Czynniki determinujące wybór profilu kształcenia przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną - uczniów pierwszych klas szkół branżowych I stopnia

• Autorzy: Klaudia Wos , Mateusz Szafrański

Warianty tytułu

Factors Determining the Selection of the Profile of Education by People with Intellectual Disability in Vocational School

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

Artykuł przedstawia związki między zainteresowaniami zawodowymi uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim a wyborem przez nich profilu kształcenia. Drugim celem artykułu jest zaprezentowanie czynników wewnętrznych i zewnętrznych, które oddziałują na wybór profilu kształcenia przez badane osoby. Badania, w których udział wzięło 63 uczestników, zrealizowano z wykorzystaniem "Profilu zainteresowań zawodowych dla uczniów o obniżonych możliwościach intelektualnych" autorstwa Małgorzaty Połajdowicz, Ewy Radtke-Pawłowskiej, Urszuli Sajewicz-Radtke, wydanego przez Pracownię Testów Psychologicznych i Pedagogicznych w Gdańsku oraz autorskiego wywiadu kompletnie kierowanego. Wyniki wskazują, że wybór profilu kształcenia przez badane osoby z niepełnosprawnością intelektualną uczące się w szkole branżowej pierwszego stopnia nie jest zgodny z ich zainteresowaniami zawodowymi. W podejmowaniu decyzji o wyborze profilu kształcenia przez badanych znaczenie mają: środowisko rodzinne, konsultacje z nauczycielami, oferta kształcenia w szkole oraz przeciwskazania zdrowotne. (abstrakt oryginalny)

EN

Article presents relationships between the occupational interests of students with intellectual disabilities and their choice of educational profile. The second aim of the article is to present internal and external factors that influence the choice of the educational profile. The research, in which 63 participants took part, was made using the author's questionnaire and the tool about student's occupational interests for the student with reduced intellectual abilities. This tool was created by Małgorzata Połajdowicz, Ewa Radtke-Pawłowska, Urszula Sajewicz-Radtke, published by the Psychological and Pedagogical Testing Laboratory in Gdańsk. The results indicate that the choice of the educational profile by persons with intellectual disability is not consistent with their occupational interests. The family environment, consultations with teachers, educational offer at school and health contraindications are important in deciding on the choice of the educational profile. (original abstract)

Słowa kluczowe

PL

Osoby niepełnosprawne; Kształcenie niepełnosprawnych; Kształcenie zawodowe; Szkolnictwo zawodowe

EN

Disabled people; Education for disabled people; Vocational training; Vocational education

• Czasopismo: Polityka Społeczna
• Rocznik: 2019
• Numer: nr 7
• Strony: 15--21

Twórcy

autor

Klaudia Wos

• Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

autor

Mateusz Szafrański

• Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Bibliografia

• Antoszkiewicz E. (2016), Tworzenie warunków edukacyjnych dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, ORE, Warszawa.
• Barczyński A., Radecki P. (2008), Identyfikacja przyczyn niskiej aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych. Raport z badań, projekt finansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach programu operacyjnego - Programu Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL dla Polski 2004-2006, Warszawa.
• Bartkowski J. (2007), Między stygmatyzacją a odrzuceniem. System szkolny a przygotowanie zawodowe młodych osób niepełnosprawnych, w: E. Giermanowska (red.), Młodzi niepełnosprawni - aktywizacja zawodowa i nietypowe formy zatrudnienia, ISP, Warszawa, s. 197-224.
• Chrzanowska I. (2010), Problemy edukacji dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością, Impuls, Warszawa.
• Czerniecki B. (2015), Kształcenie zawodowe młodzieży niepełnosprawnej. Propozycje modernizacji organizacyjnej i programowej, "Journal of Modern Science", nr 1(24), s. 63-84.
• Czerwińska-Jasiewicz M. (1979), Psychologiczna analiza cech decyzji zawodowych młodzieży szkolnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
• Gąsiorowska A., Bajcar B. (2006), Kwestionariusz zainteresowań zawodowych, nowe narzędzie diagnostyczne dla doradcy zawodowego, "Zeszyty Informacyjno-Metodyczne Doradcy Zawodowego", nr 37, s. 29-30.
• Giermanowska E. (2012), Bariery aktywności zawodowej młodzieży z niepełnosprawnościami w świetle badań, "Polityka Społeczna", nr 2, s. 46-51.
• Greve B. (2009), The labour market situation of disabled people in European countries and implementation of employment policies: a summary of evidence from country reports and research studies, The Academic Network of European Disability Experts (ANED), Leeds.
• Gurycka A. (1989), Rozwój i kształtowanie zainteresowań, WSiP, Warszawa.
• Jaglarz E. (2017), Praca i jej znaczenie dla osób z niepełnosprawnością. Prawny i społeczny wymiar funkcjonowania zawodowego osób z niepełnosprawnością, "Studia Socialia Cracoviensia", nr 2(17), s. 181-196.
• Jurgielewicz-Wojtaszek M., Pawlak M. (2004), Wpływ zainteresowań na kształtowanie się drogi zawodowej młodzieży upośledzonej umysłowo w stopniu lekkim, w: Z. Janiszewska-Niścioruk (red.), Człowiek z niepełnosprawnością intelektualną, t. 2: Wybrane problemy społecznego funkcjonowania oraz rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków, s. 65-73.
• Kławsiuć-Zduńczyk A. (2014), Poradnictwo całożyciowe jako element wsparcia w edukacji dorosłych, Wydawnictwo UMK, Toruń.
• Mariańczyk K., Otrębski W. (2012), Edukacja zawodowa i zatrudnianie osób niepełnosprawnych umysłowo w Polsce. Czy jest szansa na pomyślne przejście ze szkoły na rynek pracy?, w: I. Ulfik-Jaworska, A. Gała (red.), Dalej w tę samą stronę. Księga jubileuszowa dedykowana profesor Marii Braun-Gałkowskiej, Wydawnictwo KUL, Lublin, s. 315-332.
• Otrębski W. (2007), Interakcyjny model rehabilitacji zawodowej osób z upośledzeniem umysłowym, Wydawnictwo KUL, Lublin.
• Paszkowska-Rogacz A. (2003), Psychologiczne podstawy wyboru zawodu. Przegląd koncepcji teoretycznych, KOWEZIU, Warszawa.
• Połajdowicz M., Radtke-Pawłowska E., Sajewicz-Radtke U. (2012), Profil zainteresowań zawodowych dla uczniów o obniżonych możliwościach intelektualnych, PTPiP, Gdańsk.
• Rubacha K. (2008), Metodologia badań nad edukacją, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.
• Rosalska M., Wawrzonek A. (2013), Od marzeń do kariery. Poradnik dla uczniów i absolwentów szkół ponadgimnazjalnych, KOWEZIU, Warszawa.
• Sołtysińska G. (2010), ABC doradcy zawodowego. Poradnictwo zawodowe dla osób niepełnosprawnych. Materiały dla szkolnego doradcy zawodowego, KOWEZIU, Warszawa.
• Super D. (1972), Psychologia zainteresowań, PWN, Warszawa.
• Wojtasiak E. (2006), Rehabilitacja zawodowa osób niepełnosprawnych - wyzwania współczesności, w: H. Ochoczenko, M. Paszkowicz (red.), Potrzeby osób niepełnosprawnych w warunkach globalnych przemian społeczno-gospodarczych, Impuls, Kraków, s. 17-28.
• Wojtasik B. (2011), Podstawy poradnictwa kariery. Podręcznik dla nauczycieli, KOWEZIU, Warszawa.
• Zakrzewska-Manterys E. (2007), Wykształcenie a sytuacja zawodowa osób niepełnosprawnych, w: E. Giermanowska (red.), Młodzi niepełnosprawni o sobie. Rodzina, edukacja, praca, ISP, Warszawa, s. 57-79.