Stosunki własnościowe w drobnej wytwórczości

• Autorzy: Florian Wiśniewski

Warianty tytułu

Ownership Relations in Small Industry

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

Z punktu widzenia form własności występujących w drobnej wytwórczości kraje socjalistyczne nożna podzielić na dwie grupy. W pierwszej grupie obejmującej ZSRR, Bułgarię, Czechosłowację, Rumunię oraz Mongolię, drobna wytwórczość aa mały udział w gospodarkach narodowych i występuje w dwu formach własności: państwowej i spółdzielczej. W grupie drugiej, obejmującej Jugosławię, NRD, Węgry, Wietnam oraz Polskę drobna wytwórczość występuje w trzech formach własności: państwowej, spółdzielczej i drobnotowarowej, a w niektórych także kapitalistycznej. Dwie z tych form: spółdzielcza i drobnotowarowa odgrywają istotniejszą rolę w rozwoju tych krajów. Kryteriami zgodności określonej formy własności z gospodarką socjalistyczną jest realizacja celu ogólnospołecznego oraz jej zgodność z zasadą równości i sprawiedliwości społecznej. Z analizy funkcjonowania przedsiębiorstw państwowych i spółdzielczych w Polsce wynika, że niektóre z nich nie realizują celu gospodarki socjalistycznej. W spółdzielczości pracy występują próby nawrotu do dawnych rozwiązań instytucjonalnych. Nie ma natomiast dążenia do tworzenia najprostszych form spółdzielni. Należałoby rozważyć możliwość organizowania nowych form zakładów rzemieślniczych, któreby pozwalały im na lepszą realizację zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Gospodarka drobnokapitalistyczna winna być dopuszczona tylko w oparciu o rachunek korzyści wynikających z teorii kosztów komparatywnych. (abstrakt oryginalny)

EN

From the point of view of forms of ownership which can be found in small manufacture, socialist countries can be divided into two groups. In the first group, which embraces the Soviet Union, Bulgaria, Czechoslovakia, Romania and Mongolia, small manufacture has a small share in national economies and appears in two forms of ownership: state and co-operative. In the second group, which embraces Yugoslavia, GDR, Hungary, Vietnam and Poland small manufacture appears in three forms of ownership state, cooperative and small-scale commodity ownership and in some countries also capitalist. Two of these forms: co-operative and small-scale commodity ownership play the most essential role in the development of these countries. Criteria of conformity of a certain form of ownership with socialist economy are the realization of general social goal and its conformity with the principle of equality and social justice. Analysis of functioning of state and co-operative enterprises in Poland shows that some of them do not realize the goal of socialist economy. In co-operative movement attempts to return to old institutional solutions can be observed. There are no attempts to form the simplest forms of co-operatives. The possibility of organizing new forms of workshops, which would allow better realization of the principle of equality and social justice. Small capitalist economy should be allowed only on the basis of calculus of profit resulting from the theory of comparative costs. (original abstract)

Słowa kluczowe

PL

Rzemiosło; Gospodarka regionalna; Formy własności przedsiębiorstwa; Gospodarka socjalistyczna; Struktura własnościowa; Własność państwowa; Własność w gospodarce; Przedsiębiorstwo spółdzielcze

EN

Craft; Regional economy; Types of business ownership; Socialist economy; Ownership structure; State ownership; Ownership in economy; Cooperative company

• Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Seria 1 / Akademia Ekonomiczna w Poznaniu
• Rocznik: 1985
• Numer: nr 135 Drobna wytwórczość w gospodarce narodowej
• Strony: 9--28

Twórcy

autor

Florian Wiśniewski

Bibliografia

• Anuarul Statistic al Republicii Socialiste Romania 1981, Directia Centrala de Statistica.
• Baka W.: Wbrew duchowi reformy, Życie Gospodarcze 1982, nr 17.
• Doświadczenia przejścia Mongolii od feudalizmu do socjalizmu. Problemy Pokoju i Socjalizmu 1971, nr 4.
• Goettig W.: Rozwój i rozmieszczenie przemysłu drobnego. Czynniki i warunki, Wydawnictwo Instytutu Handlu Wewnętrznego i Usług, Warszawa 1980.
• Graszewicz H.: Spółdzielczość rzemieślnicza jako narzędzie włączenia rzemiosła do planowej działalności gospodarczej, IEUiDW, Warszawa 1973.
• Jarmołowicz W.: Problem równości a sprawiedliwość społeczna i zasady podziału, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 1981, z. 2.
• Jaworski W.: 3 x S określa charakter nowego modelu drobnej wytwórczości. Przemysł Drobny i Usługi, 1981, nr 5.
• Kerner A.: Uloha sluzeb za socialismu, Nakladatelstvi politicke literatury (Praha) 1964.
• Konya L.: Conditions of setting up simple forms of cooperatives in the hungarian industry, Acta Oeconomica 1981, vol. 27, nr 1-2.
• Lange O.: Dzieła, t. 2. Socjalizm, PWN, Warszawa 1973.
• Lipiński E.: Karol Marks a zagadnienia współczesności, PWN, Warszawa 1969.
• Mały Rocznik Statystyczny 1983, GUS, Warszawa 1983.
• Morecka Z.: Społeczne aspekty gospodarowania, PWE, Warszawa 1981.
• Moskwa A.: Kryzys rozwoju czy rozwój kryzysu. Problemy Ekonomiczne, marzec 1981.
• Narodnoje choziajstwo RSFSR w 1980 g. Statisticzeskij Ezegodnik, Finansy i Statistika, Moskwa 1981.
• Nyers R.: Small Enterprises in Socialist Hungary, Acta Oeconomica 1980, vol. 25, nr 1-2.
• Ocena wdrażania reformy gospodarczej w drobnej wytwórczości oraz działania na rzecz jej rozwoju i zwiększania udziału w strukturze gospodarki narodowej, Ministerstwo Handlu Wewnętrznego i Usług, Warszawa.
• Rocznik Statystyczny 1982, GUS, Warszawa 1982.
• Rozporządzenie Rady Ministrów Nr 25/1981 (5.IX) o małych spółdzielniach.
• Rozporządzenie Rady Ministrów Nr 26/1981 (5.IX) o przemysłowym i usługowym zespole spółdzielczym.
• Rozporządzenie Rady Ministrów Nr 28/1981 (9.IX) o spółkach gospodarczych.
• Rylke M., Epsztejn I., Jackowiak E.: Organizacja usług w wybranych krajach socjalistycznych i kapitalistycznych, IEUiDW, Warszawa 1975.
• Rzeczpospolita. Diariusz Sejmowy. Sprawozdanie z 23 posiedzenia plenarnego Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w dniach 5-6 lipca 1982, Warszawa 1982.
• Samorukowa A.N.: Ekonomika socialisticzeskoj Republiki Rumynii na sowriemiennom etapie, "Nauka", Moskwa 1978.
• Sarkozy Tamas: Wybrane problemy teorii własności socjalistycznej. Spółdzielczy Kwartalnik Naukowy 1976, nr 3.
• Statisches Jahrbuch 1976 der Deutschen Demokratischen Republik, 21 Jahrgang, Staatsverlag der Deutschen Demokratischen Republik, Berlin 1977.
• Statisticka rocenka Ceskoslovenske Socialisticke Republiky 1982, Praha SNTL, 1982, ALFA, Bratislava.
• Statisticki Godisnjak Jugoslavija 1975, Zavezni Zavod za Statistiku, Beograd 1975.
• Statisticzeski godisznik na Narodna Republika Byłgarija 1981, Sofia, Komitet po Edinna Sistema za Sociałno Informacija pri Ministerskija Sywet.
• Statistisches Taschenbuch der Deutschen Demokratischen Republik 1981, Staatsverlag der Deutschen Demokratischen Republik, Berlin 1981.
• Statisztikai Evkonyv 1980, Kozponti Statisztikai Hivatal, Budapest 1981.
• Szablewski A.: Drobna wytwórczość w gospodarce narodowej, w: Drobna wytwórczość w procesie zmian strukturalnych w gospodarce narodowej, TNOiK, Warszawa 1982.
• Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze, Rzeczpospolita, Diariusz Sejmowy. Sprawozdanie z 25 posiedzenia plenarnego Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w dniu 16 września 1982 r., Warszawa 1982.
• Wilczyński W.: Reforma a perspektywy rozwoju systemu funkcjonowania gospodarki. narodowej, Gospodarka Planowa 1982, nr 7.
• Zasady reformy systemu społeczno-gospodarczego (wersja skrócona). Życie Gospodarcze 1981, nr 34.