panther, S. (1997), Cultural factors in the transition process - Latin center, Orthodox periphery?, in: Issues in transformation theory, eds. Backhaus, J., Krause G., Marburg, pp. 95 - 122.
  • Schrader, K., Laaser, C. (2014), Lettland: Fit für den Euro?, Kieler Diskussionsbeiträge No. 532/533.
  • Szanyi, M. (2013), Large-scale transformation of social-economic institutions - comparative case studies on CEECs, Background Paper 3 - Varieties of Capitalism and CEECs, WelfareWealthWork, Working Paper No. 19, www.foreurope.eu [10.12.2014]/
  • Winkelmann, R. (2013), Litauen, in: Vom Ostblock zur EU: Systemtransformation 1990 - 2012 im Vergleich, eds. Heydemann G., Vodička K., Göttingen, pp. 77 - 100.
  • Wolff, G. (2012), Challenges for the Euro area and implications for Latvia, "Bruegel Policy Contribution" 2012/05, March 2012.
  • World Economic Forum (2014), The Global Competitiveness Report 2014 - 2015.
  • Wrobel, R. (2002), Kulturelle Faktoren im Transformationsprozess: die Entwicklung interner und externer Institutionen in den drei Baltischen Staaten, in: Euroopa Liiduga Liitumise Mõju Eesti Majanduspoliitikale, Tartu, pp. 243 - 251.
  • Wrobel, R. (2011), Die Euro-Einführung in Estland: Ein Anachronismus?, "Orientierungen zur Wirtschafts- und Gesellschaftspolitik", no. 128 vol. 2, pp. 39 - 43.
  • Wrobel, R. (2013), Estland, in: Vom Ostblock zur EU: Systemtransformation 1990 - 2012 im Vergleich, eds. Heydemann G., Vodička K., Göttingen, pp. 17 - 45.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171392051

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.