PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2013 | nr 3 | 187--207
Tytuł artykułu

Własność komunalna a własność wspólna z perspektywy socjologicznej

Warianty tytułu
Communal Ownership vs Common Ownership in Sociological Perspective
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Przedstawiona w artykule socjologiczna perspektywa spojrzenia na własność nie jest jedyną możliwą ani dominującą w socjologii. Odwołuje się ona do teorii własności zaproponowanej przez Stanisława Kozyra-Kowalskiego, która przez własność rozumie stosunek gratisowego korzystania z obiektu, niezależnie od prawnego statusu własnościowego korzystającego. Własność komunalna jest jedną z form własności wspólnej, której dwie socjologicznie doniosłe teorie przedstawiono w artykule. Pierwsza z nich, znana jako teoria praw własności, dokonuje wartościowego socjologicznie rozróżnienia własności wspólnotowej i własności publicznej (państwowej), jako własności zasobów, z których każdy członek grupy może korzystać w dowolnym zakresie, oraz własności zasobów ograniczonych, z których korzystanie regulowane jest przez specjalnie do tego powołane ciała. Drugą prezentowaną teorią jest teoria własności komunalnej Floriana Znanieckiego. Jej zasługą jest uwypuklenie faktu, że własność wspólna charakteryzuje się gratisowym udostępnianiem wartości grupy jej członkom. Na przykładzie własności miejskiej pokazuje on, że opłaty pobierane na rzecz miasta przez jego urzędników lub zarządzane przez miasto instytucje nie mają na celu powiększania zysku miasta, lecz jedynie pokrycie kosztów świadczonych mieszkańcom usług. Za główną słabość obu teorii autor artykułu uznaje zakończenie analizy na poziomie własności publicznej (ogólnej lub grupowej) i nieuwzględnienie 1) procesów faktycznej prywatyzacji elementów tej własności przez prywatne podmioty ekonomiczne, 2) monopolizacji elementów tej własności przez mniejsze grupy obywateli miasta. Oba te procesy są przedmiotem analizy w ostatniej części artykułu. (abstrakt oryginalny)
EN
The sociological perspective in ownership analysis adopted by the author is neither the only one nor a dominant one in sociology. It refers to Stanisław Kozyr-Kowalski's ownership theory according to which ownership means a free (i.e. unpaid) benefit from an object, no matter what the legal property status of the beneficiary. Communal ownership is a form of common ownership of which two sociologically valuable theories are presented in the paper. One, known as the property rights theory, makes a sociologically significant distinction between communal property and public (state) property. While the former is a property of resources that any member of the group can use without limits, the latter is a property of scarce resources, the use of which is regulated by specially nominated bodies. The other theory presented in the paper is Florian Znaniecki's theory of municipal ownership. Its merit lies in emphasising the fact that common ownership means making group values freely accessible to its members. Using municipal ownership as an example he shows that fees charged by the city officers or municipally run institutions do not serve to multiply the profit of the city but only to cover the costs of services performed for the town dwellers. The principal weakness of both theories, according to the author of the paper, is closing the analysis on the level of public ownership (general or group), neglecting (i) the process of actual privatising its elements by private economic subjects, (ii) the process of monopolising its elements by smaller groups of city dwellers. Both are analysed in the last part of the paper. (original abstract)
Rocznik
Numer
Strony
187--207
Opis fizyczny
Twórcy
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Bibliografia
  • A. Alchian, Some Implications of Recognition of Property Right Transactions Costs, w: S. Pejovich (red.), The Economic Foundation of Property Rights, Cheltenham-Lyme 1997.
  • A. Comte, O własności, w: B. Skarga, Comte, Warszawa 1977.
  • A. Comte, Rozprawa o duchu filozofii pozytywnej. Rozprawa o całokształcie pozytywizmu, tłum. B. Skarga, Warszawa 1973.
  • Code civil, ks. II: O dobrach i różnych ograniczeniach własności, tytuł II: O własności. http://codes-et-lois.fr/code-civil/texte-integral.
  • Das Burgerliche Gesetzbuch, ks. III: Prawo rzeczowe, rozdz. 3: Własność, tytuł 1: Treść własności, par. 903: Uprawnienia właściciela, http://dejure.org/gesetze/0BGB010102.
  • F. Znaniecki, J. Ziółkowski, Czym jest dla ciebie miasto Poznań? Dwa konkursy: 1928/1964, Warszawa-Poznań 1984.
  • H. Spencer, The Principles of Ethics, t. 2, Indianapolis 1978.
  • J. Oniszczuk, Niektóre filozoficzne uzasadnienia i krytyki instytucji własności, w: J. Jabłońska-Bońca (red.), Własność, Warszawa 2009.
  • J. Tittenbrun, Gospodarka w społeczeństwie, Poznań 2012.
  • J.P. Beckwith, Jr., Parks, Property Rights, and the Possibilities of the Private Law, "Cato Journal" 1, 1981, nr 2 (Autumn).
  • K. Kolańczyk, Prawo rzymskie, Warszawa 1973.
  • Kodeks cywilny, dział II, art. 140, Warszawa 2013.
  • M. Weber, Gospodarka i społeczeństwo. Zarys socjologii rozumiejącej, Warszawa 2002.
  • O. Williamson, Transaction Costs Economics and Organization Theory, w: N.J. Smelser, R. Swedberg (red.), The Handbook of Economic Sociology, Princeton-New York 1994.
  • Prawo rzymskie. Słownik encyklopedyczny, red. W. Wołodkiewicz, Warszawa 1986.
  • R. Pipes, Własność a wolność, Warszawa 2000.
  • R.B. McKenzie, G. Tullock, Modem Political Economy. An Introduction to Economics, New York 1978. R.J. Smith, Resolving the Tragedy of the Commons by Creating Property Rights in Wildlife, "Cato Journal" 1,1981, nr 2 (Autumn).
  • S. Kozyr-Kowalski, Socjologia, społeczeństwo obywatelskie i państwo, Poznań 1999.
  • S. Kozyr-Kowalski, Własność jako zjawisko ekonomiczno-społeczne w świetle badań Karola Marksa i Maxa Webera, idem (red.), Własność: gospodarka a prawo. Studia o marksistowskiej teorii własności, Warszawa 1977.
  • S. Pejovich, Introduction to Chapters 2, 3, 4 and 5, w: S. Pejovich (red.), The Economic Foundation of Property Rights, Cheltenham-Lyme 1997.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171429638

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.