PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2012 | R. 10, z. 2 Kaukaz - kultura, społeczeństwo, polityka | 69--89
Tytuł artykułu

Rywalizacja mocarstw na Kaukazie Południowym w sferze kulturalno-ideologicznej

Warianty tytułu
Powers Rivalry in the South Caucasus in the Field of Culture and Ideology
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu), rozpostartym na pograniczu Europy i Azji, położone są trzy państwa poradzieckie: Armenia, Azerbejdżan i Gruzja. Niniejszy tekst stanowi próbę analizy rywalizacji w sferze kulturalno-ideologicznej czterech mocarstw: Rosji, Turcji, Iranu oraz Unii Europejskiej, które z omawianym regionem łączą historyczne związki. W przeszłości miały one na tym obszarze zlokalizowane swoje interesy. Z tego też powodu z analizy wyłączona została aktywność Stanów Zjednoczonych Ameryki, które należałoby raczej uznać za nowego aktora rywalizacji w omawianym regionie. W niniejszym tekście z analizy wyłączono także Chiny. Jest to warunkowane skupieniem się Pekinu, jak dotąd, na regionie Azji Centralnej. Wzrost zaangażowania i znaczenia Państwa Środka na Zakaukaziu wydaje się jednak kwestią czasu. Pytanie, czy chińska soft power znajdzie podatny grunt. Można zaryzykować tezę, że związane z Europą, ale i z Rosją chrześcijańskie państwa kaukaskie nie będą zainteresowane chińską kulturą ani modelem ustrojowym. Chętnie będą natomiast korzystać ze wsparcia finansowego i wzmacniać współpracę gospodarczą. Rosja jest traktowana jako mocarstwo regionalne (europejskie, azjatyckie, eurazjatyckie), selektywne (np. militarne, surowcowe) i formalne (stały członek RB ONZ). Jako mocarstwa regionalne traktowane są tu również Iran (Bliski Wschód i Zatoka Perska) oraz Turcja (Europa i Azja). Jakościowo nowym mocarstwem (niepaństwowym, selektywnym i normatywnym) zaangażowanym w rywalizację w omawianym regionie jest Unia Europejska. (fragment tekstu)
EN
The South Caucasus is the region where the interests of EU, Russia, Turkey and Iran are crossing. Some of these powers have been involved in the rivalry over this region for centuries. The competition concerns mainly an economic dimension (natural gas and oil resources), but relates as well to political, military and security issues. However this text concentrates on the rivalry in the field of culture and ideology. Each of the powers involved in this competition has a vested interest regarding the historical and cultural bonds with one or more of the Caucasian states. Even though we can observe similarities between countries like Turkey and Iran (Muslim states) their rivalry seems more intensive then competition between Ankara and EU. Partly it is a consequence of close links between them (and the US) and the co-operation which is motivated by fear of Iran's radical Islam influence in the region. Despite the rivalry, which takes place in the South Caucasus and despite the decreasing Russian role in this region, Moscow is still the most important player. It is worth noting that Iran quite often cooperates with Russia in the South Caucasus, mainly to balance Turkish and Western influence in the region. (original abstract)
Twórcy
  • Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach
Bibliografia
  • W. Dobrzycki, Historia stosunków międzynarodowych w czasach nowożytnych. 1815-1945, Warszawa 1996, s. 120.
  • N. Davies, Europa. Rozprawa historyka z historią, Kraków 1998, s. 701.
  • B. Shaffer, Borders and Brethren: Iran and the Challenge of Azerbaijani Identity, Cambridge 2002, s. 22.
  • V. Degoyev, Wider Europe's Horizons in the Caucasus, "Russia in Global Affairs", October-December 2004, no. 4, http://eng.globalaffairs.ru/number/n_3886 (dostęp: maj 2011).
  • D. Bloxham, The Great Game of Genocide: Imperialism, Nationalism, and the Destruction of the Ottoman Armenians, Oxford, New York 2005.
  • F. Mazian, Why Genocide? The Armenian and Jewish Experiences in Perspective, Ames 1990.
  • G. Lewy, The Armenian Massacres in Ottoman Turkey: A Disputed Genocide, Salt Lake City 2005; S. R. Sonyel, The Great War and the Tragedy of Anatolia: Turks and Armenians in the Maelstrom of Major Powers, Ankara 2000.
  • W. Materski, Sowiecko-gruziński traktat pokojowy z maja 1920 r., [w:] P. Olszewski, K. Borkowski (red.), Kaukaz w stosunkach międzynarodowych. Przeszłość, teraźniejszość, przyszłość, Piotrków Trybunalski 2008, s. 173-183.
  • Natural Gas, BP Statistical Review of World Energy, June 2010, http://www.bp.com/liveassets/ bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/reports_and_publications/statistical_energy_review_ 2008/STAGING/local_assets/2010_downloads/natural_gas_section_2010.pdf (dostęp: marzec 2012)
  • Oil, BP Statistical Review of World Energy, June 2010, http://www.bp.com/liveassets/ bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/reports_and_publications/statistical_energy_ review_2008/STAGING/local_assets/2010_downloads/oil_section_2010.pdf (dostęp: marzec 2012).
  • M. Marcinko, Problem bezpieczeństwa na Zakaukaziu w świetle polityki bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej, [w:] M. Zamarlik (red.), Polityka zagraniczna Rosji, z. 48, Instytut Studiów Strategicznych, Kraków 2002, s. 83.
  • A. Bryc, Rywalizacja mocarstw na obszarze poradzieckim, [w:] I. Stawowy-Kawka (red.), Niemcy. Europa. Świat. Studia Międzynarodowe. Księga pamiątkowa poświęcona Profesorowi Erhardowi Cziomerowi, Kraków 2007, s. 311.
  • B. Aras, Turkey and the South Caucasus, "Global Dialogue", vol. 7, Summer/Autumn 2005, no. 3-4, http://www.worlddialogue.org/content.php?id=355 (dostęp: kwiecień 2012).
  • S. E. Cornell, The Politicization of Islam in Azerbaijan, CACI-SRSP, "Silk Road Paper", October 2006, s. 43.
  • A. Waszkiewicz, Wpływ islamu na sytuację polityczną Republiki Azerbejdżanu, [w:] T. Kapuśniak (red.), Wspólnota Niepodległych Państw: fragmegracja - bezpieczeństwo - konflikty etniczne, t. 1, Lublin-Warszawa 2011, s. 265-266.
  • A. Dzisiów-Szuszczykiewicz, Polityka Iranu wobec Azerbejdżanu, "Bezpieczeństwo Narodowe", t. 3-4, 2007, nr 5-6, s. 338.
  • N. Silayev, Each Unhappy in Its Own Way, "Russia in Global Affairs", 25 March 2012, http://eng.globalaffairs.ru/number/Each-Unhappy-in-Its-Own-Way-15506 (dostęp: marzec 2012).
  • Abroad Services, The Presidency of Religious Affairs the Republic of Turkey, http://www.diyanet.gov.tr/english/faaliyet_ ac.asp?altbaslikid=48 (dostęp: maj 2012).
  • witryna Fethullaha Gülena, http://pl.fgulen.com/ ?SelectLanguage=http pl.fgulen.com&Button1=Go (dostęp: maj 2012).
  • S. Gradirovski, N. Esipova, Russia's Language Could Be Ticket in for Migrants, 28 November 2008, http://www.gallup.com/poll/112270/russias-language-could-ticket-migrants.aspx (dostęp: kwiecień 2012).
  • A. Sołżenicyn, Rosja w zapaści, Warszawa 1999, s. 46.
  • Russkiy Mir Foundation, http://russkiymir.ru/russkiymir/en/fund/about (dostęp: maj 2012).
  • B. Bojarczyk, J. Olchowski, A. W. Ziętek, Od dominacji kulturowej do 'soft power'. Kultura w promocji państw, [w:] A. W. Ziętek (red.), Międzynarodowe stosunki kulturalne. Podręcznik akademicki, Warszawa 2010, s. 155-156.
  • Prezydent Miedwiediew o Rossotrudniczestwie, OSW, "Tydzień na Wschodzie", 27.05.2009, http:// www.osw.waw.pl/pl/publikacje/tydzien-na-wschodzie/2009-05-27/prezydent-miedwiediewo- rossotrudniczestwie (dostęp: maj 2012).
  • G. Filimonov, Russia's Soft Power Potential, "Russia in Global Affairs", October/December 2010, no. 4, http://eng.globalaffairs.ru/number/Russias-Soft-Power-Potential-15086 (dostęp: kwiecień 2012).
  • S. Bieleń, Siła motywacyjna w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej, [w:] A. Bryc, A. Legucka, A. Włodkowska-Bagan (red.), Bezpieczeństwo obszaru poradzieckiego. Księga poświęcona pamięci profesora Kazimierza Malaka, Warszawa 2011, s. 64-76.
  • R. Włoch, "Miękka potęga jest w modzie". Analiza wymiarów tożsamości konkurencyjnej Rosji, [w:] A. Bryc, A. Legucka, A. Włodkowska-Bagan (red.), Bezpieczeństwo obszaru poradzieckiego. Księga poświęcona pamięci profesora Kazimierza Malaka, Warszawa 2011, s. 357-375.
  • EUROEast, http://www.enpi-info.eu/eastportal/news (dostęp: maj 2012).
  • Encyklopedia PWN, http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/3953929/panturkizm.html (dostęp: marzec 2012).
  • S. Akkoyunlu, The Impact of Turkey's Domestic Resources on the Turkic Republics of the Caspian Sea, "European Journal of Economic and Political Studies", vol. 1, Winter 2008, no. 1, s. 6.
  • The International Organization of Turkic Culture, http://www.turksoy.org.tr/EN/belge/2-27273/ goals.html (dostęp: kwiecień 2012).
  • Iran to Recognize Diplomas of 3 Armenian Universities, "Vestnik Kavkaza", 26.05.2010, http://vestnikkavkaza. net/news/culture/1889.html (dostęp: maj 2012).
  • H. Smbatian, Iranians Flock to Armenia on Norouz Holiday, RFE/RL, 23.03.2011, http://www.rferl. org/content/iranians_armenia_norouz_holiday_travel/2347526.html (dostęp: maj 2012).
  • J. S. Nye jr., Soft Power. Jak osiągnąć sukces w polityce światowej, Warszawa 2007, s. 77.
  • G. Turan, İ. Turan, İ. Bal, Turkey's Relations with the Turkic Republics, [w:] İ. Bal (red.), Turkish Foreign Policy in Post Cold War Era, Boca Raton 2004, s. 301.
  • Z. Onis, Turkey and Post-Soviet States: Potential and Limits of Regional Power Influence, "Middle East Review of International Affairs", vol. 5, Summer 2001, no. 2, s. 68.
  • Relations between Turkey and Georgia, Republic of Turkey, Ministry of Foreign Affairs, http:// www.mfa.gov.tr/relations-between-turkey-and-georgia.en.mfa (dostęp: marzec 2012).
  • Qafqaz University, http://qu.edu.az/content.php?link+2&lang=en (dostęp: maj 2012).
  • Численность cтудентов вузов - граждан стран СНГ, обучающихся в России (на начало учебного года) http://www.gks.ru/bgd/regl/b06_05/IssWWW.exe/Stg/d010/6-03.htm (dostęp: kwiecień 2012).
  • A. Арефьев, Российское образование на экспорт. Росcсийское образование по ту сторону границы, Центр Cоциялного Прогнозирования, "Демоскоп Weekly", 1-14 ноября 2010, № 441-442, Москва 2010, http://demoscope.ru/weekly/2010/0441/tema05.php (dostęp: kwiecień 2012).
  • A. Szeptycki, Sz. Kardaś, Polityka UE wobec Europy Wschodniej, Kaukazu Południowego i Azji Centralnej, [w:] S. Parzymies (red.), Dyplomacja czy siła? Unia Europejska w stosunkach międzynarodowych, Warszawa 2009, s. 262.
  • EUJUST Themis, http://www.consilium.europa.eu/eeas/ security-defence/eu-operations/completed-eu-operations/eujust-themis?lang=pt (dostęp: maj 2012).
  • Freedom House, http://www.freedomhouse.org/template.cfm?page=352&ana_ page=347&year=2008 (dostęp: kwiecień 2012).
  • I. Krastew, Suwerenna demokracja, "Dziennik. Polska. Europa. Świat", 26.08.2006.
  • L. March, Nationalism for Export? The Domestic and Foreign-Policy Implications of the New 'Russian Idea', "Europe-Asia Studies", vol. 64, May 2012, no. 3, s. 408-409.
  • A. Kokoshin, Real Sovereignty and Sovereign Democracy, "Russia in Global Affairs", October-December 2006, no. 4, http://eng.globalaffairs.ru/number/n_7338 (dostęp: kwiecień 2012).
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171399639

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.