Socjologiczny wgląd w służbę kobiet w polskiej policji

• Autorzy: Katarzyna Dojwa-Turczyńska

Warianty tytułu

Sociological Insight in Service of Women in the Police Forces in Poland

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

Policja jest największą instytucją bezpieczeństwa wewnętrznego w Polsce. Mimo nominalnej równości, udział kobiet w gronie funkcjonariuszy jest niższy niż mężczyzn, a zróżnicowanie ze względu na płeć jest jeszcze bardziej widoczne w przypadku pierwszoplanowych stanowisk kierowniczych. Sama obecność kobiet w policji, posiadanie określonych statusów i wypełnianie przez nie rozmaitych ról zawodowych są istotne z perspektywy aktywizacji zawodowej kobiet, zapewnienia policji zasobów kadrowych, równouprawnienia i równego statusu obu płci. Punkt wyjścia artykułu stanowi przybliżenie policji jako instytucji bezpieczeństwa "zatrudniającej" kadry dla wypełniania określonych funkcji, oferującej w zamian za służbę określone materialne i niematerialne ekwiwalenty. Na bazie rozwiązań normatywnych oraz istniejących danych wtórnych podjęto próbę wskazania czynników, które mogą okazać się korzystne przy wyborze policyjnej ścieżki kariery zawodowej przez kobiety, jak i odniesienie się do rozmaitych dysfunkcji, które niesie za sobą praca-służba w mundurze. (abstrakt oryginalny)

EN

The police forces are the largest institution of internal security in Poland. Despite the nominal equality, the share of females in the police forces is lower than that of males, with the gender gap even more visible at leading managerial posts. The presence of women in the police forces and the fact that they enjoy a certain status and fulfil various professional roles are important both in terms of women's participation on the labour market and ensuring staff resources to the police. Based on normative solutions and the existing secondary data, an attempt was made to indicate factors that may prove to be attractive to women when choosing the professional career of a police officer, as well as to address various dysfunctions related to the work-service in the uniform services. (original abstract)

Słowa kluczowe

PL

Kobieta; Praca kobiet; Policja; Służby specjalne; Różnica między płciami

EN

Woman; Female labour; Police; Secret service; Gender gap

• Czasopismo: Polityka Społeczna
• Rocznik: 2019
• Numer: nr 5-6
• Strony: 20--28

Twórcy

autor

Katarzyna Dojwa-Turczyńska

• Uniwersytet Wrocławski

Bibliografia

• Archbold C., Schulz D.M. (2012), Research of Women in Policing: A Look At the Past, Present and Future, "Sociology Compass", 6/9, s. 694-706.
• Brummond K.M. (2015), A 'Greedy' Institution with Great Job Benefits: Family Structure and Gender Variation in Commitment to Military Employment, University of Massachusetts Amherst, Department of Sociology, https://scholarworks.umass.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1199&context=masters_theses_2 [dostęp 12.11.2018].
• CBOS (2018a), Oceny działalności instytucji publicznych, marzec, Warszawa.
• CBOS (2018b), Kobiety i mężczyźni na rynku pracy, październik, Warszawa.
• Coser L. (1974), Greedy Institutions: Patterns of Undivided Commitment, The Free Press, New York.
• de Campo M.E. (2013), Contemporary Greedy Institutions: An Essay on Lewis Coser's Concept in the Era of the 'Hive Mind', "Sociologicky časopis" ["Czech Sociological Review"], Vol. 49, No. 6, s. 969-987, http://sreview.soc.cas.cz/uploads/ce3382fe80aac2da213124b7b83050c90637b893_13-6-06Campo-13.indd.pdf, [dostęp 12.11.2018].
• Dojwa K. (2005), Policjanci: motywy podjęcia służby, wady i zalety pracy w Policji, w: J. Maciejewski, O. Nowczyk (red.), Problemy Bezpieczeństwa narodowego a grupy dyspozycyjne, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław, s. 339-352.
• Dojwa K. (2006), Policjantki i policjanci o służbie w Policji, w: J. Maciejewski (red.), Grupy dyspozycyjne społeczeństwa polskiego, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław, s. 119-130.
• Dojwa K. (2009a), Kobiety w mundurze. Wybrane aspekty służby kobiet w wojsku, policji i straży granicznej, "Polityka Społeczna", nr 1, s. 19-24.
• Dojwa K. (2009b), Kobiety w Policji. Rzeczywistość a oczekiwania społeczne, "Acta Universitas Wratislaviensis", No 3096, "Socjologia XLV, Wrocław, s. 55-68.
• Domański H. (1991), Klasy społeczne, grupy zawodowe, organizacje gospodarcze: struktura społeczna w krajach rozwiniętego kapitalizmu, Warszawa.
• Gąciaż B. (2011), Praca kobiet w Polsce: od egalitarnego przymusu ekonomicznego do elitarnej swobody wyboru i powszechnej nierówności statusu, w: K. Slany, J. Struzik, K. Wojnicka (red.), Gender w społeczeństwie polskim, Wyd. Nomos, Krakow, s. 311-330.
• Goffman E. (2011), Instytucje totalne: o pacjentach szpitali psychiatrycznych i mieszkańcach innych instytucji totalnych, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot.
• Graue T.M., Hildie R.E., Weatherby G.A. (2016), Women in Modern Policing, "Journal of Social Sciences and Humanities", Vol 2, No. 3, s. 51-62.
• Grzebyk-Dulak I. (2017), Adaptacja społeczno-zawodowa w formacji mundurowej: studium teoretyczno-empiryczne, Wyd. Difin, Warszawa.
• Hołyst B. (2011), Policja na świecie, LexisNexis, Warszawa, http://www.info.policja.pl/inf/kierownictwo-i-struktu/komendanciglowni-poli [dostęp 21.08.2018].
• Jankowski S. (2012), Dziewczęta w maciejówkach, Warszawa.
• Kobiety w Polsce na tym samym stanowisku zarabiają o ok. 700 zł mniej niż mężczyźni (2018), https://dorzeczy.pl/kraj/52332/Kobiety-w-Polsce-na-tym-samym-stanowisku-zarabiaja-ook-700-zl-mniej-niz-mezczyzni.html, [dostęp 20.11.2018].
• Kostera M., red. (2011), Etnografia organizacji. Badania polskich firm i instytucji, GWP, Sopot.
• Krolikowska A., Sklepkowska K. (2015), Miejsce kobiet w policji w opinii policjantek i policjantów, w: I. Nowicka, D. Hryszkiewicz, (red.), Zarządzanie kompetencjami kobiet w Policji, Wyd. WSPol, Szczytno, s. 299-317.
• Krzyżanowska Ł., Stec M. (2012), Rynek pracy, w: A. Giza, M. Sikorska (red.), Współczesne społeczeństwo polskie, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, s. 523-571.
• Kuśmierczyk-Balcerek M. (2018), Służba kobiet przez II wojną światową, w: E. Waśko-Owsiejczuk (red.), Kobiety w polskich służbach mundurowych. Role, zadania i wyzwania, Wyd. Oficyna Wydawnicza Aspra, Uniwersytet w Białymstoku, Warszawa - Białystok, s. 45-56.
• Maciejewski J., Nowczyk O., red. (2005), Problemy Bezpieczeństwa narodowego a grupy dyspozycyjne, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
• Maciejewski J., red. (2006), Grupy dyspozycyjne społeczeństwa polskiego, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
• Magda I., Tyrowicz J., van der Velde L. (2015), Nierówności płacowe kobiet i mężczyzn. Pomiar, trendy, wyjaśnienia, IBS, Warszawa.
• Milewska K. (2011), Policyjny genotyp - identyfikacja stróża państwa z organizacją, w: M. Kostera (red.), Etnografia organizacji. Badania polskich firm i instytucji, GWP, Sopot, s. 220-240.
• Misiak S. (2012), Kobiety zarządzające zasobami ludzkimi w organizacjach - analiza przypadku, w: A. Stankiewicz-Mróz, J. Lendzion (red.), Jakość zarządzania zasobami ludzkimi we współczesnych organizacjach, Łódź, s. 203-216.
• Misiuk A. (2015), Godne naśladowania, "Policja 997", wydanie specjalne nr 3, s. 9-11.
• Morawski Z. (2005), Prawne determinanty pozycji, roli i statusu warstw dyspozycyjnych społeczeństwa Polski na przykładzie trzech organizacji formalnych, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
• MSW (2014), Raport MSW na temat równego traktowania kobiet i mężczyzn w służbach mundurowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych lub przez nie nadzorowanych, Warszawa.
• Nadinspektor Irena Doroszkiewicz pierwszą kobietą - generałem w polskiej policji (2015), https://opole.onet.pl/nadinspektorirena-doroszkiewicz-pierwsza-kobieta-generalem-w-polskiej-policji/c0nz1v [dostęp 21.08.2018].
• Nierówność płacowa kobiet i mężczyzn (2015), raport, IBS, Warszawa, http://ibs.org.pl/app/uploads/2016/05/IBS_Nierownosc_Placowa_raport.pdf; https://www.bankier.pl/wiadomosc/Kobiety-zarabiaja-w-Polsce-srednio-o-19-proc-mniej-nizmezczyzni-7495502.html [dostęp 10.12.2017].
• Olechnicki K., Załęcki P. (1997), Słownik socjologiczny, Wyd. Graffiti BC, Toruń.
• Parafiańska M. (2011), Rygory służby w Policji a życie rodzinne, Wyd. Instytut Wiedzy i Umiejętności, Warszawa.
• RPO: niższe wynagrodzenia kobiet efektem nierówności w życiu zawodowym, http://www.rp.pl/Place/303239958-RPO-nizszewynagrodzenia-kobiet-efektem-nierownosci-w-zyciu-zawodowym.html [dostęp: 10.11.2018].
• Sabat S.N., Mishra S. (2010), Role of Women in the management of Police organisation: a paradigm shift, Int. J. Learning and Change, Vol. 4, No. 4, s. 365-377.
• Sarata N. (2011), Rynek pracy w Polsce - płeć, obecność, uczestnictwo, w: K. Slany, J. Struzik, K. Wojnicka (red.), Gender w społeczeństwie polskim, Wyd. Nomos, Kraków, s. 267-279.
• Siepko M. (2015), Kobieta - jednostka rynku pracy, a kiedy zakłada mundur...?, w: I. Nowicka, D. Hryszkiewicz (red.), Zarządzanie kompetencjami kobiet w Policji, Wyd. WSPol, Szczytno, s. 207-222.
• Skiba F. (2015), Kobiety w Policji - promocja czy dyskryminacja?, w: I. Nowicka, D. Hryszkiewicz (red.), Zarządzanie kompetencjami kobiet w Policji, Wyd. WSPol, Szczytno, s. 119-134.
• Sułek A. (2002), Ogród metodologii socjologicznej, Wyd. IFiS PAN, Warszawa.
• Szczepański J. (1965), Czynniki kształtujące zawód i strukturę zawodową, w: A. Sarapata (red.), Socjologia zawodów, Warszawa.
• Sztumski J. (1980), Socjologia pracy, w zarysie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa.
• Sztumski J. (2006), Zawód w świetle socjologii, "Problemy Profesjologii", nr 2, s. 13-17.
• Trzcińska W. (2008), Od stu lat w mundurze - policjantki wczoraj i dziś, w: A. Skrabacz (red.), Służba kobiet w formacjach mundurowych, Wyd. MON, Centralna Biblioteka Wojskowa, Warszawa.
• Trzcińska W. (2015), Kobiety w policji - rys historyczny, w: I. Nowicka, D. Hryszkiewicz (red.), Zarządzanie kompetencjami kobiet w Policji, Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie, Szczytno, s. 135-156.
• Wiciak I. (2015), Kobiety na stanowiskach kierowniczych w Policji, w: I. Nowicka, D. Hryszkiewicz (red.), Zarządzanie kompetencjami kobiet w Policji, Wyd. WSPol, Szczytno, s. 105-118.
• Women in Police services in the EU. Facts and figures 2012 (2013), Institut de Seguretat Publica de Catalunya, Institut for Public Security, Barcelona, luty.
• Woźniak M. (1997), Modernizacja Policji w Polsce 1935-1939, "Dzieje Najnowsze", nr 29/3, s. 63-76.
• Zagorski Z. (1997), Społeczeństwo transformacyjne. Klasy i warstwy Polski postkomunistycznej, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
• Zagorski Z. (2000), Grupy dyspozycyjno-mundurowe w toku transformacji: struktura segmentacyjna a kondycja społeczeństwa Trzeciej Rzeczypospolitej, w: Wojsko i inne grupy dyspozycyjne w perspektywie socjologicznej, "Poglądy i Doświadczenia", numer specjalny, Wyższa Szkoła Oficerska im. Tadeusza Kościuszki, Wrocław, s. 13-21.