PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
Czasopismo
2018 | nr 5 | 18--22
Tytuł artykułu

Analiza składu chemicznego szkieł średniowiecznych trzech witraży z klasztoru oo. Dominikanów w Krakowie

Treść / Zawartość
Warianty tytułu
Chemical Composition Analysis of Medieval Glass of Three Stained-Glass Windows from the Dominican Monastery in Kraków
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Trzy piętnastowieczne witraże z klasztoru OO. Dominikanów w Krakowie: Tron Łaski, Maria ze sceny Zwiastowania i Chrystus z aniołem ze sceny Koronacji Marii były przedmiotem analiz technologii oraz stanu zachowania. W celu wyznaczenia składu chemicznego szkieł zastosowano trzy techniki analityczne: MA-XRF (makro-skaning fluorescencji rentgenowskiej), SEM-EDS (skaningowa mikroskopia elektronowa z mikroanalizatorem fluorescencji rentgenowskiej) i LA-ICP-MS (spektrometria mas z jonizacją próbki w plazmie indukcyjnie sprzężonej po ablacji laserowej). Na podstawie zawartości głównych składników szkłotwórczych oraz niektórych pierwiastków śladowych możliwa była identyfikacja szkieł w witrażach wykonanych przez ten sam warsztat. Badane szkła wykazały podobieństwa w zakresie zawartości krzemionki oraz proporcji tlenku potasu do tlenku wapnia. (abstrakt oryginalny)
EN
Three 15th century stained-glass panels The Throne of Grace, the Virgin Mary at the Annunciation and Christ and an Angel at the Coronation of the Virgin from the Dominican Monastery in Kraków were subjects of physicochemical analyses. MAXRF (macro X-ray fluorescence scanning), SEM-EDS (scanning electron microscope equipped with energy dispersive X-ray spectrometry) and LA-ICP-MS (laser ablation inductively coupled plasma mass spectrometry) were utilized for determination of chemical composition of glass panes. Establishing of basic composition and analysis of trace elements allowed to compare panels, which are considered as made by the same stained-glass workshop. Analyses revealed similarities in the amount of silica and relation of potassium oxide to calcium oxide between glass panes. (original abstract)
Czasopismo
Rocznik
Numer
Strony
18--22
Opis fizyczny
Twórcy
  • Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie
  • Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie
autor
  • Uniwersytet Jagielloński
autor
  • Uniwersytet Warszawski
Bibliografia
  • Kalinowski L. (2016), Mediaeval Stained Glass in Poland [w:] L. Kalinowski, H. Małkiewiczówna, Ars Vitrea. Collected Writings on Mediaeval Stained Glass, Kraków: Polska Akademia Umiejętności, ss. 69-125.
  • Kalinowski L., Małkiewiczówna H. (1997), Średniowieczne witraże kościoła Mariackiego w Krakowie [w:] L. Kalinowski, H. Małkiewiczówna, L. Heine, P. Karaszkiewicz (red.), Średniowieczne witraże kościoła Mariackiego w Krakowie. Studia i Materiały Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, Kraków: Wydawnictwo Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, ss. 11-97.
  • Czapczyńska-Kleszczyńska D., Szybisty T. (2014), Korpus witraży z lat 1800-1945 w kościołach rzymskokatolickich metropolii krakowskiej i przemyskiej. Tom I. Archidiecezja krakowska, dekanaty krakowskie, Kraków: Imedius.
  • Kalinowski L. (2016), Die ältesten Glasgemälde der Dominikanerkirche in Krakau [w:] L. Kalinowski, H. Małkiewiczówna, Ars Vitrea. Collected Writings on Mediaeval Stained Glass, Kraków: Polska Akademia Umiejętności, ss. 127-138.
  • Labuda S., Secomska K., red. (2004), Malarstwo gotyckie w Polsce. 2, Katalog zabytków, Warszawa: DiG.
  • Lepszy L., Tomkowicz S. (1924), Zabytki Sztuki w Polsce, T. 1 Kraków, kościół i klasztor OO. Dominikanów, Kraków: Polska Akademia Umiejętności.
  • Łepkowski L., Szyby Kolorowe w Kościołach krakowskich Zebrał i Odmalował Ludwik Łepkowski w 1864 i 1865 r., (album przechowywany w Instytucie Historii Sztuki UJ, Kraków).
  • Małkiewiczówna H. (2000), Stan badań nad średniowiecznym malarstwem witrażowym w Małopolsce [w:] K. Pawłowska, J. Budyn-Kamykowska (red.), Dziedzictwo polskiej sztuki witrażowej, Kraków: Stowarzyszenie Milośników Witraży, ss. 9-20.
  • Kamińska, M., Bernady, E., Płotek, M., Kaszowska, Z., Walczak, M. (2016), The Throne of Grace' - the history and conservation strategy for a medieval stainedglass panel from the Dominican Monastery in Kraków, Poland [w:] H. Roemich, L. Fair (red.), Recent Advances in Glass and Ceramics Conservation, International Council of Museums - Committee for Conservation (ICOM-CC), Paris, ss. 43-51.
  • Karaszkiewicz P. (1997) Badania średniowiecznych witraży kościoła Mariackiego w Krakowie [w:] L. Kalinowski, H. Małkiewiczówna, L. Heine, P. Karaszkiewicz (red.), Średniowieczne witraże kościoła Mariackiego w Krakowie. Studia i Materiały Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie 7, Kraków: Wydawnictwo Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, ss. 101-137.
  • Zlámalová Cílová Z., Kučerová I., Knížová M., Trojek T. (2015), Corrosion damage and chemical composition of Czech stained glass from 13th to 15th century. "Glass Technology: European Journal of Glass Science and Technology Part A", 56 (3), ss. 153-162, DOI: 10.13036/17533546.56.5.153.
  • Brill R.H. (1999), Chemical Analyses of Early Glasses, vol.1 i 2. New York: Corning Museum of Glass.
  • Kunicki-Goldfinger J.J., Freestone I.C., McDonald I., Hobot J.A., Gilderdale-Scott H., Ayers T. (2014), Technology, production and chronology of red window glass in the medieval period - rediscovery of a lost technology, "Journal of Archaeological Science", 41, ss. 89-105, DOI: 10.1016/j.jas.2013.07.029.
  • Schalm O., Janssens K., Wouters H., Caluwé D. (2007), Composition of 12th-18th century window glass in Belgium: Non-figurative windows in secular buildings and stained-glass windows in religious buildings, "Spectrochimica Acta Part B", 62, ss. 663-668, DOI: 10.1016/j.sab.2007.03.006.
  • Kamińska M., Walczak M., Płotek M., Gajewska-Prorok E. (2015), Witraże z Grodźca - badania, konserwacja i restautracja trzech kwater witrażowych ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu, "Szkło i Ceramika", 3, ss. 14-17.
  • Purowski T., Wagner B., Bulska E., Syta O., Dzierżanowski P. (2014), Glassy faience from the Hallstatt C period in Poland: a chemico-physical study, "Journal of Archaeological Science", 50, ss. 288-304.
  • Cagno S., Cosyns P., Van der Linden V., Schalm O., Izmer A., Deconinck I., Vanhaecke F., Nowak A., Wagner B., Bulska E., Nys K., Janssens K. (2013), Composition data of a large collection of black-appearing Roman glass, Open Journal of Archaeometry, 1 (22), ss. 104-108, DOI: 10.4081/4964.
  • Wilk D., Kamińska M., Walczak M., Bulska E. (2017), Archaeometric investigations of medieval stained glass panels from Grodziec in Poland [w:] P. Targowski, M. Walczak, P. Pouli (red.), Laser in Conservation of Artworls XI. Proceedings of the International Conference Lacona XI, Kraków, Poland, 20-23 September 2016, Toruń, ss. 263- 277, DOI: 10.12775/3875-4.19.
  • Liu Y., Hu Z., Gao S., Günther D., Xu J., Gao C., Chen H. (2008), In situ analysis of major and trace elements of anhydrous minerals by LA-ICP-MS without applying an internal standard, "Chemical Geology", 257, ss. 34-43, DOI: 10.1016/j. chemgeo.2008.08.004.
  • Wagner B., Nowak A., Bulska E., Hametner K., Günther D. (2012), Critical assessment of the elemental composition of Corning archeological reference glasses by LA-ICP-MS, "Analytical and Bioanalytical Chemistry", 402, ss. 1667-1677, DOI: 10.1007/s00216-011-5597-8.
  • Nowotny W. (1958), Szkła Barwne. Warszawa: Arkady.
  • Kunicki-Goldfinger J.J., Freestone I.C., McDonald I., Hobot J.A., Gilderdale-Scott H., Ayers T. (2014), Technology, production and chronology of red window glass in the medieval period - rediscovery of a lost technology. "Journal of Archaeological Science", 41 (1), ss. 89-105. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jas.2013.07.029
  • Biron I., Chopinet M.-H. (2013) Colouring, Decolouring and Opacifying of Glass. [w:] K. Janssens (red.) Modern Methods for Analysing Archaeological and Historical Glass. Chichester: John Wiley and Sons, ss. 49-65.
  • Davison S. (2006), Conservation and Restoration of Glass, Oxford: Butterworth Heinemann.
  • Wolf J. (1932), Le Travail et le Faconnage Decoratif du Verre, Bruxelles: L'Édition universelle.
  • Jackson C.M., Smedley J.W. (2016), Theophilus and the Use of Beech Ash as a Glassmaking Alkali, [w:] M. Martinón-Torres, T. Rehren (red.) Archaeology, History & Science: Integrating Approaches to Ancient Materials, London: Routledge, ss. 117-130.
  • Jackson C.M., Smedley J.W. (2004), Medieval and post-medieval glass technology: melting characteristics of some glasses melted from vegetable ash and sand mixtures, "Glass Technology", 45 (1), ss. 36-42.
  • Misra M.K., Ragland K.W., Baker A.J. (1993), Wood ash composition as a function of furnace temperature, "Biomass and Bioenergy", 4 (2), ss. 103-116, DOI: 10.1016/0961-9534(93)90032-Y.
  • Etiégni L., Campbell A.G. (1991), Physical and chemical characteristics of wood ash, "Bioresource Technology", ss. 173-178, DOI: 10.1016/0960-8524(91)90207-Z.
  • Cagno S., Brondi Badano M., Mathis F., Strivay D., Janssens K. (2012), Study of medieval glass fragments from Savona (Italy) and their relation with the glass produced in Altare, "Journal of Archaeological Science", 39, ss. 2191-2197, DOI: 10.1016/j.jas.2012.03.013.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171561249

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.