PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2016 | nr 426 Taksonomia 26. Klasyfikacja i analiza danych - teoria i zastosowania | 69--79
Tytuł artykułu

Rankingi wielokryteriowe a współzależność liniowa kryteriów

Treść / Zawartość
Warianty tytułu
Multi-Criteria Rankings and Linear Relationships Among Criteria
Języki publikacji
PL
Abstrakty
W pracy podjęto temat konstrukcji wskaźników syntetycznych przy prowa-dzeniu badań z wykorzystaniem metod dyskretnej wielokryteriowej analizy decyzyjnej (np. SAW, TOPSIS, VIKOR) czy też metod wielowymiarowej analizy porównawczej. Me-tody te znajdują coraz częstsze zastosowanie w praktyce gospodarczej i polityce społeczno- -ekonomicznej. Wymaga się przyjęcia założenia o niezależności kryteriów, lecz jego wery- fikacja jest w praktyce często pomijana. Kluczowym etapem jest normalizacja kryteriów i nadanie im priorytetów. Wykorzystuje się tu, oprócz preferencji merytorycznych, mierniki statystyczne zmienności oraz mierniki siły informacyjnej. Zaproponowano zastosowanie metody tworzenia zmiennej syntetycznej z wykorzystaniem głównych składowych macierzy kowariancji kryteriów. Propozycje teoretyczne zostały zilustrowane wynikami przeprowa-dzonego badania empirycznego dla województw Polski pod względem kryteriów zrówno-ważonego rozwoju, na podstawie danych GUS (Bank Danych Lokalnych) z 2014 r(abstrakt oryginalny)
EN
The paper considers the problem of the construction of synthetic indicators for multi-criteria rankings (i.e. SAW, TOPSIS, VIKOR) or multivariate comparative analysis methods. Frequent applications are observed in business and socio-economic policy. Most of multi-criteria methods require the considered criteria to be independent. Verification of this assumption is often omitted. The key elements of the multi-criteria methods are normalization and weighting procedures. We propose the procedure for criteria weighting and the method to develop the synthetic indicator which exploits the principal components of the considered criteria covariance matrix. Theoretical propositions are illustrated by the empirical research results for indicators of sustainable growth for voivodships in Poland in the year 2014(original abstract)
Twórcy
  • Uniwersytet Łódzki
Bibliografia
  • Chen S.J., Hwang C.L., 1992, Fuzzy Multiple Attribute Decision Making: Methods and Applications, Springer, Berlin.
  • Churchman C.W., Ackoff R.L., 1954, An approximate measure of value, Journal of Operations Re-search Society of America, vol. 2, no. 1, s. 172-187.
  • Ishizaka A., Nemery P., 2013, Multi-Criteria Decision Analysis. Methods and Software, Wiley, Chichester.
  • Golub G.H., Reinsch C., 1971, Singular value decomposition and least squares solutions, [w:] J.H. Wilkinson, C. Reinsch (red.), Handbook for Automatic Computation, vol. II: Linear Alge-bra, Springer-Verlag, Berlin.
  • Nowak E., 1990, Metody taksonomiczne w klasyfikacji obiektów społeczno-gospodarczych, PWE, Warszawa.
  • Opricovic S., 1998, Multicriteria Optimization of Civil Engineering Systems, Rap. Tech., Faculty of Civil Engineering, Belgrade.
  • Opricovic S., Tzeng G.H., 2004, Compromise solution by MCDM methods: A comparative analysis of VIKOR and TOPSIS, European Journal of Operational Research, vol. 156, no. 2, s. 445-455.
  • Panek T., Zwierzchowski J., 2013, Statystyczne metody wielowymiarowej analizy porównawczej. Teoria i zastosowania, Oficyna Wydawnicza SGH w Warszawie, Warszawa.
  • Trzaskalik T. (red.), 2014, Wielokryterialne wspomaganie decyzji. Metody i zastosowania, PWE, Warszawa.
  • Volpi L., 2006, Matrix and Linear Algebra for Excel v.2.3.2, http://digilander.libero.it/foxes (18.01.2007).
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171435180

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.