Narracje o polskości na łamach tygodnika "Niedziela"

• Autorzy: Krzysztof Horowski
• Języki publikacji: PL

Abstrakty

Mieszkańcy Górnego Śląska pielęgnowali i chronili polskość w Kościele jako uwarunkowaną religijnie. Polskość na Górnym Śląsku, z perspektywy sąsiedniego regionu, była czymś oczywistym i niezaprzeczalnym. Diecezja częstochowska graniczyła bezpośrednio z Górnym Śląskiem. Pochodzący właśnie stamtąd pierwszy biskup częstochowski - ks. Teodor Kubina - posiadał głęboką świadomość narodową, którą wyniósł z rodzinnego domu. Zakładając tygodnik diecezjalny w nowo utworzonej diecezji częstochowskiej, stał się on architektem polskości zarówno w Polsce, jak i poza granicami kraju. Interesującym zagadnieniem wydaje się zestawienie dwóch kwestii: dlaczego na pierwszego biskupa częstochowskiego mianowano Górnoślązaka, ks. Teodora Kubinę, a także jak była postrzegana polskość Górnego Śląska z perspektywy nowo utworzonej diecezji częstochowskiej w publicystyce tygodnika "Niedziela". W pierwszej części rozdziału przedstawiono wybrane teksty przemówień bpa Teodora Kubiny zamieszczonych w tygodniku "Niedziela" oraz wcześniejsze jego wypowiedzi zawarte w tomach W podniosłych chwilach i doniosłych sprawach . Analiza ich treści stała się potwierdzeniem rozumowania ks. Teodora Kubiny o polskości na Górnym Śląsku i narracji o polskości na Górnym Śląsku na łamach "Niedzieli". W drugiej części opracowania zaprezentowano wizję biskupa Kubiny odnośnie do sanktuarium jasnogórskiego. Przybliżone zostało również spojrzenie pierwszego biskupa częstochowskiego na polskość w swej diecezji, w Polsce i wśród emigracji. W rozdziale posłużono się metodą dyskursywną na podstawie analizy wybranych przemówień bpa Kubiny i artykułów publikowanych w tygodniku diecezji częstochowskiej "Niedziela". (fragment tekstu)

Słowa kluczowe

PL

Badania historyczne; Tożsamość narodowa; Autonomia lokalna; Niepodległość; Czasopiśmiennictwo

EN

Historical research; National identity; Local autonomy; Independence; Periodicals

• Czasopismo: Prace Naukowe / Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
• Rocznik: 2019
• Tom: Polskość w narracjach medialnych z perspektywy Górnego Śląska
• Strony: 160--192

Twórcy

autor

Krzysztof Horowski

• Liceum Ogólnokształcącym nr II im. Jana Matejki w Siemianowicach Śląskich

Bibliografia

• "Polska", Jak pracuje papież Pius XI?, "Niedziela" 1931, nr 6, s. 68-70.
• "Te Deum laudamus" na zakończenie roku 1929, "Niedziela" 1930, nr 3, s. 29-36.
• 3 Numer Jubileuszowy, "Niedziela" 1932, nr 35, s. 409-424.
• 11-lecie wstąpienia na Stolicę Apostolską Piusa XI, "Niedziela" 1933, nr 7, s. 80.
• 1926-1936, "Niedziela" 1936, nr 5, s. 49-50.
• Bajor A., Żmigrodzki Z., Tygodnik katolicki "Niedziela" 1926-1939, Wydawnictwo Akademii Polonijnej "Educator", Częstochowa 2002.
• Bezrobotni budują katedrę w Katowicach, "Niedziela" 1934, nr 26, s. 308.
• Bezrobotni zajęci przy budowie Katedry w Katowicach, "Niedziela" 1934, nr 34, s. 408.
• Cimala B., Łączewski J., Częstochowa a powstania śląskie, Encyklopedia Powstań Śląskich, Opole 1982.
• Co się dzieje w świecie? "Niedziela" 1926, nr 11, s. 7.
• Co słychać nowego? "Niedziela" 1926, nr 32, s. 10-11.
• Co słychać nowego? "Niedziela" 1929, nr 30, s. 364.
• Co słychać nowego? "Niedziela" 1929, nr 31, s. 375-376.
• Co słychać nowego? "Niedziela" 1931, nr 3, s. 39.
• Co słychać nowego? "Niedziela" 1931, nr 22, s. 287.
• Co słychać nowego? "Niedziela" 1931, nr 43, s. 543.
• Co słychać nowego? "Niedziela" 1932, nr 26, s. 311.
• Co słychać nowego? "Niedziela" 1932, nr 34, s. 405.
• Co słychać nowego? "Niedziela" 1934, nr 24, s. 287.
• Co słychać nowego? W 15-lecie odrodzonej Polski, "Niedziela" 1933, nr 46, s. 554-555.
• Co słychać w świecie katolickim? "Niedziela" 1927, nr 16, s. 169.
• Cud nad Wisłą, "Niedziela" 1935, nr 32, s. 379-380.
• Czego potrzeba, aby na Jasnej Górze działy się widome cuda? "Niedziela" 1932, nr 24, s. 280-281.
• Czego żąda od nas Matka Boska Częstochowska? "Niedziela" 1932, nr 33, s. 388.
• Czemu tak głucho? "Niedziela" 1934, nr 22, s. 2.
• Cześć Bogarodzicy i wpływ Jej na obyczaje czyli w dziedzinie dobra, "Niedziela" 1930, nr 36, s. 443-445.
• Diecezja Częstochowska, "Niedziela" 1926, nr 2, s. 5.
• D-is W., Jasna Góra stolicą Królowej Korony Polskiej, "Niedziela" 1927, nr 18, s. 182.
• Dlaczego kochamy Ojczyznę? "Niedziela" 1930, nr 33, s. 403-405.
• Do Nazaretu idziemy, "Niedziela" 1936, nr 2, s. 13-14.
• Dostojny Jubilat jako proboszcz parafii Najświętszej Maryi Panny w Katowicach (1917-1925), "Niedziela" 1927, nr 45, s. 569.
• Dunajski M., Gdzie utrzymała się najlepsza polska pieśń kościelna? "Niedziela" 1927, nr 13, s. 128-130.
• Dwa Zjazdy, "Niedziela" 1936, nr 23, s. 273-274.
• Głos z Jasnej Góry, "Niedziela" 1928, nr 20, s. 229-231.
• Górecki J., Pielgrzymki na Górnym Śląsku w latach 1869-1914, "Niepodległość i Pamięć" 1997, vol. IV, nr 2(8), s. 143.
• Ilu jest czytelników "Niedzieli" w diecezji częstochowskiej? "Niedziela" 1928, nr 7, s. 82.
• Jak śpiewają Ślązacy, "Niedziela" 1933, nr 35, s. 415.
• Jakie są nasze zadania w dobie obecnej? "Niedziela" 1930, nr 36, s. 438-441.
• Jędrzejewski A., Jasna Góra krynicą łask Bożych, "Niedziela" 1933, nr 34, s. 402.
• Jędrzejewski A., Królowa Korony Polskiej, "Niedziela" 1935, nr 19 s. 223-224.
• Jędrzejewski A., Królowa Korony Polskiej, "Niedziela" 1935, nr 20, s. 237-238.
• Jocobson-Skrodzka W., Kobieta w domu i w świecie, "Niedziela" 1930, nr 19, s. 240-242.
• Jocobson-Skrodzka W., Kobieta w domu i w świecie, "Niedziela" 1930, nr 20, s. 250.
• Katolicki Ruch Kobiecy w Polsce, "Niedziela" 1935, nr 29, s. 354.
• Kośmiński W., Kościół a patriotyzm, "Niedziela" 1934, nr 4, s. 38-40.
• Kośmiński W., Maryja a Polska. W Uroczystość Królowej Korony Polskiej, "Niedziela" 1932, nr 18, s. 205-207.
• Kowalski I., Nasze łąki. Jeszcze o kobietach polskich, "Niedziela" 1932, nr 29, s. 345-346.
• Kowalski I., Ze wsi polskiej. Nasze łąki. Dlaczego wszędzie widzimy biedę, "Niedziela" 1932, nr 27, s. 321.
• Kozubski, W 50-tą rocznicę kapłaństwa Papieża Piusa XI, "Niedziela" 1929, nr 6, s. 58-59.
• Królewskie kapłaństwo kobiety w Królestwie Chrystusowym, "Niedziela" 1929, nr 30, s. 353-355.
• Królowa Korony Polskiej, "Niedziela" 1931, nr 18, s. 225-226.
• Krótki życiorys Papieża Piusa XI, "Niedziela" 1929, nr 6, s. 62-63.
• Krzywda, "Niedziela" 1939, nr 9, s. 121.
• Kubina T., "Cud nad Wisłą". Kazanie na Jasnej Górze z okazji dziesięciolecia "Cudu nad Wisłą" [w:] Tegoż, W podniosłych chwilach i doniosłych sprawach, t. I, Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej, Częstochowa 1931.
• Kubina T., Arcypasterska zachęta, "Niedziela" 1926, nr 1, s. 2.
• Kubina T., Cud wiary i polskości w Ameryce Południowej, "Niedziela" 1935, nr 13, s. 147-154.
• Kubina T., Cudowne rozmnożenie chleba wolności. Kazanie z okazji uroczystego przejęcia Śląska przez Polskę [w:] Tegoż, W podniosłych chwilach i doniosłych sprawach, t. I, Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej, Częstochowa 1931.
• Kubina T., Czym jest papiestwo dla Kościoła? "Niedziela" 1932, nr 7, s. 74-76.
• Kubina T., Kazanie podczas uroczystości z okazji decyzji rady ambasadorów w sprawie uznania granic Rzeczypospolitej Polskiej [w:] Tegoż, W podniosłych chwilach i doniosłych sprawach, t. I, Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej, Częstochowa 1931.
• Kubina T., Królowo Korony Polskiej, módl się za nami! "Niedziela" 1926, nr 5, s. 4.
• Kubina T., List pasterski z okazji 10-lecia niepodległości Polski [w:] Tegoż, W podniosłych chwilach i doniosłych sprawach, t. I, Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej, Częstochowa 1931.
• Kubina T., List pasterski z okazji 10-lecia niepodległości Polski, "Niedziela" 1928, nr 46, s. 526-528.
• Kubina T., Mowa wygłoszona na Zjeździe Katolickim na Śląsku [w:] Tegoż, W podniosłych chwilach i doniosłych sprawach, t. II, Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej, Częstochowa 1931.
• Kubina T., Pierwszy list pasterski [w:] Tenże, W podniosłych chwilach i doniosłych sprawach, t. I i II, Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej, Częstochowa 1931.
• Kubina T., Plon życia naszego w ubiegłym roku, "Niedziela" 1928, nr 4, s. 38-46.
• Kubina T., Referat na konferencji archiprezbiteriatu mysłowickiego [w:] Tegoż, W podniosłych chwilach i doniosłych sprawach, t. I, Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej, Częstochowa 1931.
• Kubina T., Rok 1928 w świetle wieczności, cz. 1, "Niedziela" 1929, nr 4, s. 33-37.
• Kubina T., Trojakie żniwo, "Niedziela" 1930, nr 38, s. 461-464.
• Kubina T., W podniosłych chwilach i doniosłych sprawach, t. I i II, Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej, Częstochowa 1931.
• Kubina T., Z mej podróży apostolskiej wśród naszego wychodźtwa, "Niedziela" 1935, nr 49, s. 584-586.
• Kubina T., Zmartwychwstanie Pańskie a zmartwychwstanie Polski. Kazanie wygłoszone na Jasnej Górze z okazji obecności Prezydenta Państwa [w:] Tegoż, W podniosłych chwilach i doniosłych sprawach, t. I, Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej, Częstochowa 1931.
• List pasterski ciąg dalszy, "Niedziela" 1926, nr 3, s. 2.
• List pasterski Ks. Biskupa Kubiny o Akcji katolickiej (dokończenie), "Niedziela" 1927, nr 10, s. 94-100.
• Majowe Nabożeństwo, "Niedziela" 1928, nr 19, s. 218.
• Mapka Śląska Polskiego, "Niedziela" 1931, nr 21, s. 276.
• Medal "Cudu nad Wisłą", "Niedziela" 1930, nr 36, s. 446.
• Mielczarek T., Od "Monitora" do "Gońca Reklamowego". Dzieje prasy częstochowskiej (1769-1994), Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego, Kielce 1996.
• Mondry W., Katolickie hasła społeczne zdobywają świat, "Niedziela" 1935, nr 8, s. 91-92.
• Mondry W., Nasze hasła społeczne, "Niedziela" 1934, nr 45, s. 529-531.
• Myszor J., Pielgrzymki Górnoślązaków w XIX i na początku XX w., "Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne" 1982, vol. 15, s. 151-169.
• Na dzień Narodzenia N. Marii Panny, "Niedziela" 1930, nr 36, s. 441.
• Na święto kobiet katolickich, "Niedziela" 1935, nr 12, s. 133-134.
• Napad Husytów na Jasną Górę w 1430 r., "Niedziela" 1934, nr 34, s. 400-401.
• Nasz Najprzewielebniejszy Ks. Biskup w Zagłębiu Dąbrowskim, "Niedziela" 1926, nr 1, s. 9.
• Nasza pielgrzymka do Rzymu, "Niedziela" 1929, nr 52, s. 618-619.
• Nasze ilustracje, "Niedziela" 1934, nr 35, s. 409, 417-418.
• Navarra G. de, Królowa Korony Polskiej, "Niedziela" 1930, nr 34, s. 413-415.
• Navarra G. de, Niepokalana, "Niedziela" 1935, nr 49, s. 583-584.
• Navarra G. de, Niespłacony dług, "Niedziela" 1933, nr 18, s. 209-210.
• Navarra G. de, Potęga Jasnej Góry, "Niedziela" 1927, nr 33, s. 344.
• Navarra G. de, Z pięcioletniej pracy pierwszego Arcypasterza Diecezji Częstochowskiej, "Niedziela" 1931, nr 45, s. 560-566.
• Nominacje Biskupów polskich, "Niedziela" 1933, nr 9, s. 110-111.
• Numer Jubileuszowy, "Niedziela" 1933, nr 33, s. 389-392.
• Nuncjusz Achilles Ratti w Polsce, "Niedziela" 1935, nr 7, s. 75-77.
• O co błagamy Matkę Boską Częstochowską w uroczystym obchodzie Jubileuszowym, "Niedziela" 1932, nr 33, s. 385-386.
• O kompaniach czyli pielgrzymkach, "Niedziela" 1928, nr 32, s. 361-362.
• O kompaniach czyli pielgrzymkach, "Niedziela" 1928, nr 36, s. 407-408.
• O miejscach pielgrzymek, "Niedziela" 1928, nr 33, s. 374-377.
• Ofiarność Polaków z Ameryki..., "Niedziela" 1927, nr 37, s. 395.
• Oparci o granit przeszłości - kujmy wielkie dzieło! "Niedziela" 1930, nr 18, s. 226-228.
• Papież Pius XI, "Niedziela" 1928, nr 7, s. 71-72.
• Papież Pius XI - Odnowiciel ludzkości, "Niedziela" 1932, nr 6, s. 63.
• Papież Pius XI w zagrożonej przez bolszewików Warszawie, "Niedziela" 1933, nr 7, s. 80.
• Papieże a Polska, "Niedziela" 1930, nr 7, s. 82-83.
• Pierwszy biskup diecezji częstochowskiej, "Niedziela" 1926, nr 1, s. 7-8.
• Pierwszy film papieski, "Niedziela" 1926, nr 6, s. 5.
• Piękna książka o cudach na Jasnej Górze, "Niedziela" 1932, nr 25, s. 298.
• Pius XI przyjacielem Polski, "Niedziela" 1930, nr 7, s. 79.
• Placek J., Ideowe znaczenie Diecezji Częstochowskiej, "Niedziela" 1927, nr 14, s. 138.
• Plis J., Kościół katolicki w Polsce a prasa, radio i film 1918-1939, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2001.
• Prawdziwy patriotyzm, "Niedziela" 1935, nr 29, s. 348.
• Program pracy na sezon zimowy dla Parafialnych Lig Katolickich Diecezji Częstochowskiej (rok 1929-1930), "Niedziela" 1929, nr 37, s. 440.
• Projekt kościoła Opatrzności, "Niedziela" 1933, nr 8, s. 98.
• Rodzina i Państwo, "Niedziela" 1936, nr 10, s. 110.
• Rola śpiewu i muzyki w Kościele, "Niedziela" 1933, nr 48, s. 577.
• Serce Polski, "Niedziela" 1935, nr 34, s. 403-404.
• Składajmy hołd królowej naszej! "Niedziela" 1930, nr 36, s. 437-438.
• Śluby nasze w dniu Jubileuszowym 550-lecia sprowadzenia Cudownego Obrazu M. B. na Jasną Górę, "Niedziela" 1932, nr 34, s. 396.
• Święto Imienia Marii, "Niedziela" 1930, nr 36, s. 442-443.
• Święto Królowej Korony Polskiej w Częstochowie, "Niedziela" 1926, nr 7, s. 2-3.
• Święto Królowej Korony Polskiej, "Niedziela" 1930, nr 18, s. 228-229.
• Tęsknota do wielkiej idei, "Niedziela" 1936, nr 30, s. 364.
• U nas wszystko się lekceważy, "Niedziela" 1933, nr 46, s. 554.
• U stóp Najświętszej Matki, "Niedziela" 1936, nr 39, s. 465-466.
• U trumny śp. Marszałka Józefa Piłsudskiego, "Niedziela" 1935, nr 21, s. 247-249.
• Uroczystości dożynkowe w Spale. Co słychać nowego? "Niedziela" 1933, nr 37, s. 447.
• Votum Narodowe, "Niedziela" 1930, nr 2, s. 19-20.
• W dniu koronacji Ojca św. Piusa XI, "Niedziela" 1928, nr 7, s. 77.
• W hołdzie Królowej Korony Polskiej, "Niedziela" 1926, nr 5, s. 2-3.
• W katolickim obozie pracy, "Niedziela" 1934, nr 30, s. 352-353.
• W sprawie zaopatrzenia się w węgiel na zimę, "Niedziela" 1929, nr 25, s. 304.
• Witajcie, drodzy pątnicy, "Niedziela" 1928, nr 35, s. 394.
• Witajcie, Kochani Rodacy, "Niedziela" 1927, nr 19, s. 193-194.
• Wizyta pasterska w parafii Borzykowo, "Niedziela" 1928, nr 30, s. 351.
• Wrażenia dziennikarza niemieckiego z Kongresu Eucharystycznego w Częstochowie, "Niedziela" 1928, nr 43, s. 492-493.
• Wrażenia z Jasnej Góry, "Niedziela" 1933, nr 36, s. 426-427.
• Wspaniała manifestacja religijna na Śląsku, "Niedziela" 1935, nr 29, s. 351.
• Wspomnienia wizytacji szkół w Zawierciu przez J. E. ks. Biskupa Kubinę, "Niedziela" 1926, nr 6, s. 7.
• Wybór projektu na świątynię "Opatrzności Bożej", "Niedziela" 1932, nr 1, s. 5.
• Wychowanie państwowe, "Niedziela" 1933, nr 42, s. 497-499.
• Z Jasnej Góry, "Niedziela" 1927, nr 48, s. 516-517.
• Z życia naszych parafii, "Niedziela" 1926, nr 17, s. 12.
• Z życia naszych parafii, "Niedziela" 1931, nr 13, s. 167.
• Z życia Ojca św. Piusa XI, "Niedziela" 1927, nr 7, s. 66.
• Zachęta Arcypasterska w sprawie Gościa Niedzielnego, "Gość Niedzielny", 1923, nr 1, s. 1.
• Zetmir, Cud nad Wisłą, "Niedziela" 1930, nr 32, s. 398.
• Zimniak A., Na 10-tą rocznicę powstania Diec. Częstochowskiej i konsekracji Pierwszego Biskupa, "Niedziela" 1936, nr 9, s. 103-104.
• Znaczenie Jasnej Góry w życiu Narodu Polskiego, "Niedziela" 1927, nr 35, s. 362-365.
• Związek J., Organizacja Kościoła katolickiego w regionie częstochowskim (1918-1926) [w:] Częstochowa w pierwszych latach Polski Odrodzonej, red. R. Szweda, J. Mizgalski, W. Palus, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Częstochowa 1994, s. 76.