PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2015 | R. 13, z. 3 Polska - Litwa: stare i nowe problemy | 51--67
Tytuł artykułu

Jan Janowicz Zabrzeziński, potomek Rymowida

Warianty tytułu
Jan Janowicz Zabrzeziński, Rymowid's Descendant
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Wojewoda trocki (1531-15384) i marszałek ziemski (od 1522 roku) J. Zabrzeziński pozostaje osobą prawie nieznaną. W historiografii zaznaczył się przede wszystkim jako gospodarz odziedziczonego po ojcu rozległego latyfundium, fundator kościołów w Simnie i Olicie, który zatroszczył się o to, by proboszcz i jego następcy w uposażanym kościele olickim utrzymywali wikarego Litwina. (...) Przedmiotem niniejszego artykułu są poglądy polityczne i kariera J. Zabrzezińskiego. (fragment tekstu)
EN
The object of this article is the biography of Jonas Jonaitis Zaberezinskis (~1473-1538), by the end of his life - the palatine of Trakai and grand marshal of the Grand Duchy of Lithuania. His relations with other most influential high-rank noblemen of the period are considered, especially the meaning of marriages contracted by him and those fixed by him for his descendants. His itinerary and other relevant documents are analysed as well. Collected data shows that Jonas Jonaitis Zaberezinskis was perfectly integrated with the Lithuanian ruling elite, which included the capitaneus of Samogitia, Stanislovas Jonaitis Kęsgaila, the palatine of Vilnius and chancellor, duke Mikalojus Mikalojaitis Radvila, as well as Albertas Goštautas - the palatine of Vilnius and chancellor after Radvila. Less evidence is left of his connection with the castellan of Vilnius, Jurgis Radvila or the palatine of Trakai (until 1530), duke Konstantin of Ostrog. Despite claims on the contrary, present in literature, Jonas Jonaitis Zaberezinskis was not the supporter of the Polish-Lithuanian union. Rather, he kept a view similar to that of Albertas Goštautas, as a defender of political independence and different regime of the Grand Duchy. Formulations included in the letters of Jokūbas Zaberezinskis (who claimed to be a son of the Lithuanian marshal Jonas) to Jan Dantyszek, where he speaks of his patria, meaning Poland, should be explained most probably by his youth spent in Mazowsze next to his mother Itamiła Laszewska-Krupska, whose marriage with Jonas Jonaitis Zaberezinskis was pronounced invalid at the ecclesiastical court provided by the bishop of Płock, Erazm Ciołek. (original abstract)
Słowa kluczowe
Twórcy
  • Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie
Bibliografia
  • Akta unji Polski z Litwą 1385-1791, wydali S. Kutrzeba i W. Semkowicz, Kraków 1932, nr 83.
  • Antoniewicz M., Protoplaści książąt Radziwiłłów. Dzieje mitu i meandry historiografii, Warszawa 2011.
  • Błaszczyk G., Litwa na przełomie średniowiecza i nowożytności 1492-1569, Poznań 2002.
  • Błaszczyk G., Radziwiłł Jerzy h. Trąby (1480-1541), Polski Słownik Biograficzny, t. 30, z. 2, s. 225-229.
  • Cracovia Lituanorum saeculis XIV-XVI, ed. W. Urban, S. Lūžys, Vilnius 1999.
  • Decjusz J. L., Księga o czasach króla Zygmunta, przygotował T. Bieńkowski, Warszawa 1960.
  • Fijałek J., Uchrześcijanienie Litwy przez Polskę i zachowanie w niej języku ludu, [w:] Polska i Litwa w dziejowym stosunku, Warszawa [i in.] 1914.
  • Finkel L., Elekcya Zygmunta I. Sprawy dynastyi jagiellońskiej i unii polsko- -litewskiej, Kraków 1910.
  • Frost R., The Oxford History of Poland-Lithuania, t. 1: The Making of The Polish- Lithuanian Union, 1385-1569, Oxford 2015.
  • Gudmantas K., Vilnius ir Krokuva. Keletas XVI amžiaus pirmosios pusės Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės literatūrinio gyvenimo štrichų, [w:] Pirmasis Lietuvos Statutas ir epocha. Straipsnių rinkinys, Vilnius 2005.
  • Jankowski Cz., Powiat oszmiański: materjały do dziejów ziemi i ludzi, cz. 2, Petersburg 1897.
  • Jegelevičius S., Nemunaitis ir jo parapija, t. 1, Vilnius 2002.
  • Kiaupa Z., XVI a. Alytus: miestas ir miestelis, [w:] Alytaus miesto ir apylinkių istorijos bruožai, red. D. Leščinskienė, Vilnius 1989.
  • Kiaupienė J., Naród polityczny Wielkiego Księstwa Litewskiego: pojęcie ojczyzny, [w:] Łacina jako język elit, red. J. Axer, Warszawa 2004.
  • Kirkienė G., LDK politikos elito galingieji: Chodkevičiai XV-XVI a., Vilnius 2008.
  • Korpus Tekstów i Korespondencji Jana Dantyszka, dantiscus.ibi.uw.edu.pl
  • Kuźmińska M., Olbracht Marcinowicz Gasztołd, "Ateneum Wileńskie", t. 4, z. 13, s. 349-391; t. 5, z. 14, s. 120-175, Wilno 1927-1928.
  • Lietuvos didžiojo kunigaikščio Aleksandro Jogailaičio dvaro sąskaitų knygos (1494-1504), parengė D. Antanavičius, R. Petrauskas, Vilnius 2007.
  • Łowmiański H., Polityka Jagiellonów, Poznań 2006.
  • Materiały do dziejów dyplomacji polskiej z lat 1486-1516, oprac. J. Garbacik, Wrocław-Warszawa-Kraków 1966, nr 52.
  • Petrauskas R., Didikas ir patronas: LDK diduomenės bažnytinės fundacijos XV a., [w:] Šviesa ir šešėliai Lietuvos evangelizacijos istorijoje.
  • Petrauskas R., Lenkijos ir Lietuvos unija. Geopolitinis ir kultūrinis kontekstas, "Naujasis Židinys-Aidai", 2009/6, Vilnius.
  • Petrauskas R., Między konfrontacją a porozumieniem: społeczne i polityczne przesłanki unii lubelskiej, [w:] Unia Lubelska: idea i jej kontynuacja, Vilnius 2011.
  • Petrauskas R., Titulas ir valdžia: Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės didikų savimonės pokyčiai XVI amžiaus pirmojoje pusėje, Pirmasis Lietuvos statutas ir epocha, red. I. Valikonytė, L. Steponavičienė, Vilnius 2005.
  • Pietkiewicz K., Wielkie Księstwo Litewskie pod rządami Aleksandra Jagiellończyka, Oświęcim 2014 (Poznań 1995).
  • Pleszczyński A., Opis historyczno-statystyczny parafii międzyrzeckiej, Warszawa 1911.
  • Pociecha W., Gasztołd Olbracht h. Awdaniec († 1539), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 7/4, z. 34, Kraków 1949.
  • Pociecha W., Królowa Bona (1494-1557). Czasy i ludzie Odrodzenia, t. 3, Poznań 1949.
  • Ragauskienė R., Lietuvos didžiosios kunigaikštienės Elenos (1476-1513) patronatas, [w:] Lietuvos didysis kunigaikštis Aleksandras ir jo epocha, sud. D. Steponavičienė, Vilnius 2007.
  • Ragauskienė R., Barbora Radvilaitė, Vilnius 1999.
  • Rowell S. C., Nolite confidere in principibus: Mikhail Glinsky, Sigismund the Old and the Council of Lords, [w:] Faworyci i opozycjoniści: król a elity polityczne w Rzeczpospolitej XV-XVII wieku, red. M. Markiewicz, R. Skowron, Kraków 2006.
  • Tęgowski J., Ślub tajemny Jana Janowica Zabrzezińskiego. Garść uwag o powiązaniach rodzinnych elity możnowładczej na Litwie w XV i początkach XVI wieku, [w:] Średniowiecze polskie i powszechne, t. 2, Katowice 2002.
  • Totoraitis J., Sūduvos Suvalkijos istorija, Kaunas 1937.
  • Trimonienė R. R., Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė ir Vidurio Europa XV- -XVI a. sandūroje, Šiauliai 1996.
  • Tyszkiewicz J., Tatarzy na Litwie i w Polsce, Warszawa 1989.
  • Urban W., Lietuviai Krokuvoje nuo XIV a. pabaigos iki 1579 m., [w:] Šešioliktojo amžiaus raštija, Vilnius 2000.
  • Urmański A., Kelios pastabos apie Jono Jurgaičio Zaberezinskio karjerą, "Lietuvos Istorijos Metraštis", 2014/2, Vilnius 2015.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171395809

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.