PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2017 | 18 | z. 2 | 195--217
Tytuł artykułu

Archiwum miejscem pamięci o ludziach nauki i kultury

Autorzy
Warianty tytułu
An Archive as a Place of Remembrance about the People of Science and Culture
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Dla każdej epoki i dla każdego pokolenia ważne jest pozostawienie po sobie śladu - zapisu działalności, myśli i uczuć, stanowiącego jedną z form komunikowania międzypokoleniowego i międzyepokowego. Jednym z miejsc, gdzie są przechowywane owe ślady, świadectwa przeszłości, są archiwa - miejsca pamięci. Archiwa od wieków stanowią element kultury w jej ogólnoświatowym wymiarze. Dla współczesnych społeczeństw i narodów są podstawowym narzędziem ochrony dziedzictwa i kształtowania własnej kultury pamięci. Gromadzone tam materiały - archiwalia są nośnikami pamięci, stanowiącymi dobra kultury narodowej, z których mogą korzystać współcześni oraz przyszli uczeni i badacze. Pracujący w archiwach archiwiści są strażnikami pamięci narodowej. Omówione na przykładzie Archiwum Nauki PAN i PAU zagadnienie archiwum jako miejsca pamięci o uczonym wzbogaciło dotychczasową wiedzę nie tylko na ten temat, ale w ogóle - o archiwach jako miejscach pamięci, archiwaliach jako nośnikach pamięci i archiwistach jako zarządzających tą pamięcią. Kwestie tutaj omówione mogą dla historyków kultury i badaczy pamięci stanowić wdzięczne pole do dalszych szczegółowych studiów. (fragment tekstu)
EN
Based on the case study of the Archive of Science of the Polish Academy of Sciences (PAN) and the Polish Academy of Arts and Sciences (PAU) in Cracow, hereinafter referred to as the PAN and PAU Archive of Science, the paper deals with an archive as a place of remembrance about scholars and remembrance management. The article discusses the concept of remembrance in culture and the humanities as well as the concept of a remembrance site in the context of archival studies. The PAN and PAU Archive of Science is presented as a place of remembrance about the people of science and culture on the Cracow's archival and cultural map. In addition, the paper touches upon the subject of scholar's legacy as a means of cherishing their memory based on selected examples from the Archive of Science. The final section presents various forms of activities performed by archivists who manage the memory of the people of science and culture, using the employees of the Archive of Science as an example. (original abstract)
Rocznik
Tom
18
Numer
Strony
195--217
Opis fizyczny
Twórcy
Bibliografia
  • Didier J., Słownik filozofii, Kraków 1992.
  • Goff J. Le, Historia i pamięć, tłum. A. Gronowska, J. Stryjczyk, Warszawa 2007.
  • Halbwachs M., Społeczne ramy pamięci, tłum. M. Król, Warszawa 1969.
  • Hübner P., Od Towarzystwa Naukowego Krakowskiego do Polskiej Akademii Umiejętności. Refleksje jubileuszowe Mieczysława Offmańskiego, Tadeusza Sinki, Stanisława Wróblewskiego, Stanisława Kutrzeby, Kraków 2002.
  • Kostro R., Wprowadzenie [w:] Węzły pamięci niepodległej Polski, red. Z. Najder, A. Machcewicz, M. Kopczyński i in., Kraków-Warszawa 2014.
  • Majkowska R., Archiwum Nauki - idea i rzeczywistość [w:] Archiwa polskie wobec wyzwań XXI wieku. Pamiętnik III Powszechnego Zjazdu Archiwistów Polskich, Toruń 2-4 września 1997, Warszawa 1998, t. II, s. 177-185.
  • Majkowska R., Archiwum osobiste, czy spuścizna? [w:] VI Konferencja Archiwów Instytucji Naukowych w Polsce, Kraków 13-14 IX 2001, "Z prac Archiwum UJ", seria F Varia, t. 3, Kraków 2002, s. 11-21.
  • Majkowska R., Ocalone od niepamięci, pokazane światu... [w:] Ocalone od niepamięci. Co kryją archiwa osobiste uczonych i twórców? W 10. rocznicę powołania Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie, Kraków 2012, s. 7-14.
  • Pamięć dla przyszłości, Z. Stachowski (red.), Tyczyn 2002.
  • Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, M. Saryusz-Wolska (red.), Kraków 2009.
  • Polski słownik archiwalny, W. Maciejewska (red.), Warszawa 1974.
  • Pomian K., Historia - nauka wobec pamięci, Lublin 2006.
  • Ricoeur P., Pamięć, historia, zapomnienie, tłum. J. Margański, Kraków 2007.
  • Rothberg M., Multidirectional memory. Remembering the Holocaust in the age of decolonization, Stanford 2009.
  • Skrzyński T., Archiwum Nauki Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności. Z przeszłości i teraźniejszości, Kraków 2008, broszura.
  • Szacka B., Czas przeszły, pamięć, mit, Warszawa 2006.
  • Tomczak A., Archiwistyka i zawód archiwisty. Kilka refleksji [w:] D. Nałęcz (red.), Archiwa polskie wobec wyzwań XXI wieku. Pamiętnik III Powszechnego Zjazdu Archiwistów Polskich, Toruń 2-4 września 1997, t. 1, Radom 1997, s. 23-30.
  • Wilk B., Kazimierza Nitscha pamiątka rodzinna [w:] Opowieści fotografią pisane. Fotografie w spuściznach uczonych i twórców, red. M. Włodek, Kraków 2013, s. 24-41.
  • Wiśniewski J., Archiwalia w bibliotekach i muzeach, Poznań 2000.
  • Wobec przeszłości. Pamięć przeszłości jako element kultury współczesnej, A. Szpociński (red.), Warszawa 2005.
  • Wyrozumski J., Przedmowa [w:] Opowieści fotografią pisane. Fotografie w spuściznach uczonych i twórców, M. Włodek (red.), Kraków 2013, s. 3-4.
  • Wyrozumski J., Słowo wstępne [w:] Ocalone od niepamięci. Co kryją archiwa osobiste uczonych i twórców? W 10. rocznicę powołania Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie, Kraków 2012, s. 4-6.
  • Wyrozumski J., Słowo wstępne [w:] M. Maciuk, Ocean wszechrzeczy... w spuściznach ludzi nauki i kultury, Kraków 2014, s. 3-5.
  • Wyrozumski J., Słowo wstępne [w:] W sercu Mongolii. Stulecie wyprawy Władysława Kotwicza do Mongolii w 1912 r. Katalog wystawy, Kraków 2012, s. 3-4.
  • Zatroskani o ślady przeszłości. Archiwista kościelny we współczesnej rzeczywistości, J. Marecki, L. Rotter (red.), Kraków 2005.
  • Bieńkowska E., Mała historia pamięci. Pamięć jednostkowa, pamięć zbiorowa, "Znak" 1995, R. 47, nr 480, s. 19-30.
  • Chorążyczewski W., Archiwa i pamięć. Nowa interpretacja archiwistyki (na marginesie XV Kongresu Archiwów w Wiedniu), "Archiwista Polski" 2004, R. 9, nr 4, s. 9-13.
  • Chorążyczewski W., Archiwa i pamięć. Z dziejów polskich archiwów, "Archiwa - Kancelarie - Zbiory" 2005, t. 1, s. 13-28.
  • Dziurzyńska E., Powstanie Archiwum Nauki Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie, "Krakowski Rocznik Archiwalny" 2003, t. 9, s. 285-288.
  • Farge A., Gesty gromadzenia, "Tytuł Roboczy. Archiwum" 2009, nr 2, s. 13-15.
  • Gabryś A., O badaniu pamięci, "Historyka. Studia metodologiczne" 2005, t. 35, s. 135-149.
  • Jerochina J.A., Pamięć i wiedza o przeszłości jako formy bytowania świadomości historycznej, "Sensus Historiae" 2013, vol. 11, nr 2, s. 63-70.
  • Kędziora A., Miejsca pamięci w zarządzaniu pamięcią o artyście, "Zarządzanie w Kulturze" 2012, t. 13, nr 2, s. 101-111.
  • Kędziora A., Zarządzanie pamięcią o artyście na przykładzie szlaku kulturowego, "Problemy Zarządzania" 2013, vol. 11, nr 4, s. 101-112.
  • Klaś J., Muzea historyczne - pomiędzy pamięcią zbiorową a polityką pamięci historycznej, "Zarządzanie w Kulturze" 2013, t. 14, z. 3, s. 197-215.
  • Korzeniowski B., O sposobach obchodzenia się z reliktami przeszłości, "Sensus Historiae" 2012, vol. 6, nr 1, s. 35-47.
  • Kurkowska M., Archiwa pamięci - oral history, "Historyka. Studia metodologiczne" 1998, t. 28, s. 67-76.
  • Majchrzak K., Od miejsc pamięci narodowej do miejsc żywej pamięci - implikacje dla andragogiki, "Rocznik Andragogiczny" 2013, R. 20, s. 301-311.
  • Majkowska R., Archiwum Polskiej Akademii Umiejętności - dzieje, zasób, stan opracowania, "Krakowski Rocznik Archiwalny" 1996, t. 2, s. 70-84.
  • Napiórkowski M., Prawda archiwów, "Kultura Współczesna" 2011, nr 4, s. 12-26.
  • Nora P., Between Memory and History: Les Lieux de Mémoire, "Representations" 1989, nr 26, Special Issue: Memory and Counter-Memory, s. 7-24.
  • Nora P., Czas pamięci, "Res Publica Nowa" 2001, R. 14, nr 7, s. 37-43.
  • Nora P., Między pamięcią a historią: Les lieux de Mémoire, "Tytuł Roboczy. Archiwum" 2009, nr 2, s. 4-12.
  • Polasik-Wrzosek K., Pamięć kulturowa a historiografia jako zapis kultury. Konteksty do zbadania, "Historyka. Studia metodologiczne" 2011, t. 41, s. 137-144.
  • Rosa A., Archiwa między historią i pamięcią. Antropologizowanie archiwistyki, "Archiwa - Kancelarie - Zbiory" 2008, t. 2, s. 99-127.
  • Skrzyński T., Archiwum Nauki Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności. Z przeszłości i teraźniejszości, "Archiwista Polski" 2004, R. 9, nr 1, s. 17-23.
  • Steedman C., Przestrzeń pamięci: w archiwum, "Tytuł Roboczy. Archiwum" 2009, nr 2, s. 16-23.
  • Stępniak W., Archiwa - państwo - naród. Dwieście lat na straży pamięci narodowej, "Archiwista Polski" 2008, R. 13, nr 4, s. 21-25.
  • Szacka B., O pamięci społecznej, "Znak" 1995, R. 47, nr 480, s. 68-76.
  • Szpociński A., Miejsca pamięci (lieux de mémoire), "Teksty Drugie" 2008, nr 4, s. 11--20.
  • Szpociński A., "Miejsca pamięci" w ujęciu Pierre'a Nory, "Borussia. Kultura, Literatura, Historia" 2003, R. 13, nr 29, s. 16-27.
  • Szpociński A., Nośniki pamięci, miejsca pamięci, "Sensus Historiae" 2014, vol. 17, nr 4, s. 17-26.
  • Wilk B., Wizualny zapis przeszłości. Fotografie w spuściznach jako źródło historyczne "Archiwista Polski" 2014, R. 19, nr 1, s. 29-44.
  • Wiśniewska M., Archiwum jako miejsce pamięci, "Archiwa - Kancelarie - Zbiory" 2013, nr 4, s. 137-148.
  • Zagrożenie archiwów - skarbnicy pamięci państwa i narodu, "Archeion" 1996, t. 96, s. 62-75.
  • Filip T., Od archiwum dwóch Akademii do Archiwum Nauki, http://archiwum.amu.edu.pl/publikacje/ 15.pdf [odczyt: 10.06.2015].
  • Filipowicz J., Pojęcie pamięci społecznej w nauce polskiej, "Kultura i Historia" 2002, nr 2, http:// www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/145 [odczyt: 10.06.2015]
  • Hlebionek M., O pamięci historycznej, http://wirtualnemuzeumtrzcianki.trz.pl/sites/default/files/ Pamięć4.pdf [odczyt: 10.06.2015].
  • Kuryła M., O Instytucie "Pamięci Narodowej", czyli Polaków problemy z pamięcią oraz historią, http://www.mojeopinie.pl/o_instytucie_pamieci_narodowej__czyli_polakow_problemy_z_ pamiecia_oraz_historia,3,1397075661 [odczyt: 10.06.2015].
  • Model kompetencji zawodowych archiwistów i zarządców dokumentacji. Rekomendacja Zarządu Głównego Stowarzyszenia Archiwistów Polskich uchwalona 4 listopada 2010 roku, http:// sap.waw.pl/dzialalnosc_statutowa/model-kompetencji-zawodowych-archiwisty [odczyt: 10.06. 2015].
  • Mróz M.W., Archiwum jako instytucja kultury historycznej, http://archiwum.amu.edu.pl/publikacje/ 2.pdf [odczyt: 10.06.2015].
  • Pazderski F., Czemu przeszłość się pamięta - wokół dyskusji na temat kształtowania się pamięci zbiorowej, http://www.drumla.org.pl/czytelnia.html [odczyt: 10.06.2015].
  • Pojęcia dotyczące pamięci oraz miejsc pamięci, http://dipp.info.pl/index.php/2013-02-06-09-27- 03/87-troche-teorii [odczyt: 10.06.2015].
  • Sontag Susan, O fotografii, http://www.sendspace.pl/file/d5f625788597e0e2874b535/sontag-susan- o-fotografii [odczyt: 10.06.2015].
  • Szef archiwów w Polsce: archiwiści to strażnicy pamięci. Rozmowa Norberta Nowotnika (PAP) z Naczelnym Dyrektorem Archiwów Państwowych profesorem Władysławem Stępniakiem, http://dzieje.pl/aktualnosci/szef-archiwow-w-polsce-archiwisci-straznicy-pamieci [odczyt: 10.06.2015].
  • W służbie nauki, http://www.archiwum-nauki.krakow.pl/pl/wystawy/lista-wystaw.html [odczyt: 10.06.2015].
  • Wóycicki K., Zagadnienie historiografii pamięci, https://kazwoy.wordpress.com/mojepublikacje/ zagadnienie-historiografii-pamieci/ [odczyt: 10.06.2015].
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171602399

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.