PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2012 | nr 1 | 95--113
Tytuł artykułu

Drobne gospodarstwa rolne we współczesnych łańcuchach żywnościowych

Treść / Zawartość
Warianty tytułu
Participation of Small Farms in Modern Food Supply Chain
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Ostatnie dwie dekady w krajach Europy Środkowo-Wschodniej cechują się dynamicznymi zmianami w łańcuchach żywnościowych. Najważniejsze z nich to przemiana struktury agrarnej, wzrost konkurencyjności firm przetwórstwa spożywczego, konsolidacja segmentu hurtowego i rosnące znaczenie sieci wielkich marketów. Szereg badań wskazuje na problemy rolników związane z rosnącymi wymogami i standardami na nowoczesnych rynkach żywnościowych. Problemem jest np. wybieranie większych i nowocześniejszych dostawców przez sieci dużych marketów. Istnieją jednak doniesienia, że uczestniczenie w nowoczesnych kanałach dystrybucji może wpływać pozytywnie na sytuację drobnych producentów rolnych. Jednym z ważnych czynników wpływających na wykluczenie drobnych producentów rolnych z nowoczesnych rynków żywnościowych lub włączenie ich do tych rynków jest siła przetargowa. Liczne opracowania wskazują, że siła przetargowa rolników jest znacznie mniejsza od siły podmiotów na poziomie przetwórstwa i handlu detalicznego. Może to prowadzić do wykluczania drobnych producentów z rynku, zwiększania produkcji na własne potrzeby i poszerzania zasięgu ubóstwa. Do głównych rozwiązań wzmacniających pozycję drobnych gospodarstw w łańcuchu żywnościowym należy ułatwianie dostępu do usług finansowych i inne działania nakierowane na wspieranie inwestycji w gospodarstwach. (abstrakt oryginalny)
EN
The recent two decades in the countries of Central and Eastern Europe have been characterised by dynamic changes in food supply chains. The transformations of agrarian structure, increasing competitiveness of food processing companies, consolidation of wholesale segment, and growing importance of large supermarket networks are the most significant changes. Many studies indicate that small farmers encounter problems related to the increasing requirements and standards of modern food markets. The fact that the networks of large supermarkets choose larger and more modern providers becomes also an issue. Some studies, however, find that participation in modern distribution channels can have a positive impact on the situation of small farmers. One of the important factors contributing to the exclusion or inclusion of small-scale farmers on the modern food markets is their bargaining power. Numerous studies show that the bargaining power of farmers is much weaker than the power of the entities in the processing and retail sectors. This may lead to the exclusion of small producers from the market, an increase in the production for their own needs, and an increase in the extent of poverty. The main solutions aimed at strengthening the position of small farms in the food supply chain are to facilitate access to financial services and to undertake other activities promoting investments in farms. (original abstract)
Rocznik
Numer
Strony
95--113
Opis fizyczny
Twórcy
  • Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN
Bibliografia
  • Acemoglu D., Robinson J.A. (2006a), Economic origins of dictatorship and democracy. New York, Cambridge University Press.
  • Acemoglu D., Robinson J.A. (2006b), De facto political power and institutional persistence. American Economic Review, no. 96.
  • Acemoglu D., Robinson J.A. (2008), Persistence of power, elites, and institutions. American Economic Review, no. 98.
  • Ansolabehere S. (2006), Voters, candidates and parties, [w:] B.R. Weinegast, D.A. Wittman, red., The Oxford handbook of political economy. Oxford, Oxford University Press, s. 29-49.
  • Baran R. (2009), Siła przetargowa przedsiębiorstwa a efektywność jego działalności marketingowej. Warszawa, SGH.
  • Becker G. (1983), A theory of competition among pressure groups for political influence. Ouaterly Journal of Economics, vol. 98, no. 3.
  • Begg D., Fischer S., Dornbusch R. (1993), Ekonomia, t. 1. Warszawa, PWE.
  • Belaya V., Gagalyuk T., Hanf J. (2009), Measuring asymmetrical power distribution in supply chain networks: What is the appropriate method? Journal of Relationship Marketing, no. 8.
  • Black J. (2008), Słownik ekonomii. Warszawa, Wyd. Nauk. PWN.
  • Blanchard O., Kremer M. (1997), Disorganisation. Quarterly Journal of Economics, no. 112(4).
  • Chlebicka A., Fałkowski J., Wołek T. (2009), Powstawanie grup producentów rolnych a zmienność cen. Zagadnienia Ekonomiki Rolnej, nr 2 (319).
  • Csaki C., Forgacs C. (2007), Restructuring market relations in food and agriculture of Central Eastern Europe: Impacts upon small farmers, [w:] J.F.M. Swinnen, red., Global supply chains, standards and the poor. Oxon, CABI, s. 209-227.
  • Csaki C., Forgacs C. (2008), Observations on regional level, [w:] C. Csaki, C. Forgacs, D. Milczarek-Andrzejewska, J. Wilkin, red., Restructuring market relations in food and agriculture in Central and Eastern Europe: Impacts upon small farmers. Budapest, Agroinform, s. 29-51.
  • Csaki C., Forgacs C., Milczarek- Andrzejewska D., Wilkin J., red. (2008), Restructuring market relations in food and agriculture in Central and Eastern Europe: Impacts upon small farmers. Budapest, Agroinform.
  • Davidova S., Gorton M, Fredriksson L. (2010), Niskotowarowa gospodarka rolna w Europie: definicje i najważniejsze zagadnienia. Raport na seminarium "Niskotowarowa gospodarka rolna w UE: sytuacja dzisiaj i perspektywy na przyszłość", Sibiu, Rumunia, 13-15.10.2010 r.
  • Detal Dzisiaj (2005), Od producenta do detalisty. Detal Dzisiaj, nr 13(174), 11/08/2005. (http:// dd.tradepress.com.pl/)
  • Dries L., Fałkowski J., Malak-Rawlikowska A., Milczarek-Andrzejewska D. (2011), Public policies and private initiatives in transition: Evidence from the Polish dairy sector. Post-Communist Economies, vol. 23, no. 2.
  • Dries L., Germenji E., Noev N., Swinnen J.F.M. (2009), Farmers, vertical coordination, and the restructuring of dairy supply chains in Central and Eastern Europe. World Development, no. 37(11).
  • Dries L., Reardon T., Van Kerckhove E. (2007), The impact of retail investments in the Czech Republic, Slovakia, Poland and the Russian Federation, [w:] J.F.M. Swinnen, red., Global supply chains, standards and the poor. Oxon, CABI, s. 228-240.
  • Dubisz S., red. (2003), Uniwersalny słownik języka polskiego. Warszawa, Wyd. Nauk. PWN.
  • Dzun W., Józwiak W. (2009), Problemy poprawy struktury gospodarstw rolnych w Polsce. Wieś i Rolnictwo, nr 2(143).
  • Etgar M., Cadotte E.R., Robinson L.M. (1978), Selection of an effective channel control mix. Journal of Marketing, no. 42 (3).
  • Eurostat (2009), Agricultural statistics. Main results 2007-2008. Brussels, Eurostat, European Commission.
  • Fałkowski J., Milczarek D. (2008), Polityka rolna a oczekiwania rolników. Wieś i Rolnictwo, nr 1 (138).
  • Fałkowski J., Milczarek-Andrzejewska D. (2011), Przemiany w łańcuchu żywnościowym a problem wykluczenia małych gospodarstw rolnych z rynku: Co nam podpowiada teoria ekonomii? Polityka Społeczna, nr 8.
  • French J.R.P., Raven B. (1959), The bases of social power, [w:] D. Cartwright, red., Studies in social power. Ann Arbor, University of Michigan Press, s. 150-167.
  • Frenkel I. (2010), Ludność wiejska, [w:] J. Wilkin, I. Nurzyńska, red., Polska wieś 2010. Warszawa, Wyd. Nauk. Scholar, s. 45-66.
  • Goraj L. (2005), Ekonomiczno-rynkowe uwarunkowania przekształceń w sektorze indywidualnych gospodarstw rolnych. Wieś i Rolnictwo, nr 4(129).
  • Henson S.J., Reardon T. (2005), Private agri-food standards: Implications for food policy and the agri-food system. Food Policy, no. 30.
  • Hobbs J.S., Young L.M. (2001), Vertical linkages in agri-food supply chains in Canada and the United States. Ottawa, Report for Research and Analysis Directorate, Strategic Policy Branch, Agriculture and Agri-Food Canada.
  • Józwiak W., red. (2008), Efektywność funkcjonowania, aktywność inwestycyjna i zdolność konkurencyjna polskich gospodarstw rolnych osób fizycznych. Raport PW nr 108. Warszawa, IERiGŻ-PIB.
  • Malak-Rawlikowska A., Milczarek-Andrzejewska D., Fałkowski J. (2007), Restrukturyzacja sektora mleczarskiego w Polsce - przyczyny i skutki. Roczniki Nauk Rolniczych, t. 94, z. 1.
  • Martin R. (2002), Bargaining power. Oxford, Clarendon Press.
  • McConell C.R., Brue S.L. (2005), Economics. Principles, problems and policies. 16th ed. McGraw-Hill Irwin, New York.
  • Michalak T. (2012), Ekonomiczna teoria demokracji Anthony'ego Downsa, [w:] J. Wilkin, red., Teoria wyboru publicznego. Główne nurty i zastosowania. Warszawa, Wyd. Nauk. Scholar, s. 90-108.
  • Milczarek-Andrzejewska D., Malak-Rawlikowska A., Fałkowski J., Wilkin J. (2008), Farm-level restructuring in Poland. Evidence from dairy sector. London, International Institute for Environment and Development (IIED).
  • Milczarek-Andrzejewska D., Tłaczała P. (2012), Analiza grup interesu, [w:] J. Wilkin red., Teoria wyboru publicznego. Główne nurty i zastosowania. Warszawa, Wyd. Nauk. Scholar, s. 196-220.
  • Milczarek-Andrzejewska D., Wołek T., Łopaciuk-Gonczaryk B. (2011), Rural livelihoods in transition: The role of social capital and informal cooperation in market integration - case study of Poland, [w:] J. Möllers, G. Buchenrieder, red., Structural change in agriculture and rural livelihoods: Policy implications for the new member states of the European Union. Halle, IAMO, s. 159-179.
  • Morkis G., Nosecka B., Seremak-Bulge J. (2010), Monitorowanie oraz analiza zmian polskiego łańcucha żywnościowego. Warszawa, IERiGŻ-PIB.
  • Olson M. (1965), The logic of collective action. Public goods and the theory of groups. Cambridge, MA, Harvard University Press.
  • Olson M. (1990), The exploitation and subsidization of agriculture: There is an explanation. Choices, vol. 5, no. 4.
  • Porter M.E. (1992), Strategie konkurencji. Metody analizy sektorów i konkurentów. Warszawa, PWE.
  • Porter M.E. (2008), The five competitive forces that shape strategy. Harvard Business Review, no. 1.
  • Raven B.H., Kruglanski A.W. (1970), Conflict and power, [w:] P. Swingle, red., The structure of conflict. Academic, New York, NY, s. 69-109.
  • Reardon T., Berdegue J. (2002), The rapid rise of supermarkets in Latin America: Challenges and opportunities for development. Development Policy Review, no. 20(4).
  • Reardon T., Gulati A. (2008), The supermarket revolution in developing countries. Policies for competitiveness with inclusiveness. IFPRI Policy Brief no. 2, June 2008. Washington, DC, IFPRI.
  • Reardon T., Swinnen J.F.M. (2004), Agrifood sector liberalisation and the rise of supermarkets in former state-controlled economies: A comparative overview. Development Policy Review, no. 22(5).
  • Roland G., Verdier T. (1999), Transition and the output fall. Economics of Transition, no. 7(1).
  • Seremak-Bulge J., red. (2005), Rozwój rynku mleczarskiego i zmiany jego funkcjonowania w latach 1990-2005. Warszawa, IERiGŻ.
  • Swinnen J. (1994), A positive theory of agricultural protection. American Journal of Agricultural Economics, no. 76.
  • Swinnen J., red. (1997), Political economy of agrarian reform in Central and Eastern Europe. Aldershot, Ashgate Publishing.
  • Swinnen J.F.M. (2007), The dynamics of vertical coordination in agri-food supply chains in transition countries, [w:] J.F.M. Swinnen, red., Global supply chains, standards and the poor. Oxon, CABI, s. 42-58.
  • Swinnen J.F.M., Maertens M. (2007), Globalization, privatization, and vertical coordination in food value chains of transition and developing countries. Agricultural Economics, vol. 37, no. 2.
  • Vorley B., Fearne A., Ray D. (2007), Regoverning markets. A place for small-scale producers in modern agrifood chains. Aldershot, Gover Publishing.
  • WDR (2008), World Development Report 2008. Agriculture for development. Washington, DC, World Bank.
  • Weatherspoon D., Cacho J., Christy R. (2001), Linking globalization, economic growth and poverty: Impacts of agribusiness strategies on sub-Saharan Africa. American Journal of Agricultural Eonomics, no. 83(3).
  • Wilkin J., red. (2004), Czym jest ekonomia polityczna dzisiaj? Warszawa, Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych.
  • Wilkin J. (2009), Ekonomia polityczna reform Wspólnej Polityki Rolnej. Gospodarka Narodowa, nr 1-2.
  • Wilkin J., Juchniewicz M., Milczarek D. (2007a), Countries in transition from state control: Case study of Poland, [w:] B. Vorley, A. Fearne, D. Ray, red., Regoverning markets. A place for small-scale producers in modern agrifood chains. Aldershot, Gover Publishing.
  • Wilkin J., Milczarek D., Malak-Rawlikowska A., Fałkowski J. (2007b), The dairy sector in Poland. London, International Institute for Environment and Development (IIED).
  • Woś A. (1994), Sytuacja ekonomiczno-produkcyjna gospodarstw chłopskich w pierwszym stadium transformacji rynkowej. Warszawa, SGH.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171458425

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.