PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2016 | Vol. 25, nr 3 Od prawa przeszłego do współczesnego : księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Wojciechowi Witkowskiemu | 675--689
Tytuł artykułu

"Zaprzysięganie na śmierć" w praktyce sądu miejskiego z Krzemieńca w XVIII w.

Treść / Zawartość
Warianty tytułu
"Oath of Death" in Practice of Municipal Court of Krzemieniec in the 18th Century
Języki publikacji
PL
Abstrakty
W Polsce do czasów rozbiorów panowała stanowość prawa. Odrębnym prawem posługiwała się między innymi szlachta, mieszczanie, chłopi. W prawie szlacheckim (ziemskim) istniał zwyczaj, zgodnie z którym oskarżony nie mógł zostać skazany na karę śmierci, o ile wcześniej prywatny oskarżyciel wraz z kilkoma innymi osobami nie złożył przysięgi, iż podsądny na taką karę zasłużył. Składanie takiej przysięgi przetrwało aż do 1768 r. Dotychczasowe badania wskazywały na brak takiego zwyczaju w prawie miejskim. Okazuje się jednak, że w leżącym na Wołyniu Krzemieńcu w połowie XVIII w. tamtejszy sąd miejski w większości spraw karnych uzależniał skazanie oskarżonego na śmierć albo wykonanie skazującego na tę karę wyroku od przysięgi strony powodowej. Należy przypuszczać, że naśladowano w tym wypadku rozwiązania przyjęte w prawie ziemskim (szlacheckim). Nie wiadomo jednak, czy mamy do czynienia z wyjątkowym przypadkiem czy też podobnie postępowano w innych miastach na Kresach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Zagadnienie to wymaga dalszych badań. (abstrakt oryginalny)
EN
Before Poland was partitioned, there had been different laws for each group of society. Gentry, townspeople and peasants had their own laws. In the gentry law (land law) there was a rule that the accused could not be sentenced to death if the private accuser with several other people did not swear that the accused deserves death penalty. The practice of such a swearing existed until 1768. Current researches indicated the lack of such a rule in a municipal law. However, in the city of Krzemieniec in Wołyń the practice was different. Local municipal court required the oath of a claimant in most criminal cases. It is possible to suppose that it was an example of imitating the land law by the municipal law. We do not know if it was an only example of such a practice or whether there were similar situations in other cities of eastern Republic of Poland. This problem requires further researches. (original abstract)
Twórcy
  • Uniwersytet Śląski w Katowicach
Bibliografia
  • Abramski A., Sądownictwo podczas konfederacji w Polsce (1672-1793), Katowice 1986.
  • Akty izdawajemyje Wilenskuju Archeograficzeskuju Kommissieju, t. 6, Wilna 1872.
  • Archiw Jugo-Zapadnoj Rossji, cz. 5, t. 1, Kijew 1869.
  • Archiw Jugo-Zapadnoj Rossji, cz. 6, t. 2, Kijew 1870.
  • Archiwum Głównym Akt Dawnych, Nabytki niedokumentowe Oddziału I, rkps sygn. 58.
  • Bednaruk W., Trybunał Koronny. Szlachecki sąd najwyższy w latach 1578-1794, Lublin [2008].
  • Czermak W., Sprawa Lubomirskiego w roku 1664, [w:] Ostatnie lata Jana Kazimierza, oprac. A. Kersten, Warszawa 1972.
  • Guldon Z., Wijaczka J., Procesy o mordy rytualne w Polsce w XVI-XVIII wieku, Kielce 1995.
  • Kitowicz J., Opis obyczajów za panowania Augusta III, wstęp M. Dernałowicz, Warszawa 1985.
  • Mikołajczyk M., Proces kryminalny w miastach Małopolski XVI-XVIII wieku, Katowice 2013.
  • Mikołajczyk M., Proces przed krzemienieckim sądem miejskim w Leśniowie w 1747 r. Z badań nad praktyką wymiaru sprawiedliwości w miastach przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, [w:] Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Jackowi Matuszewskiemu, Łódź (w druku).
  • Mikołajczyk M., Sąd z Krzemieńca w wołyńskich miasteczkach. Z badań nad dziejami sądownictwa miejskiego w dawnej Polsce, [w:] Regnare, gubernare, administrare. Prace dedykowane Profesorowi Jerzemu Malcowi z okazji 40-lecia pracy naukowej, t. 2: Z dziejów administracji, sądownictwa i nauki prawa, red. S. Grodziski, A. Dziadzio, Kraków 2012.
  • Statut Wielkiego Księstwa Litewskiego, Wilno 1744.
  • Volumina legum, wyd. J. Ohryzko, t. 7, Petersburg 1860.
  • Witkowski W., Ordynacje pańskie dla miast prywatnych w Polsce w XVII i XVIII stuleciu, [w:] Z historii państwa, prawa, miast i Polonii. Prace ofiarowane Profesorowi Władysławowi Ćwikowi w czterdziestolecie Jego pracy twórczej, red. J. Ciągwa, T. Opas, Rzeszów 1998.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171458661

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.