PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
1988 | nr 175 Studia z nauk politycznych | 39--53
Tytuł artykułu

Polityka zagraniczna Finlandii i Szwecji a problem zbrojeń i rozbrojenia

Warianty tytułu
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Finlandia i Szwecja - dwa kraje skandynawskie, realizujące po II wojnie światowej neutralistyczną linię polityki zagranicznej - reprezentują dwa współczesne modele neutralności, cechujące się zarówno elementami wspólnymi, jak i rozbieżnościami. Istotną cechą wspólną jest fakt, iż oba państwa traktują neutralność przede wszystkim jako zasadę polityczną, unikając instytucjonalnych zabezpieczeń w postaci wielostronnych traktatów gwarancyjnych, występujących często w historii neutralności "klasycznej". Trwałość neutralności oraz jej wiarygodność związana jest tu przede wszystkim z kwestią praktyki politycznej i uznaniem jej przez państwa trzecie raczej de facto niż de iure. Tej rozbieżności nie podważa rola, jaką w fińskiej polityce zagranicznej odgrywa Układ o Przyjaźni i Współpracy z ZSRR z 1948 r., ponieważ układ ten gwarantuje bezpośrednio niepodległość i nienaruszalność granic Finlandii, nie zaś jej neutralność. Innym podobieństwem jest znaczna stabilność założeń polityki zagranicznej w obu państwach po II wojnie światowej, co określa ich trwałą pozycję w ogólnoeuropejskim układzie sił. Odnośnie do odmienności w obu koncepcjach neutralności, stwierdzić można, że wypływają one przede wszystkim z uwarunkowań ich powstawania. O ile szwedzki model neutralności kształtował się w ciągu prawie całego wieku XIX oraz od początku wieku XX pod wpływem pozytywnych w sumie doświadczeń, jakie państwo to wyniosło z realizacji polityki unikania sojuszów wojskowych i udziału w konfliktach zbrojnych na terenie Europy, o tyle fińska doktryna stanowi rezultat wyciągnięcia wniosków z doświadczeń negatywnych, związanych przede wszystkim z polityką zagraniczną, prowadzoną w okresie międzywojennym i podczas II wojny światowej. Celem artykułu jest rozważenie stosunku, obu państw skandynawskich do problemu zbrojeń i rozbrojenia w okresie powojennym, do końca dekady lat siedemdziesiątych. Wymaga to uwzględnienia dwu płaszczyzn: wewnętrznej, obejmującej podstawowe założenia polityki bezpieczeństwa i roli, jaka przypada silom zbrojnym obu państw w całokształcie realizowanej przez nie polityki zagranicznej oraz zewnętrznej, związanej z ich międzynarodową aktywnością na rzecz rozbrojenia w skali regionalnej i światowej. Obie te płaszczyzny są ze sobą powiązane: współzależność pomiędzy nimi jest częścią praktycznej realizacji doktryn neutralności w płaszczyźnie militarnej. Problem rozbrojenia stanowi ponadto "militarną stronę" odprężenia, w który to proces Finlandia i Szwecja zaangażowały się zwłaszcza w latach siedemdziesiątych. (fragment tekstu)
Twórcy
Bibliografia
  • "Documents on Swedish Foreign Policy" 1961.
  • "Documents on Swedish Foreign Policy" 1962.
  • "Documents on Swedish Foreign Policy" 1963.
  • "Documents on Swedish Foreign Policy" 1966.
  • "Documents on Swedish Foreign Policy" 1970.
  • "Documents on Swedish Foreign Policy" 1978.
  • "Ulkopoliittisia Launsuntoja ja Asiakirjoja" 1967.
  • "Ulkopoliittisia Launsuntoja ja Asiakirjoja" 1970.
  • "Ulkopoliittisia Launsuntoja ja Asiakirjoja" 1973.
  • "Yearbook of Finnish Foreign Policy" 1978, Documentary.
  • "Yearbook of Finnish Foreign Policy" 1979, Documentary.
  • A. Matuszewicz, Stosunek Szwecji do sprawy odprężenia międzynarodowego. "Przegląd Zachodnio-Pomorski" 1978 nr 2.
  • A. Pajunen, Finland's Security Policy in the 1970-s. "Cooperation and Conflict" 1972, nr 3-4.
  • A. Thunborg, Nuclear Weapons and the Nordic Countries Today - A Swedish Comentary. [w:] A Nuclear-Free Zone and Nordic Security, a special issue of Ulkopolitiika. Helsinki 1975.
  • Biuletyn Specjalny PAP nr 11211 (8.XII.1982).
  • Biuletyn Specjalny PAP nr 11248 (1.II.1983): Kronika. Dokumentacja Prasowa.
  • C. Brodin, The Unden Proposal. "Cooperation and Conflict" 1956 nr 2.
  • E. Radomska, Kształtowanie się neutralizmu szwedzkiego do roku 1918. "Przegląd Zachodnio-Pomorski" 1978 r. nr 1.
  • H. Quester, Sweden and the Nuclear Non Proliferation Treaty. "Cooperation and Conflict" 1970 nr 2.
  • J. Garris, Sweden's Debate on the Proliferation of Nuclear Weapons. "Cooperation and Conflict" 1973, nr 4.
  • J. Nevakivi, Urho Kekkonen and postwar Finnish foreign policy. "Yearbook of Finnish Foreign Policy" 1975.
  • J. Prawitz, A Nuclear Doctrine of Sweden. "Cooperation and Conflict" 1968, nr 4.
  • J.S. Lech, Niektóre aspekty polityki neutralności Finlandii. "Sprawy Międzynarodowe" 1970 r. nr 4.
  • K. Goldman, An "isolated" atack against Sweden and its political preconditions. "Cooperation and Conflict" 1965 nr 1.
  • K. Korhonen, Finland and the Disarmament Negotiations. "Yearbook of Finnish Foreign Policy" 1973.
  • M. Jakobson, Finlands Neutralitat zwischen Ost und West. Dusseldorf 1969.
  • N. Andren, Sweden's Security Policy. "Cooperation and Conflict" 1972, nr 3-4.
  • N. Orvik, Scandinavian Security: Challenge and Response. Kingston, Ontario 1978.
  • Neutrality: The Finish Postion, Speeches by dr Urho Kekkonen, London 1973.
  • O. Apunen, Nuclear - weapon - free areas. Zones of peace and Nordic Security. "Yearbook of Finnish Foreign Plicy". 1978.
  • P. Joeniemi, Finland and the Non-Proliferation Treaty. "Yearbook of Finnish Policy" 1976.
  • S. Markonen, Eurostrategic weapons, Nothern Europe and Finland: New weapons technology, a Finnish security problem. "Yearbook of Finnish Foreign Policy" 1979.
  • T. Jasudowicz, Prawne aspekty stosunków między Finlandią a Związkiem Radzieckim. "Sprawy Międzynarodowe" 1975 r. nr 7-8.
  • The Swedish Budget. 1981/1982. Stockholm 1981.
  • U. Wagner, Finlands Neutralitat. Hamburg 1974.
  • W. Nowicki, Szwedzi, polityka, obyczaje. Warszawa 1973.
  • Współczesna Skandynawia. Warszawa 1974.
  • Z. Jarowski, Szwecja wobec podstawowych problemów międzynarodowych. "Sprawy Międzynarodowe" 1966 nr 4.
  • Z.M. Klepacki, R. Ławniczak, Współczesna Szwecja. Warszawa 1974.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171437532

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.