PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2015 | 15 | 65--98
Tytuł artykułu

Inteligencja i rewolucja w Łodzi w latach 1905-1907

Treść / Zawartość
Warianty tytułu
The Intelligentsia and the Revolution in Lodz in the years 1905-1907
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Wydarzenia, które przeszły do historii jako rewolucja 1905-1907 roku w Królestwie Polskim pozostawały doświadczeniem wspólnym dla różnych warstw społecznych, nie tylko dla robotników, którzy bez wątpienia byli ich podmiotem, ale także dla inteligencji, burżuazji, ziemian czy chłopów. Oczywiście dla każdej z tych grup społecznych miały one inny wymiar i znaczenie. (fragment tekstu)
EN
The 1905-1907 Revolution in the Kingdom of Poland was a significant experience not only for workers, but also for other social classes, including the Intelligentsia. The Revolution was the moment when the Intelligentsia in Łódź emerged with such an intensity for the first time. It became active in the city's social, political and cultural life. Owing to 1905-1907 events, the Intelligentsia became integrated as a social class and its identity became more defined. Mass protests of workers were perceived by majority of the Intelligentsia as unsettling. They was seen a threat to the social peace and order and the city's economy since they often turned into violent fratricidal fights, which were detrimental to the city's material and moral condition. The Intelligentsia saw its main role in improving workers' education, which might draw them away from the revolutionary movement. Many ideas and initiatives of the Intelligentsia concerning workers seem to have been belated or inadequate in the view of the torrid revolutionary period. Politically, a major part of Łódź Intelligentsia was connected with the liberal and national movement. For them, the highest value of 1905-1907 events was the opportunity to gather and organise educational associations, lectures and Polish language classes. The period is usually referred to as "years of freedom" and perceived as the time when the Polish society, including its Intelligentsia, unprecedentedly revived for the first time in years.(original abstract)
Rocznik
Tom
15
Strony
65--98
Opis fizyczny
Twórcy
  • Uniwersytet Łódzki
Bibliografia
  • Z Feliksem Tychem rozmawia Kamil Piskała, [w:] Rewolucja 1905. Przewodnik Krytyki Politycznej, red. K. Piskała i W. Marzec, Warszawa 2013, s. 50
  • S. Kalabiński, F. Tych, Czwarte powstanie czy pierwsza rewolucja. Lata 1905-1907 na ziemiach polskich, Warszawa 1969.
  • E. Blobaum, Rewolucja: Russian Poland 1904-1907, Ithaca 1995
  • Rewolucja 1905-1907 w Królestwie Polskim i w Rosji, red. M. Przeniosło i S. Wiech, Kielce 2005
  • H. Kiepurska, Inteligencja zawodowa Warszawy 1905-1907, Warszawa 1967.
  • K. Badziak, Burżuazja łódzka w rewolucji 1905-1907, [w:] Rewolucja w Łodzi i okręgu. Studia i materiały, red. B. Wachowska, Łódź 1975, s. 48-87
  • R. Wapiński, Pokolenia II Rzeczpospolitej, Wrocław - Warszawa - Kraków 1991, s. 10.
  • P. Samuś, Walery Sławek. Droga do niepodległej Polski, Płock 2002.
  • Rok 1905 to początek nowoczesnej polityki, Z Robertem Blobaumem rozmawiają W. Marzec i K. Piskała, [w:] Rewolucja 1905-1907 w Królestwie Polskim i w Rosji, red. M. Przeniosło i S. Wiech, Kielce 2005, s. 70.
  • R. Pipes, Rosja carów, Warszawa 1995, s. 257-260
  • M. Abassy, Inteligencja a kultura. O problemach samoidentyfikacji dziwiętnastowiecznej inteligencji rosyjskiej, Kraków 2008.
  • D. Sdvizkov, Epoka inteligencji. Historia porównawcza warstwy wykształconej w Europie, Warszawa 2011
  • W. Molik, Inteligencja polska w Poznańskiem w XIX i początkach XX wieku, Poznań 2009
  • T. Pudłocki, Iskra światła czy kopcąca pochodnia? Inteligencja w Przemyślu w latach 1867-1939, Kraków 2009
  • Dzieje inteligencji polskiej do roku 1918, red. J. Jedlicki, t. 1-3, Warszawa 2008.
  • J. Janczak, Ludność Łodzi przemysłowej, Łódź 1982, s. 158-159 i aneks w tej pracy na s. 244-249
  • J. Janczak, Struktura społeczna ludności Łodzi w latach 1820-1918, [w:] Polacy - Niemcy - Żydzi w Łodzi w XIX-XX w. Sąsiedzi dalecy i bliscy, red. P. Samuś, Łódź 1997, s. 53-54
  • S. Pytlas, Struktura społeczności łódzkiej w XIX-XX wieku (do 1939r.), [w:] Rola nauczycieli łódzkich w tworzeniu dziedzictwa kulturowego Łodzi, red. S. Gala, Łódź 1998, s. 61-64.
  • K. Baranowski, Inteligencja łódzka w latach II Rzeczypospolitej, Łódź 1996, s. 21-22.
  • J. Żurawicka, Inteligencja warszawska w końcu XIX wieku, Warszawa 1978, s. 11-44.
  • Z. Gostkowski, "Dziennik Łódzki" 1884 - 1892. Studium nad powstawaniem polskiej opinii publicznej w wielonarodowym mieście fabrycznym, Łódź 1960
  • K. Woźniak, Życie kulturalne i oświatowe w Łodzi w XIX-XX wieku (do 1939 r.), [w:] Rola nauczycieli łódzkich w tworzeniu dziedzictwa kulturowego Łodzi, red. S. Gala, Łódź 1998, s. 71-109
  • M. Koter, M. Kulesza, W. Puś, S. Pytlas, Wpływ wielonarodowego dziedzictwa kulturowego Łodzi na współczesne oblicze miasta, Łódź 2005.
  • S. Gorski, Łódź spółczesna, Obrazki i szkice publicystyczne, Łódź 1904
  • A. Glisczyński, A. Mieszkowski, Łódź. Miasto i ludzie, Łódź 1894.
  • J. Jedlicki, Jakiej cywilizacji Polacy potrzebują. Studia z dziejów idei i wyobraźni XIX wieku, Warszawa 1988, s. 228-265.
  • J. Fijałek, Seweryn Sterling - współtwórca ruchu lekarsko-społecznego w Łodzi na przełomie XIX i XX wieku, [w:] Dzieje Żydów w Łodzi 1820-1944, red. W. Puś, S. Liszewski, Łódź 1991, s. 204-213.
  • J. Chańko, Gazeta "Rozwój" (1897-1915). Studium źródłoznawcze, Łódź 1982.
  • A. Mogilnicki, Wspomnienia, Warszawa 2008.
  • S. Pytlas, Rola inteligencji w tworzeniu nowego oblicza Łodzi na początku XX w., [w:] Europa w XX wieku. Główne kierunki rozwoju (ekologia, gospodarka, kultura, polityka), red. E. Wiśniewski, Łódź 2001, s. 205-221
  • L. Karwacki, Łódź w latach rewolucji 1905-1907, Łódź 1975, s. 10.
  • A. Pellowski, Kultura muzyczna Łodzi do roku 1918, Łódź 1994, s. 224-233
  • Sto lat sceny polskiej w Łodzi 1888-1989, red. A. Kuligowska, Łódź 1993, s. 282-283.
  • M. Gromadziński, Działalność społeczno-oświatowa łódzkiej inteligencji technicznej na przełomie XIX i XX wieku (w świetle prasy), Łódź 1980, (praca magisterska w zbiorach Katedry Historii Polski XIX wieku UŁ), s. 62-74.
  • J. Konieczna, Kultura książki polskiej w Łodzi przemysłowej (1820-1918), Łódź 2005, s. 115, 123-126
  • L. Karwacki, Związki zawodowe i stowarzyszenie pracodawców w Łodzi (do roku 1914), Łódź 1972, s. 15-16
  • M. Bandurka, Walka o oświatę i szkolnictwo polskie w rewolucji 1905-1907, [w:] Rewolucja 1905-1907 w Łodzi i okręgu. Studia i materiały, red. B. Wachowska, Łódź 1975, s. 125.
  • K. Śmiechowski, Łódzka wizja postępu. Oblicze społeczno-ideowe "Gońca Łódzkiego", "Kuriera Łódzkiego", "Nowego Kuriera Łódzkiego" w latach 1898-1914, Łódź 2014.
  • "Wolność czy zbrodnia?" Rewolucja 1905-1907 w Łodzi na łamach gazety "Rozwój". Wybór i opracowanie M. Sikorska-Kowalska, Łódź 2012.
  • W. Ratyński, Ruch polityczny w Łodzi, "Rozwój" 1907, nr 245, s. 13.
  • T. Stegner, Liberałowie Królestwa Polskiego 1904-1915, Gdańsk 1990, s 31
  • T. Stegner, Rewolucja w opinii środowisk liberalnych Królestwa Polskiego w latach 1905-1907, [w:] Rewolucja 1905-1907 w Królestwie Polskim i w Rosji, red. M. Przeniosło i S. Wiech, Kielce 2005, s. 21-43.
  • R. Czepulis-Rastenis, "Klassa umysłowa". Inteligencja Królestwa Polskiego 1832-1862, Warszawa 1973, s. 66.
  • E. Witkowska-Urban, Nauczyciele łódzkich szkół średnich ogólnokształcących jako współtwórcy nauki i kultury polskiej oraz reformatorzy oświaty (1918-1939), [w:] Rola nauczycieli łódzkich w tworzeniu dziedzictwa kulturowego Łodzi, red. S. Gala, Łódź 1998, s. 109.
  • M. Sikorska-Kowalska, Polskie "Marianny". Udział kobiet w rewolucji 1905-1907 w świetle wydarzeń w Łodzi, [w:] Rewolucja 1905-1907 w Królestwie Polskim i w Rosji, red. M. Przeniosło i S. Wiech, Kielce 2005, s. 148-150.
  • B. Fichna, Z dni chmurnych i górnych. Wspomnienia, Łódź 1929, s. 11
  • L. Gajewicz, Z kontemplacji dnia, "Rozwój" 1907, nr 245, s. 11
  • D. Majewski, Wspomnienia nauczyciela z lat 1893-1945, Wrocław-Warszawa 1979, s. 22-28
  • J. Garlikowski, W jedności siła, "Nowy Kurier Łódzki" 1913, nr 7, s. 1
  • L. Chrzanowski, Brak busoli, "Nowy Kurier Łódzki" 1913, nr 93, s. 1
  • M. Lech, Słomiany zapał, "Nowy Kurier Łódzki" 1913, nr 201, s. 1-2.
  • L. Rygier, Inteligencja prowincjonalna, "Nowy Kurier Łódzki" 1914, nr 156, s. 1.
  • J. Jaworska, "Goniec Łódzki" wobec carskiej cenzury, "Roczniki Biblioteczne" 1966, z. 3-4, s. 367-390.
  • K. Śmiechowski, Rewolucja i prasa: przypadek "Gońca Łódzkiego", [w:] Rewolucja 1905. Przewodnik Krytyki Politycznej, red. K. Piskała i W. Marzec, Warszawa 2013, s. 356-358
  • W. Czajewski, Co czynić?, "Rozwój" 1905, nr 269, s. 1
  • W. Monsiniorski, Co będzie?, "Goniec Łódzki" 1905, nr 307a, s. 1.
  • W. Marzec, Rewolucja 1905-1907 roku - ku nowoczesnej polityczności, [w:] Rewolucja 1905. Przewodnik Krytyki Politycznej, red. K. Piskała i W. Marzec, Warszawa 2013, s. 101-102
  • S. Łąpiński, Autonomia Polski, "Rozwój" 1905, nr 116, s. 1
  • K. Górnicki, Punkt ciężkości, "Goniec Łódzki" 1905, nr 300, s. 1-2.
  • M. Micińska, "Wieść z dna polskiego piekła". Problem oskarżeń o zdradę narodową w okresie rewolucji 1905-1907 roku, [w:] Rewolucja 1905-1907 w Królestwie Polskim i w Rosji, red. M. Przeniosło i S. Wiech, Kielce 2005, s. 57.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171418964

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.