PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2019 | 18 | nr 47 Rodzina w XIX i XX wieku | 23--32
Tytuł artykułu

Alkoholizm jako zagrożenie rodziny w świetle poradników oraz publicystyki społecznej i naukowej w Królestwie Polskim u schyłku XIX i na początku XX wieku

Autorzy
Warianty tytułu
Alcoholism as a Danger to Family in Guides and Social and Science Journalism in the Kingdom of Poland at the Turn of the 19th and 20th Century
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Cel naukowy: Celem artykułu jest syntetyzujące omówienie wiedzy, opinii i postaw wobec alkoholizmu jako problemu rodziny i społeczeństwa w poradnikach i publicystyce w Królestwie Polskim w okresie "wchodzenia w nowoczesność". Problem i metody badawcze: Główny problem można sformułować następująco: Jak w analizowanym piśmiennictwie problematyzowano alkoholizm jako zagrożenie rodziny? W nawiązaniu do tego problemu można postawić kilka szczegółowych: Jakie czynniki wpływały na zmiany postaw wobec alkoholizmu jako problemu rodziny i społeczeństwa? Które środowiska uznawano za szczególnie zagrożone tą patologią? W jaki sposób problem alkoholowy był formułowany w kontekście bieżących dyskusji na ogólne tematy społeczne? Zastosowano metody badań historyczno-pedagogicznych, w tym metodę filologiczną, służąca analizie tekstów źródeł historycznych. Proces wywodu: Po wprowadzeniu w problematykę przedstawiono trzy wyodrębnione zagadnienia: obraz pijaństwa jako problemu społecznego i moralnego w piśmiennictwie religijnym, kwestię medykalizacji alkoholizmu, widoczną również w kontekście rozważań o rodzinie, wreszcie obecność w źródłach problemu alkoholowego opisywanego jako przyczyna degeneracji rodziny i społeczeństwa. Wyniki analizy naukowej: Sposób ukazywania alkoholizmu ulegał istotnym przeobrażeniom. Dyskusja na temat alkoholizmu jako czynnika zagrażającemu rodzinie i wychowaniu młodego pokolenia łączyła się z polemikami na szereg ogólnych tematów, takich jak relacje między rodziną a społeczeństwem, rola religii i nauki w rozwiązywaniu problemów społecznych, znaczenie rodziny w koncepcjach odbudowy polskiej państwowości. Wnioski, innowacje, rekomendacje: analiza wypowiedzi o alkoholizmie jako zagrożeniu rodziny może służyć dalszym badaniom nad konstruowaniem obrazu rodziny i przemianami jej etosu u progu niepodległości.(abstrakt oryginalny)
EN
RESEARCH OBJECTIVE: The aim of the article is to discuss in a synthetic way knowledge, opinions and attitude toward alcoholism as a problem of family and society in guides and social journalism in the Kingdom of Poland during the period of "entering modernity." THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The main research problem can be formulated as follows: in what way alcoholism as a danger to family has been problematised in analysed literature? In connection with that more detailed problems can be taken into account: what kind of factors influenced on shift of opinions of alcoholism as a problem of family and society? Which environments were said to be in danger of this pathology? In what way the alcoholism problem was formulated in the context of current debates over general social issues? The methods of historical and pedagogues researches have been used, including philological method which is employed to analyse texts of historical sources. THE PROCESS OF ARGUMENTATION: After introduction to the problems three isolated questions were presented. One of them is the picture of drinking as a social and moral problem in religious literature. The other are question of medicalisation of alcoholism, existing also in the context of considerations about family and, finally, the presence of alcoholism shown as the reason of family and society's degeneration in sources. RESEARCH RESULTS: The way of presenting the alcoholism underwent crucial transfigurations. Discussion about alcoholism as a factor which threatened the family and the education of the young generation was a part of the polemics about many general questions like relationships between family and society, the role of religion and science in solving social problems, the role of the family in the conceptions of the polish statehood's reconstruction. CONCLUSIONS, INNOVATIONS, AND RECOMMENDATIONS: The analysis of statements concerning alcoholism as a danger to family can be helpful in further researches of the creating the picture of family and changes of its ethos on the threshold of independency.(original abstract)
Słowa kluczowe
Rocznik
Tom
18
Strony
23--32
Opis fizyczny
Twórcy
  • Uniwersytet Łódzki
Bibliografia
  • II Zjazd abstynentów polskich. (1905). Zdrowie, 6, 532-534.
  • Alkoholizm i jego skutki moralne. (1889). Przegląd Katolicki, 49, 710-712.
  • Bołdyrew, A. (2008). Matka i dziecko w rodzinie polskiej. Ewolucja modelu życia rodzinnego w latach 1795-1918. Warszawa: Wydawnictwo Neriton.
  • Bołdyrew, A. (2016). Społeczeństwo Królestwa Polskiego wobec patologii społecznych w latach 1864-1914. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  • Bregman, L. (1906). O celach i zadaniach propagandy wstrzemięźliwości. Zdrowie, 4, 206-215.
  • Budzińska-Tylicka, J. (1909a). Higiena kobiety i kwestie społeczne z nią związane. Warszawa: Towarzystwo Akc. S. Orgelbranda Synów.
  • Budzińska-Tylicka, J. (1909b). O potomstwie alkoholików. Czystość, 2, 27-29.
  • Chętnik, A. (1914). Jak zwalczać pijaństwo. Zorza, 12, 177-178.
  • Chodecki, W. (1907). Alkohol i szkoła. Zdrowie, 6, 463-471.
  • Daszyńska-Golińska, Z. (1905). Pijaństwo nasz wróg. Warszawa: Wydawnictwo M. Arct.
  • Daszyńska-Golińska, Z. (1907). Największy wróg szczęścia kobiety. Ster, 3, 127-130.
  • Edman, J. (2015). Temperance and Modernity: Alcohol Consumption as a Collective Problem, 1885-1913. Journal of Social History, 49, 20-52.
  • F. (1898). Alkoholizm. Przegląd Katolicki, 32, 481-482.
  • Gawin, M. (2003). Rasa i nowoczesność. Historia polskiego ruchu eugenicznego (1880-1952). Warszawa: Wydawnictwo Neriton.
  • Glass, J. (1907). Alkohol a prawo. Przyszłość, 4, 29-31.
  • Gundlach, R. (1910). Wystawa przeciwalkoholowa w Łodzi. Zwiastun Ewangeliczny, 1, 16-19.
  • Kłopotowski, I. (1903). Co czyni pijaństwo i litania o uproszenie wstrzemięźliwości. Warszawa: druk "Gazety Rolniczej".
  • Krzewienie trzeźwości. (1899). Przegląd Tygodniowy, 41, 445-446.
  • Mickiewicz, A. (1983). Księgi pielgrzymstwa polskiego. W: tenże, Dzieła poetyckie, t. 2, oprac. Z. Dokurno. Warszawa: Czytelnik.
  • Mikoszewski, K. (1862). Kazania o pijaństwie. Warszawa: Drukarnia Józefa Ungra.
  • Nowodworski, M. (1893). Encyklopedia kościelna, t. XIX. Warszawa: Drukarnia Czerwińskiego i Spółki.
  • Puławski, A. (1899). Pogadanka o piciu trunków i pijaństwie: odczyt popularny, zalecony przez Warszawskie Towarzystwo Higieniczne. Warszawa: Księgarnia G. Centnerszwera.
  • Skalski, S. (1910). Alkoholizm i sprawa robotnicza. Łódź: Tłocznia A. Karskiego.
  • Sterling, W. (1909). O samobójstwach wśród dzieci i młodzieży szkolnej. Wychowanie w Domu i Szkole, 2, 119-137.
  • Szubstarski, T. (1917). Sześć nauk o pijaństwie. Radom: J. Grodzicki i S-ka.
  • Umiński, W. (1909). Precz z truciznami! Kofeina - Nikotyna - Alkohol. Tygodnik Mód i Powieści, 31, 2-3.
  • Walka z alkoholizmem. (1900). Przegląd Katolicki, 36, 551-553.
  • w.s., (1908). Wpływ alkoholu na stosunek płci obojga. Przyszłość, 1, 11-12.
  • X.G.G. [German Grabowski]. (1883). Słowa prawdy o papierosianej modzie i o pijaństwie dla ludu. Warszawa: Drukarnia Franciszka Czerwińskiego.
  • X.Y. (1913). Kobieta, alkohol i dziecko. Nasz Sztandar, 7, 123-125.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171605023

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.