PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
Czasopismo
2019 | nr 3 | 53--76
Tytuł artykułu

Dziedzictwo uznane - wpis na Listę UNESCO a atrakcyjność turystyczna (na przykładzie Tarnowskich Gór)

Treść / Zawartość
Warianty tytułu
Recognized Heritage - Entry on the UNESCO List of World Heritage Sites and Tourist Attractiveness (on the Example of Tarnowskie Góry)
Języki publikacji
PL
Abstrakty
W lipcu 2017 roku obradujący w Krakowie Komitet Światowego Dziedzictwa podjął decyzję o zamieszczeniu na Liście UNESCO pogórniczych zabytków w Tarnowskich Górach. Wpis obejmuje kopalnię rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi, łącznie 28 obiektów w Tarnowskich Górach, Zbrosławicach i Bytomiu. Najbardziej znane z nich to Zabytkowa Kopalnia Srebra i Sztolnia Czarnego Pstrąga.Zamieszczenie danego dobra na Liście UNESCO jest z reguły traktowane w kategoriach dużego atutu promocyjnego, który w perspektywie może przyczynić się do zwiększenia rozpoznawalności miejsca lub obiektu, a co za tym idzie - do wzrostu frekwencji turystycznej. W literaturze wskazuje się przypadki, kiedy wpis na tę prestiżową listę spowodował lawinowy przyrost liczby odwiedzających, ale również takie, gdy zjawisko to zaznaczyło się znacznie słabiej. W związku z tym relacja pomiędzy zamieszczeniem miejsca lub obiektu na Liście UNESCO, a wzrostem jego atrakcyjności turystycznej nie zawsze jest jednoznaczna, co skłania do podejmowania badań nad konkretnymi przykładami. Po upływie blisko dwóch lat od wpisu Tarnowskich Gór na Listę UNESCO warto uczynić z tego zabytku dziedzictwa przemysłowego studium przypadku. W artykule wykorzystano materiały źródłowe na temat ruchu turystycznego, gromadzone przez Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, obejmujące okres od roku 1958 do końca 2018. Bardziej szczegółowe analizy, zawierające dane miesięczne, przeprowadzono dla okresu trzech kluczowych lat, tj. 2016-2018 (pełny rok przed wpisem, rok, w którym dokonano wpisu oraz pełny rok po wpisie). (abstrakt oryginalny)
EN
In July 2017, at a session held in Cracow, the World Heritage Committee made a decision to inscribe the post-mining monuments in Tarnowskie Góry on the UNESCO World Heritage List. The entry includes the lead, silver and zinc ore mines, complete with their water management systems, comprising the total of 28 different venues in Tarnowskie Góry, Zbrosławice and Bytom. The best known among them are no doubt the Historic Silver Mine and the Czarny Pstrąg /Black Trout/ Adit. Placing a given venue on the UNESCO World Heritage List is usually treated as a big promotional argument which may potentially contribute to an increase of its recognizability and consequently to an increase of its tourist attendance figures. The above conclusion finds its confirmation in the anthropological conceptions of tourism and tourists which emphasize that a search for authenticity constitutes an important goal of travelers. For this reason, all institutional evidence which points to an authentic character and a high value of the places and venues which tourists become acquainted with, plays an extremely important role. In the case of cultural heritage, it is the placing of a given good on the UNESCO List of Cultural and Natural Heritage that constitutes such an undisputed proof of value. In literature, one may come across cases when entry on this prestigious list contributed to an avalanche-style increase in the number of visitors, but also ones where this phenomenon was far less noticeable. Consequently, we may conclude that the relation between inscribing a given good on the UNESCO World Heritage List and an increase of its tourist attractiveness, is not always unequivocal; the latter fact calls for studies of individual cases. After nearly two years have lapsed since the inscription of Tarnowskie Góry on the UNESCO List, it is worth turning this monument of industrial heritage into a case study. In the article, data relating to tourist traffic recorded by the Tarnowskie Góry Land Lovers' Association, comprising the period from 1958 till the end of 2018, was used. More detailed analyses containing monthly figures, were carried out for the period of three key years, namely 2016-2018 (full year preceding the inscription, the year of the inscription, and a full year following the inscription). One of the most important findings of the study was the fact that following the inscription on the UNESCO List, the number of visitors to the site did not increase dramatically. A noticeable increase of visitor numbers, compared to a few years prior to the inscription, may be observed in the case of the Historic Silver Mine - nearly 11 thousand more visitors in the year 2017 than in the previous year, and a further increase in the year 2018 when the total number of visitors exceeded 94.5 thousand. Whereas in the case of the Black Trout Adit, the increase of tourist traffic was but marginal which may be associated with its limited tourist capacity. It is also worth noting that the inscription on the UNESCO List has clearly contributed to the lengthening of the tourist season, as significant hikes in the percentage of visitors in the first and last quarter of the year, were observed. Moreover placing Tarnowskie Góry in the elite group of world heritage sites, has motivated the management of the mine to organize additional events, such as for example temporary exhibitions, concerts or workshops. (original abstract)
Czasopismo
Rocznik
Numer
Strony
53--76
Opis fizyczny
Twórcy
  • Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie
Bibliografia
  • Albert M. T., 2007, Kultura, dziedzictwo, tożsamość, [w:] Dziedzictwo kulturowe w XXI wieku. Szanse i wyzwania, red. M. A. Murzyn, J. Purchla, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków, s. 49-56
  • Banaszkiewicz M., Owsianowska S., 2015, Trudne dziedzictwo a turystyka. O dysonansie dziedzictwa kulturowego, "Turystyka Kulturowa", nr 11, s. 6-24
  • Burzyński T., Staszewska-Ludwiczak A., Pasko K. (red.), 2009, Dziedzictwo przemysłowe jako element zrównoważonego rozwoju turystyki. Materiały z V Międzynarodowej Konferencji Naukowo Praktycznej, GWSH, Katowice 2009
  • Culler J., 1988, Framing The Sign: Criticism and Its Institutions, University of Oklahoma Press, Norman
  • Derek M., 2012, Przestrzeń czasu wolnego w obiektach poprzemysłowych na warszawskiej Pradze, [w:] Moda na sukces, red. J. Kowalczyk-Anioł, M. Makowska-Iskierka, Seria: Warsztaty z Geografii Turyzmu, t. 2, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 49-66
  • Fyall A., Rakic T., 2006, The Future Market for World Heritage Sites, [w:] Managing World Heritage Sites, red. A. Leask i A. Fyall, Butterworth-Heinemann, Oxford, s. 21-34
  • Gad P., Rosenbaum S., 2010, Tarnowskie Góry. Podziemia, Wydział Kultury i Promocji Miasta oraz Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Tarnowskich Górach, Tarnowskie Góry
  • Garrod B., Fyall A., 2000, Managing Heritage Tourism, "Annals of Tourism Research", t. 27, nr 3, s. 682-708
  • Górna A., Górny K., 2017, Atrakcyjność turystyczna obiektów z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO - przykład Senegalu, "Prace i Studia Geograficzne", t. 62, z. 1, s. 43-80
  • Górna A., Górny K., 2018, Turystyka dziedzictwa - przykład kubańskich obiektów z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO, "Turystyka Kulturowa", nr 4, s. 26-45
  • Historia Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, 2004, red. J. Marciniak, Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, Tarnowskie Góry
  • Historia Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej. Suplement (2003-2013), 2014, red. S. Wyciszczak, R. Wasielewski, Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, Tarnowskie Góry
  • Jedynak Z., 2007, Początki miasta górniczego Tarnowskie Góry w świetle dokumentów przechowywanych w Archiwum Państwowym w Katowicach, [w:] Szkice Archiwalno-Historyczne, red. P. Greiner, nr 3, Archiwum Państwowe w Katowicach, Katowice, s. 23-31
  • Jędrysiak T., 2011, Turystyka kulturowa w obiektach poprzemysłowych - zagadnienia ogólne, "Turystyka Kulturowa", nr 6, s. 17-35
  • Jordan L.A., Jolliffe L., 2013, Heritage tourism in the Caribbean: Current themes and challenges, "Journal of Heritage Tourism", t. 8, nr 1, s. 1-8
  • Kłys G., 2004, Przyroda Podziemi Tarnogórskich, Polskie Towarzystwo Geograficzne, Odział Katowicki, Pyrzowice
  • Konwencja w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego sporządzona w Paryżu dnia 17 października 2003 r., Dz. U. z 2011 r., nr 172, poz. 1018
  • Konwencja w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego, przyjęta w Paryżu dnia 16 listopada 1972 r. przez Konferencję Generalną Organizacji Narodów Zjednoczonych dla Wychowania, Nauki i Kultury na jej siedemnastej sesji, Dz. U. z dnia 30 września 1976 r.
  • Kronenberg M., 2007, Turystyka dziedzictwa przemysłowego - próba sprecyzowania terminologii, [w:] Dziedzictwo przemysłowe jako strategia rozwoju innowacyjnej gospodarki. Materiały z IV Międzynarodowej Konferencji Naukowo Praktycznej, red. T. Burzyński, GWSH, Katowice, s. 33-41
  • Królewska Huta Fryderyk pod Tarnowskimi Górami na Górnym Śląsku. Memoriał na uroczystość stulecia jej istnienia od 1786 do 1886 roku, 2018, red. Z. Pawlak, Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, Tarnowskie Góry
  • Kruczek Z., 2009, Zabytki architektury i muzea jako atrakcje turystyczne, [w:] Sztuka i podróżowanie. Studia teoretyczne i historyczno-artystyczne, red. P Krasny i D. Ziarkowski, Proksenia, Kraków, s. 39-53
  • Kruczek Z., Kurek A., Nowacki M., 2012, Krajoznawstwo. Teoria i metodyka, wydanie II uzupełnione, Proksenia, Kraków
  • Lamparska M., 2013, Uwarunkowania rozwoju turystyki postindustrialnej w przestrzeni Górnośląskiego Związku Metropolitalnego, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice
  • Lamparska M., 2017, Turystyka wśród górniczych szybów. Szlak turystyczny i przewodnik po dawnych i współczesnych kopalniach na obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, "Śląsk" Sp. z o.o. Wydawnictwo Naukowe, Katowice
  • Li M., Wu B., Cai L., 2008, Tourism Development of World Heritage Sites in China: A Geographic Perspective, "Tourism Management", t. 29, s. 308-319
  • Lijewski T., Mikułowski B., Wyrzykowski J., 2008, Geografia turystyki Polski, wydanie piąte zmienione, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
  • Lowenthal D., 2005, Natural and Cultural Heritage, "International Journal of Heritage Studies", nr 1, s. 81-92
  • MacCannell D., 2005, Turysta. Nowa teoria klasy próżniaczej, przełożyły E. Klekot i A. Wieczorkiewicz, Muza SA, Warszawa
  • Mackiewicz E., Gątkowska D., Walker M., 2004, Tarnowskie Góry - podziemia zabytkowej kopalni rud srebronośnych oraz sztolni "Czarnego Pstrąga", [w:] Pomniki Historii. 25 najcenniejszych obiektów i zespołów zabytkowych w Polsce, red. M. Róziewicz, J. Wendlandt, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, Warszawa, s. 191-196
  • Marstein M., 2011, Światowe dziedzictwo UNESCO - strategia globalna i inne zagadnienia, [w:] Zarządzanie miejscami wpisanymi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w Polsce i w Norwegii / Management of UNESCO World Heritage Sites in Poland and Norway, red. J. Purchla, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków, s. 31-51
  • Mikos von Rohrscheidt A., 2008, Turystyka kulturowa. Fenomen, potencjał, perspektywy, GWSHM Milenium w Gnieźnie, Gniezno
  • Molenda T., 2006, Górnicze środowiska akwatyczne - obiekty obserwacji procesów hydrologiczno - biologicznych, [w:] Dziedzictwo i historia górnictwa oraz możliwości wykorzystania pozostałości dawnych robót górniczych, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław, s. 239-250
  • Murzyn-Kupisz M., 2012, Dziedzictwo kulturowe a rozwój lokalny, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków
  • Nitkiewicz-Jankowska A., 2006, Turystyka przemysłowa wizytówką Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, [w:] Dziedzictwo i historia górnictwa oraz możliwości wykorzystania pozostałości dawnych robót górniczych, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2006, s. 251-256
  • Operational Guidelines fot the Implementation of the World Heritage Convention, United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, Paris 2017
  • Pawlak Z., Filak M., 2017, Tarnowskie Góry / UNESCO. Obiekty pogórnicze wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, Tarnowskie Góry
  • Pomykalska M., Obiekty potencjalnej konwersji funkcji przemysłowej w turystyczną - przykład Elektrociepłowni Bytom Szombierki, 2007, [w:] Studia nad turystyką. Prace ekonomiczne i społeczne, red. W. Kurek, R. Pawlusiński, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, s. 169-179
  • Poria Y., Reichel A., Cohen R., 2011, World Heritage Site - Is It an Effective Brand Name? A Case Study of a Religious Heritage Site, "Journal of Travel Research, t. 50, nr 5, s. 482-495
  • Rapacz A., Gryszel P., Jaremen D. E., 2010, Innowacje a atrakcyjność turystyczna wybranych uzdrowisk dolnośląskich w świetle badań empirycznych, [w:] Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, red. J. Sala, PWE, Warszawa, s. 520-542
  • Roh T., Bak S., Min Ch., 2015, Do UNESCO Heritages Attract More Tourists?, "World Journal of Management", t. 6, nr 1, s. 193-200
  • Rogalewski O., 1974, Zagospodarowanie turystyczne, WSiP, wyd. 3, Warszawa
  • Rzeczycki T., 2012, Podziemne trasy turystyczne Polski, cz. 1 - Kopalnie, wydanie I, Wydawnictwo Technol, Kraków
  • Stasiak A., 2009, Zabytki techniki i przemysłu, [w:] Geografia turystyki Polski. Przewodnik do ćwiczeń krajoznawczych, red. A. Stasiak, PWE, Warszawa 2009, s. 89-107
  • Szmygin B., 2011, Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO - charakterystyka problematyki w Polsce na tle sytuacji międzynarodowej, [w:] Zarządzanie miejscami wpisanymi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w Polsce i w Norwegii / Management of UNESCO World Heritage Sites in Poland and Norway, red. J. Purchla, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków, s. 53-70
  • Tourtellot J. B., 2010, Part Threat, Part Hope. The Challenge of Tourism, "World Heritage", nr 58, s. 8-19
  • Turnbidge J. E., Ashworth G. J., 1996, Dissonant Heritage: The Management of the Past as a Resource in Conflict, Wiley & Sons, Chichester
  • Urry J., 2007, Spojrzenie turysty, przełożyła A. Szulżycka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
  • Warszyńska J., Jackowski A., 1978, Podstawy geografii turyzmu, PWN, Warszawa
  • Wuepper D., Patry M., 2017, The World Heritage List: which sites promote the brand? A big data spatial econometrics approach, "Journal of Cultural Economics", t. 41, s. 1-21
  • Yale P., 1991, From Tourist Attractions to Heritage Tourism, Elm, Huntingdon
  • Yang Y., Xue L., Jones T. E., 2019, Tourism-enhancing effect of World Heritage Sites: Panacea or placebo? A meta-analysis, "Annals of Tourism Research", t. 75, s. 29-41
  • Zaczkowski A., 2007, Markowy produkt turystyczny. Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, [w:] Szlaki turystyczne a przestrzeń turystyczna, red. P. Kuleczka, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze Zarząd Główny, Warszawa, s. 151-155
  • Ziarkowski D., 2012, Znaczenie obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO dla Turystyki, "Folia Turistica", nr 26, Kraków
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171574496

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.