PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2016 | 4 | nr 4 | 51--60
Tytuł artykułu

Landscape effects of conflicts in space management. A historical approach based on the Silesian and Żywiec Beskids (West Carpathians, Poland)

Autorzy
Warianty tytułu
Języki publikacji
EN
Abstrakty
EN
A land use regime undergoes much change over time depending on the growth in the importance of various interest groups. Spatial conflicts repeatedly accompany this growth. The aim of the article is to determine the relationship between spatial conflicts and landscape changes. On the basis of the Silesian and Żywiec Beskid mountain ranges, it has been proven that conflicts arising between mountain grazing, agriculture, forest management, contemporary building and tourism development have significant impacts on the landscape. To this end, archive and contemporary cartographic materials, historical scientific works and archive photographs were used. The conflicts between mountain grazing and other types of human activity in the study area were analysed. Subsequently, their influence on the landscape was determined. As a result of the study, the primary sources of conflicts were indicated and correlated with historical periods and the predominant landscape use regime. The imprints of historical space conflicts and the rivalry for land use between different entities for their own purposes are still visible in the landscape. The historical conflicts have arisen between entities seeking ways to use different environmental resources occurring in the same area. Contemporary conflicts arise between entities seeking ways to use environmental resources (tourism) and between entities conscious of the hazards of the landscape sustainability resulting from the utilization of environmental resources (nature conservation services). Both historical and contemporary conflicts usually have a violent course resulting from the lack, or deficiency of, legislation concerning land management.(original abstract)
Rocznik
Tom
4
Numer
Strony
51--60
Opis fizyczny
Twórcy
  • Polish Geographical Society, Sosnowiec, Poland
Bibliografia
  • Absalon D., Jankowski A., Sadowski S., Trembaczowski J. 1990. Wpływ ruchu turystycznego na zmiany wybranych elementów środowiska geograficznego na obszarze miasta Szczyrk. Geogr., Studia et Dissert., 14: 30-52.
  • Affek A. 2012. Kalibracja map historycznych z zastosowaniem GIS. Dissert. of Cult. Lands. Comm., 16: 48-62.
  • Affek A. 2013. Georeferencing of historical maps using GIS, as exemplified by the Austrian Military Surveys of Galicia. Geogr. Polon., 86(4): 375-390.
  • Badora K. 2014. Spatial system of landscape protection in Poland. Dissert. of Cult. Lands. Comm., 23: 73-88.
  • Baker M.L. 1982. Traditional landscape and mass tourism in Alps. The Geogr. Rev., 72(4): 395-415.
  • Baldock D., Beaufoy G., Brouwer F., Godeschalk F. 1996. Farming at the Margins: Abandonment or Redeployment of Agricultural Land in Europe. Inst. for European Environ. Policy, London/The Hague.
  • Bański J. 1998. Gospodarka ziemią w Polsce w okresie restrukturyzacji. Wyd. IGiPZ PAN, Warszawa.
  • Bogdanowski J. 1976. Kompozycja i planowanie w architekturze krajobrazu. Ossolineum, Kraków.
  • Böhm A. 2008. Między mandatem a partycypacją społeczną. Dissert. of Cult. Lands. Comm., 10: 515-524.
  • Chmielewski J.M. 2002. Konflikty w zagospodarowaniu przestrzennym. Studia Regionalne i Lokalne, 1: 115-121.
  • Fogel A. 2014. Uwarunkowania prawnoustrojowe ochrony i kształtowania krajobrazu. Samorząd Terytorialny, 228 (12): 44-54.
  • Fogel A. 2015. Ustawa krajobrazowa. Komentarze praktyczne. Wolters Kluwer, Warszawa.
  • Furmankiewicz M., Potocki J. 2004. Przyroda a gospodarka. Konflikty ekologiczne w zagospodarowaniu przestrzennym Sudetów. [in:] Furmankiewicz M., Potocki J. (eds.) Problemy ochrony przyrody w zagospodarowaniu przestrzennym Sudetów. Muzeum Przyrodnicze w Jeleniej Górze, Kat. Plan. i Urządz. Teren. Wiejskich Akad. Roln. we Wrocławiu, Zachodniosudeckie Tow. Przyr., Jelenia Góra.
  • Gellrich M., Baur P., Koch B., Zimmermann N.E. 2007. Agricultural land abandonment and natural forest regrowth in the Swiss mountains: A spatially explicit economic analysis. Agriculture. Ecosyst. and Envir. 118: 93-108.
  • Górka A. 2008. Zarządzanie krajobrazem w czasach konsumpcji. Dissert. of Cult. Lands. Comm., 10: 560-566.
  • Griffiths P., Kuemmerle T., Baumann M., Radeloff V.C., Abrudan I.V., Lieskovsky J., Munteanu C., Ostapowicz K., Hostert P. 2014. Forest disturbances, forest recovery, and changes in forest types across the Carpathian ecoregion from 1985 to 2010 based on Landsat image composites. Remote Sens. Environ., 151: 72-88.
  • Hall C.M., Page S.J. 2002. The geography of tourism and recreation. Environment, place and space. Routledge, London-New York.
  • Herbin J. 1995. Mass tourism and problem of tourism planning in French mountain. [in:] Ashworth G.J., Dietvorst A.G.J. (eds.) Tourism and spatial transformations: implication for policy and planning. CAB Int., Wallingford.
  • Hibszer A. 2004. Aktualne konflikty człowiek-przyroda w karpackich parkach narodowych. Dissert. of Cult. Lands. Comm., 3: 193-209.
  • Hibszer A. 2013. Parki narodowe w świadomości i działaniach społeczności lokalnych. Pr. WNoZ, Sosnowiec.
  • Holeksa I., Holeksa Z. 1981. Oddziaływanie turystyki na roślinność Babiogórskiego Parku Narodowego. Parki Nar. i Rez. Przyr. 2(1): 3-24.
  • Jagła S., Kostuch R., Kurek S., Pawlik-Dobrowolski J. 1981. Analiza użytkowania ziemi w Karpatach na tle środowiska przyrodniczego. Probl. Zagosp. Ziem Gór. 22: 39-65.
  • Janelle D.G., Millward H.A. 1976. Locational Conflict Patterns and Urban Ecological Structure. Tijdschrift voor Econ. en Soc. Geogr., 67(2): 102-113.
  • Kawecki W. 1936. Lasy Żywiecczyzny a pasterstwo. Sylwan, LIV(2): 49-55.
  • Kaim D., Kozak J., Ostafin K., Dobosz M., Ostapowicz K., Kolecka N., Gimmi U. 2014. Uncertainty in historical land-use recontructions with topographic maps. Questiones Geogr., 33(3): 55-63.
  • Kistowski M. 2008. Problemy lokalizowania inwestycji na terenach cennych przyrodniczo. Studia Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu 10: 139-163.
  • Kistowski M., Śleszyński P. 2010. Presja turystyczna na tle walorów krajobrazowych Polski. Dissert. of Cult. Lands. Comm., 14: 36-51.
  • Komorowska K.A. 2000. Świadomość ekologiczna górali podhalańskich a ich postawy wobec tatrzańskiego parku Narodowego. Studia Regionalne i Lokalne, 4: 133-151.
  • Kondracki J. 2013. Geografia regionalna Polski. PWN, Warszawa.
  • Kopeć S. 2000. Kryteria wyodrębniania marginalnych gleb górskich w celu ich wyłączenia z użytkowania rolniczego. Probl. Zagosp. Ziem Gór., 45: 3-15.
  • Kostuch R. 1976. Przyrodnicze podstawy gospodarki łąkowo-pastwiskowej w górach. PWRiL, Warszawa.
  • Kowicki M. 2004. Wybrane zagadnienia planistyczno-przestrzennego kształtowania wsi beskidzkiej ze szczególnym uwzględnieniem problemów architektoniczno-krajobrazowych. Dissert. of Cult. Lands. Comm., 3: 11-32.
  • Kozak J. 2004. Współczesne zmiany powierzchni leśnej w górach świata. Prz. Geogr, 76(3): 307-326.
  • Kubijowicz W. 1927. Życie pasterskie w Beskidach Magórskich. Pr. Kom. Etnogr., 2, Kraków.
  • Łajczak A. 2004. Etapy kształtowania się krajobrazu kulturowego gór w układzie wysokościowym na przykładzie masywu Pilska w Beskidzie Żywieckim. Dissert. of Cult. Lands. Comm., 3: 11-32.
  • Łajczak A. 2007. Pilsko i okolice. Beskid Żywiecki. Charakterystyka przyrodniczo-społeczna. Wierchy, Sosnowiec.
  • Łajczak A., Michalik S., Witkowski Z. 1996. Wpływ narciarstwa i turystyki pieszej na przyrodę masywu Pilska. St. Naturae, 41.
  • MacDonald D., Crabtree J., Wiesinger G., Dax T., Stamou N., Fleury P., Lazpita J.G., Gibon A. 2000. Agricultural abandonment in mountain areas of Europe: Environmental consequences and policy response. J. Environ. Manag., 59: 47-69.
  • Mika M. 2004. Turystyka a przemiany środowiska przyrodniczego Beskidu Śląskiego. IGiGP UJ, Kraków.
  • Munteanua C., Kuemmerleb T., Boltiziard M., Butsicb V., Gimmig U., Haladad L., Kaim D., Kiry G., Konkoly-Gyuró É., Kozak J., Lieskovský J., Mojses M., Müller D., Ostafin K., Ostapowicz K., Shandra O., Štychl P., Walker S., Radeloff V.C. 2014. Forest and agricultural land change in the Carpathian region - A meta-analysis of long-term patterns and drivers of change., Land Use Policy, 38: 685-697.
  • Müller D., Zeller M. 2002. Land use dynamics in the central highlands of Vietnam: a spatial model combining village survey data with satellite imagery interpretation. Agric. Econ., 27: 333-354.
  • Myga-Piątek U., Jankowski G. 2009. Wpływ turystki na środowisko przyrodnicze i krajobraz - analiza wybranych przykładów obszarów górskich. Probl. Ekol. Krajobrazu, 25: 27-38.
  • Myga-Piątek U., Nita J. 2015. Polityka krajobrazowa Polski - u progu wdrożeń. Prz. Geogr., 85(1): 5-25.
  • Ozimek P., Böhm A., Wańkowicz W. 2013. Planowanie przestrzeni o wysokich walorach krajobrazowych przy użyciu cyfrowych analiz terenu wraz z oceną ekonomiczną. Politechnika Krakowska, Kraków.
  • Pawłowska K. 2010. Zanim wybuchnie konflikt: idea i metody partycypacji społecznej w ochronie krajobrazu i kształtowaniu przestrzeni. T. A, Dlaczego? Fundacja partnerstwo dla Środowiska. Kraków.
  • Plit F., Plit J. 2015. Hierarchiczna regionalizacja krajobrazów kulturowych. Założenia wstępne. Poziomy 1 i 2: cywilizacje i domeny kulturowe. Dissert. of Cult. Lands. Comm., 30: 19-34.
  • Potoniec A. 2001. Przyrodnicze konsekwencje antropopresji na Jaworzynie Krynickiej w Beskidzie Sądeckim. Probl. Ekol. Krajobrazu, 10: 707-712.
  • Przewoźniak M. 2007. Konflikty w zagospodarowaniu przestrzennym obszaru przybrzeżnego województwa pomorskiego. Praca na zamówienie WBPP w Słupsku, Gdańsk.
  • Raszeja E. 2013. Ochrona krajobrazu w procesie przekształceń obszarów wiejskich. Wyd. UP, Poznań.
  • Rudel T.K., Perez-Lugo M., Zichal H. 2000. When fields revert to forest: development and spontaneous reforestation in post-war Puerto Rico, Profess. Geo., 52: 386-397.
  • Sawicki L. 1919. Szałaśnictwo w Górach Żywieckich. Mat. Antropol.-Archeol. i Etnogr., 14: 137-183.
  • Sobala M. 2012. Zastosowanie austriackich map katastralnych w badaniach użytkowania ziemi w połowie XIX wieku. Pol. Prz. Kartogr., 44(4): 324-333.
  • Sobala M. 2014. Krajobrazy pasterskie w Polsce i Europie. Wybrane typy, przykłady i formy ich ochrony. Dissert. of Cult. Lands. Comm., 25: 81-98.
  • Sobala M. 2015. Optymalizacja użytkowania ziemi w obrębie wybranych typów krajobrazów kulturowych Beskidu Śląskiego i Żywieckiego. Rozprawa doktorska, Arch. Wydziału Nauk o Ziemi UŚ, Sosnowiec, (maszynopis).
  • Starkel L. 1972. Charakterystyka rzeźby Polskich Karpat i jej znaczenie dla gospodarki ludzkiej. Probl. Zagosp. Ziem Gór., 10: 75-91.
  • Starkel, L. 1990. Zróżnicowanie przestrzenne środowiska Karpat i potrzeby zmian w użytkowaniu ziemi. Probl. Zagosp. Ziem Gór., 30: 11-30.
  • Śleszyński P., Bański J., Degórski M., Komornicki T., Więckowski M. 2007. Stan zaawansowania planowania przestrzennego w gminach. Pr. Geogr., 211.
  • Śleszyński P., Solon J. 2010. Prace planistyczne a konflikty przestrzenne w gminach. KPZK PAN, Warszawa.
  • Telega A., Bieda A. 2015. Analiza stopnia dopasowania sposobu użytkowania ziemi, jako narzędzie zarządzania konfliktami przestrzennymi. Infrastr. i Ekol. Ter. Wiejsk., 4(1): 1007-1020.
  • Wańkowicz W. 2015. Prawne podstawy zarządzania krajobrazem. Instytut Architektury krajobrazu. Politechnika Krakowska, Kraków.
  • Wolski J. 2012. Błędy i niepewność w procesie tworzenia map numerycznych. Dissert. of Cult. Lands. Comm., 16: 15-32.
  • Zawiejska E. 1986. Budownictwo pasterskie w Beskidzie Żywieckim. Pr. i Mat. Muzeum Archeol. i Etnogr. w Łodzi, Ser. Etnograf. 26: 39-55.
  • Zawilińska B. 2007. Działania władz lokalnych w rozwoju turystyki w karpackich parkach krajobrazowych. Pr. Geogr., 117: 181-193.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171454859

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.