PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2013 | z. 133 | 49--60
Tytuł artykułu

Właściwości fizykochemiczne wody potoków tatrzańskich w okresie kwiecień-listopad 2011 roku

Autorzy
Treść / Zawartość
Warianty tytułu
Physical and Chemical Properties of Streamwaterin the Tatra Mountains During April-November 2011
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Skład chemiczny wód potoków górskich zależy od czynników naturalnych i antropogenicznych. Celem opracowania jest określenie zróżnicowania przestrzennego i zmienności cech fizykochemicznych wód potoków tatrzańskich. Do badań wybrano dziewięć potoków w Tatrach. Skład chemiczny (stężenia 14 jonów) oznaczono metodą chromatografii jonowej. Po wykonaniu analizy składowych głównych określono czynniki determinujące chemizm wód. Najważniejsze znaczenie ma budowa geologiczna zlewni potoków i proces rozcieńczania. Wraz ze wzrostem natężenia przepływu maleją wartości większości cech fizykochemicznych wody potoków. Kolejnym czynnikiem wpływającym na skład chemiczny jest temperatura i wpływ roślinności. (abstrakt oryginalny)
EN
The chemistry of mountains streams depends on natural factors (geology, litology, tectonics, and variable supply patterns) and anthropogenic factors. The aim of this paper is to determine the spatial diversity and variability of physico-chemical properties of streamwater in the Tatra Mts. Principal components analysis was used to determine the factors influencing the chemical composition of streamwater in the Tatra Mountains. Nine streams in the Tatra Mts. were selected for research. Using ion chromatography the concentration of 14 ions was estimated. The variability of physical and chemical parameters of streamwater depends mainly on the geology of an area and dissolution process. Generally, diluted water contains lower concentrations of most dissolved ions. Another factor is the influence of temperature and vegetation. (original abstract)
Twórcy
autor
  • Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Bibliografia
  • Bac-Moszaszwili M., Burchart J., Głazek J., Iwanow A., Jaroszewski W., Kotański Z., Lefeld J., Mastella L., Ozimkowski W., Roniewicz Р., Skupiński A., Westwalewicz-Mogilska E., 1979, Mapa geologiczna Tatr, 1:30 000,Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa.
  • Barczyk G,. 2003, Karst and Vaucluse springsfrom the Polish Tatra Mts. Results of long-term stationary investigations. "Acta Carsologica" 32 (1), 145-155.
  • Baron J.S., Ojima D.S., Holland E.A., Parton W.J., 1994, Analysis of nitrogen saturation potential in Rocky Mountain tundra and forest: Implication for aquatic systems,"Biogeochemistry", 27,61-82.
  • Cattell R.B., 1966, The screen test for the number of factors, Multivariate Behavioral Research, 1, 245-276.
  • Hess M., 1996, Klimat,[w:] Z. Mirek (red.), Przyroda Tatrzańskiego Parku Narodowego,Wyd.TPN, Kraków-Zakopane, 58-63.
  • Kopacek J., Stuchlik E., Straskarbova V., Psenakova P., 2000, Factors governing nutrient statuso fmountain lakes in the Tatra Mountains,Freshwater Biology, 43, 369-383.
  • Kopacek J.,Vesely J., Stuchlik E., 2001, Sulphur and nitrogen fluxes and budgets in the Bohemian Forest and Tatra Mountains during the Industrial Revolution (1850-2000),Hydrology and Earth System Science, 5 (3), 391-405.
  • Kownacki A., Dumnicka E., Kwadrans J., Galas J., Ollik M., 2006, Benthic communities in relation to environmental factors in small high mountain pounds threatened by air pollutants, Boreal Environment Research, 11, 481-492.
  • Kownacki A., Kawecka В., Kot M., Wojtan K., Żurek R., 1996, Wpływ człowieka na ekosystemy wodne,[w:] Z. Mirek (red.), Przyroda Tatrzańskiego Parku Narodowego,Wyd. TPN, Kraków-Zakopane, 655-674.
  • Kurzyca I., Choiński A., Koniecki A., Siepak J., 2009, Water ecosystems affected by human impact within the protected area of the Tatra National Park (Poland), Oceanological and Hydrobiological Studies, 38 (3), 77-86.
  • Małecka D., 1991, Opady atmosferyczne jako ważny czynnik kształtujący chemizm wód podziemnych."Przegląd Geologiczny", 1, 14-19.
  • Małecka D., Chowaniec J., Małecki J.J., 2007, Region górnej Wisły[w:] B. Paczyński, A. Sadurski (red.), Hydrogeologia regionalna Polski, Tom 1: Wody słodkie, PIG, Warszawa, 108-158.
  • Oleksynowa K., Komornicki T., 1996, Chemizm wód,[w:] Z. Mirek (red.), Przyroda Tatrzańskiego Parku Narodowego,Wyd. TPN, Kraków-Zakopane, 197-214.
  • Pazdro Z., Kozerski В., 1990, Hydrogeologia ogólna,Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa.
  • Piękoś-Mirkowa H., Mirek Z., 1996, Zbiorowiska roślinne,[w:] Z. Mirek (red.), Przyroda Tatrzańskiego Parku Narodowego,Wyd. TPN, Kraków-Zakopane, 237-274.
  • Rzychoń D., Worsztynowicz A., 2008, What affects the nitrogen retention in Tatra Mountains lakes' catchments in Poland?,Hydrology and Earth System Science, 12, 415-424.
  • Siwek J., Siwek J.P., Żelazny M., 2009, Wpływ ścieków zrzucanych ze schronisk tatrzańskich na chemizm wód rzecznych TPN, [w:] R. Bogdanowicz, J. Fac-Beneda (red.), Zasoby i ochrona wód. Obieg wody i materii w zlewniach rzecznych,Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego,Gdańsk, 468-475.
  • Skiba S., 2002, Mapa gleb Tatrzańskiego Parku Narodowego, [w:] W. Borowiec, A. Kotarba, A. Kownacki, Z. Krzan, Z. Mirek (red.), Przemiany środowiska przyrodniczego Tatr,Wyd. TPN-PTPNoZ, Kraków-Zakopane, 21-26.
  • Żelazny M., Wolanin A., Płaczkowska E., 2009, Przestrzenne zróżnicowanie i sezonowe zmiany cech fizyczno-chemicznych wód potoków Kościeliskiego i Chochołowskiego w Tatrach Zachodnich, [w:] R. Bogdanowicz, J. Fac-Beneda (red.), Zasoby i ochrona wód. Obieg wody i materii w zlewniach rzecznych,Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego, 461-467.
  • Żelazny M., Wolanin A., Płaczkowska E., 2013, Hypsometric factors for differences in chemical composition of spring waters of the Tatra National Park,Polish Journal of Environmental Studies, 22 (1), 289-299.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171396899

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.