PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2019 | 66 | nr 1 Księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Lechowi Dubelowi | 331--350
Tytuł artykułu

Rewizjonizm jako przejaw racjonalizacji myśli socjalistycznej

Autorzy
Warianty tytułu
Revisionism as a Manifestation of the Rationalization of Socialist Thought
Języki publikacji
PL
Abstrakty
U źródeł rewizjonistycznych prób modyfikacji myśli socjalistycznej leżało przekonanie o potrzebie usprawnienia czy też przystosowania marksizmu do zmieniającej się rzeczywistości. Dlatego, spośród wielu możliwych perspektyw badawczych (politycznej, historycznej, doktrynalnej czy prawnej), rewizjonizm może być traktowany także jako przejaw racjonalizacji myśli socjalistycznej. W artykule przedstawiono główne historyczne i doktrynalne aspekty rewizjonizmu marksizmu na przykładzie dorobku przedstawicieli myśli polityczno-prawnej z takich krajów, jak: Polska, Węgry, Czechosłowacja, Jugosławia. Próby racjonalizowania socjalizmu w tych krajach opierały się bowiem na podobnych założeniach ideowych. Postulowano zatem redefinicję relacji tych krajów z ZSRR, demokratyzację życia społecznego i politycznego oraz reformy ekonomiczne mające zapewnić zwiększenie efektywności gospodarek tych krajów. W opracowaniu również wskazano, iż istotą rewizjonizmu było szukanie dróg, aby w ramach oficjalnej marksistowskiej doktryny funkcjonujący na jej podstawach ustrój uczynić bardziej racjonalnym. Odzwierciedleniem tych wysiłków było hasło tworzenia "socjalizmu z ludzką twarzą". (abstrakt oryginalny)
EN
At the source of revisionist attempts to modify socialist thought lied the conviction of the need to improve or even adapt Marxism to the changing reality. That is why, out of many possible research perspectives (political, historical, doctrinal or legal), revisionism may also be treated as a manifestation of the rationalization of socialist thought. The article presents the main historical and doctrinal aspects of revisionism of Marxism using the example of the achievements of representatives of political- legal thought from such countries as Poland, Hungary, former Czechoslovakia and Yugoslavia. Attempts to rationalize socialism in these countries were based on similar ideological assumptions. Therefore, a redefinition of the relations of these countries with the USSR, democratization of social and political life and economic reforms aimed at ensuring the efficiency of the economies of these countries were postulated. The article also points out that the essence of revisionism was the search for ways to make the system functioning on its foundations more rational within the official Marxist doctrine. The reflection of these efforts was the slogan of creating "socialism with a human face". (original abstract)
Słowa kluczowe
Twórcy
  • Uniwersytet Rzeszowski
Bibliografia
  • Akčni Program Komunistické Strany Československa. Přijatý na Plenárním Zasedání Úv KSČ dne 5 dubna 1968, Praha 1968.
  • Bernstein E., Zasady socyalizmu i zadania socyalnej demokracyi, Lwów 1901.
  • Bielińska-Kowalewska K., Praxis - filozofia jako myśl rewolucji jugosłowiańskiej, [w:] Filozofia i ruchy społeczne, red. K. Bielińska-Kowalewska, Warszawa 2017.
  • Bosiacki A., Utopia, władza, prawo. Doktryna i koncepcje prawne "bolszewickiej" Rosji 1917- 1921, Warszawa 1999.
  • Brzechczyn K., Rewizjonizm w Polsce - dziwaczny bękart przemian politycznych 1956 r., "Filo- -Sofija" 2016, nr 32.
  • Bulira W., Zrozumieć świat: sylwetka i twórczość Ágnes Heller, [w:] Á. Heller, Wykłady i seminarium lubelskie, Lublin 2006.
  • Ceranka P., Klub Petöfiego, "Biuletyn IPN" 2016, nr 10.
  • Čemu Praxis?, "Praxis. Filozofski dvomjesečnik" 1964, nr 1.
  • Djilas A., A Biographical Note on the Author, [w:] idem, Fall of the New Class, New York 1998.
  • Djilas M., Nowa klasa wyzyskiwaczy, Paryż 1958.
  • Djilas M., The Unperfect Society, London 1969.
  • Drozdowicz Z., O racjonalności w filozofii starożytnej i odrodzeniowej, Poznań 2008.
  • Drozdowicz Z., O racjonalności życia społecznego, Poznań 2007.
  • Dubček A., Od totality k demokracii. Prejavy, članky a rozhovory. Výber 1963-1992, Bratislava 2002.
  • Dubel L., Geneza i funkcje tzw. teorii "nowej klasy", "Annales UMCS sectio G (Ius)" 1984, t. 31.
  • Dubel L., Idea Zmowy Robotniczej w ujęciu J.W. Machajskiego, "Annales UMCS sectio G (Ius)" 1988, t. 35.
  • Dubel L., Problem biurokracji w tradycji myśli socjalistycznej, Lublin 1988.
  • Eisler J., Polski rok 1968, Warszawa 2006.
  • Friszke A., Anatomia buntu. Kuroń, Modzelewski i komandosi, Kraków 2010.
  • Friszke A., Opozycja polityczna w PRL 1945-1980, Londyn 1994.
  • Gawin D., Wielki zwrot. Ewolucja lewicy i odrodzenie idei społeczeństwa obywatelskiego 1956- 1976, Warszawa 2013.
  • Gomułka W., Przemówienia. Październik 1956 - wrzesień 1957, Warszawa 1957.
  • Gronow J., On the Formation of Marxism. Karl Kautsky's Theory of Capitalism, the Marxism of the Second International and Karl Marx's Critique of Political Economy, Leiden 2016.
  • Jaskólski M., Racjonalizm, [w:] Słownik historii doktryn politycznych, red. K. Chojnicka, M. Jaskólski, t. 5, Warszawa 2012.
  • Jedlicki W., Klub Krzywego Koła, Paryż 1963.
  • Kamiński Ł., Majchrzak G., Operacja "Podhale". Służba Bezpieczeństwa wobec wydarzeń w Czechosłowacji 1968-1970, Warszawa 2008.
  • Kapica B., Problem rewizjonizmu marksizmu na łamach centralnej prasy partyjnej w latach 1956- 1959, [w:] Letnia Szkoła Historii Najnowszej 2011. Referaty, red. P. Gasztold-Seń, Ł. Kamiński, Warszawa 2012.
  • Kołakowski L., Główne nurty marksizmu, t. 3, Warszawa 2009.
  • Kołakowski L., Intelektualiści a ruch komunistyczny, "Nowe Drogi" 1956, nr 9.
  • Kołakowski L., Tendencje, perspektywy i zadania, "Życie Warszawy", 6.02.1957.
  • Kołakowski L., Mentzel Z., Czas ciekawy. Czas niespokojny, Kraków 2007.
  • Komunizm z ludzką twarzą. Dokumenty, Paryż 1969.
  • Kopeček M., Hledání ztraceného smyslu revoluce. Zrod a počátky marxistického revizionismu ve střední Evropě 1953-1960, Praha 2009.
  • Kuroń J., Modzelewski K., List otwarty do członków podstawowej organizacji partyjnej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i członków uczelnianej organizacji Związku Młodzieży Socjalistycznej przy Uniwersytecie Warszawskim, Paryż 1966.
  • Kusin V., The Intellectual Origins of the Prague Spring. The Development of Reformist Ideas in Czechoslovakia, Cambridge 1971.
  • Kwapis R., Praska Wiosna, Toruń 2004.
  • Luksemburg R., Reforma socjalna czy rewolucja?, [w:] eadem, Wybór pism, t. 1, Warszawa 1959.
  • Markowski A., Wielki słownik poprawnej polszczyzny, Warszawa 2014.
  • Mikołajczyk M., Rewizjoniści. Obecność w dyskursach okresu PRL, Kraków 2013.
  • Milovan Djilas albo banały odszczepieńca, "Polityka" 1957, nr 31.
  • Mlynář Z., Mróz ze wschodu, Warszawa 1989.
  • Mojsak K., Publicystyka polityczna Leszka Kołakowskiego (1955-1957), [w:] Rok 1966. PRL na zakręcie, red. K. Chmielewska, G. Wołowiec, T. Żukowski, Warszawa 2014.
  • Morawiec E., Wybrane filozoficzne koncepcje rozumu ludzkiego i racjonalność, Warszawa 2014.
  • Peaslee A.J., Constitutions of Nations, Vol. 3, Hague 1956.
  • "Praxis", Jun-Lipanj 1968, https://praxis.memoryoftheworld.org/
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171567132

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.