PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2022 | vol. 2, t. 359 | 34--62
Tytuł artykułu

Czynniki determinujące występowanie luk podatkowych

Warianty tytułu
Factors Determining the Existence of Tax Gaps
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Celem artykułu jest wskazanie czynników determinujących luki podatkowe w Polsce. Analizie poddane zostały podatki: od towarów i usług (VAT), dochodowy od osób prawnych (CIT), dochodowy od osób fizycznych (PIT) i akcyzowy. Przyjmuje się, że w Polsce występują wspólne czynniki determinujące wielkość luki podatkowej dla podatków VAT, CIT, PIT i akcyzy. Na podstawie analizy ekonometrycznych modeli panelowych dla krajów Unii Europejskiej lub OECD przedstawianych w literaturze przedmiotu wskazano ogólne czynniki determinujące luki podatkowe. Następnie poddano je szczegółowej analizie na bazie dostępnych danych statystycznych oraz pogłębionych studiów literaturowych. W opracowaniu omówiono również luki polityki podatkowej dla każdego z podatków. Dzięki przeprowadzonej analizie stwierdzono, że wspólnymi makroekonomicznymi czynnikami determinującymi luki podatkowe są: poziom rozwoju i stan koniunktury gospodarczej, obciążenie podatkowe oraz efektywna administracja skarbowa, a w przypadku czynników mikroekonomicznych znaczenie nieformalnych czynników instytucjonalnych może być niejednoznaczne. (abstrakt oryginalny)
EN
The aim of the study is to identify factors determining tax gaps in Poland. The following taxes are analyzed: value added tax (VAT), corporate income tax (CIT), personal income tax (PIT) and excise tax. It is assumed that there are common factors determining tax gap for taxes: VAT, CIT, PIT and excise duty in Poland. On the ba-sis of econometric panel models for the EU or OECD countries presented in the literature, general factors determining tax gaps are identified. Then they are subjected to adetailed analysis based on the available statistical data and in-depth literature studies for each analyzed tax. The study follows abroad approach and also discusses the tax policy gaps. Based on the analysis, the adopted hypothesis can be positively verified. Although not all of the identified factors can be positively verified, there are variables that are common. The macroeconomic factors include: the level of develop-ment, the state of the business cycle, the tax burden and effective tax administration, in the case of microeconomic factors informal institutional factors can be insignificant. (original abstract)
Rocznik
Strony
34--62
Opis fizyczny
Twórcy
  • Uniwersytet Łódzki
Bibliografia
  • Adamczyk A., Czyż M. (2015), Determinanty luki podatkowej w VAT w krajach Unii Europejskiej, "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia", nr 76(1), s. 125-134.
  • Agha A., Haughton J. (1996), Designing VAT Systems: Some Efficiency Considerations, "The Review of Economics and Statistics", t. 78, nr 2, s. 303-308.
  • Aizenman J., Jinjirak Y. (2008), The collection efficiency of the Value Added Tax: Theory and international evidence, "Journal of International Trade & Economic Development", t. 17(3), s. 391-410.
  • Arak P., Kutwa K., Sarnowski J., Selera P. (2019), Efekty uszczelniania systemu podatkowego w Polsce w latach 2016-2018, Polski Instytut Ekonomiczny, Policy Paper, nr 1.
  • Barbone L., Belkindas M., Bettendorf L., Bird R., Bonch-Osmolovskiy M., Smart M. (2013), Study to quantify and analyse the VAT Gap in the EU-27 Member States, Final Report of project TAXUD/2012/DE/316, https://www.econstor.eu/bitstream/10419/119879/1/773133313.pdf [dostęp: 10.06.2021].
  • Bąkowska K., Gniazdowski M., Lachowicz M. (2019), Horyzont optymalizacji - geneza, skala i struktura luki w podatku CIT, Polski Instytut Ekonomiczny, Warszawa.
  • Bratkowski A., Kotecki L. (2018), Luka VAT w świetle analiz makroekonomicznych. Raport wstępny, Instytut Obywatelski, Warszawa.
  • CBOS (2016), Postawy wobec płacenia podatków, Komunikat z badań nr 85, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2016/K_085_16.PDF [dostęp: 10.06.2021].
  • Christie E., Holzner M. (2006), What Explains Tax Evasion? An Empirical Assessment based on European Data, wiiw Working Papers, nr 40.
  • Dziemianowicz R., Wyszkowski A., Budlewska R. (2014), Tax Expenditures. Spending through the Polish Tax System, "Ekonomia XXI Wieku", nr 4(4), s. 92-107.
  • Gajewski D.J., Laskowska M., Kusy R. (2019), Struktura wpływów podatkowych z CIT w Polsce w latach 2016-2018 w kontekście uszczelnienia systemu podatkowego, Raport CASP SGH, Warszawa, https://casp.sgh.waw.pl/sites/casp.sgh.waw.pl/files/RAPORT_CASP_LOW.pdf [dostęp: 10.06.2021].
  • Hagemejer J., Malinowska A., Poniatowski G., Śmietanka A. (2020), Wpływ produkcji wyrobów tytoniowych na polską gospodarkę, Raport CASE, Warszawa.
  • Hernandez M., Jamison J., Korczyc E., Mazar N., Sormani R. (2017), Applying Behavioral Insights to Improve Tax Collection. Experimental Evidence from Poland, World Bank Group, Washington.
  • Hutton E. (2017), The Revenue Administration - Gap Analysis Program: Model and Methodology for Value Added Tax Gap Estimation, International Monetary Fund, https://www.imf.org/en/Publications/TNM/Issues/2017/04/07/The-Revenue -AdministrationGap-Analysis -Program -Model -a nd -Methodology-for -Value -Added -Tax -Gap-44715 [dostęp: 10.06.2021].
  • Klonowska A. (2016), Rozpoznawanie obszarów ryzyka podatkowego jako metoda zwiększania wpływów podatkowych, rozprawa doktorska, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków, https://r.uek.krakow.pl/bitstream/123456789/2822/1/1200003193.pdf [dostęp: 10.06.2021].
  • Klonowska A. (2017), Luka podatkowa. Skutki dla finansów publicznych, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.
  • Komisja Europejska (2016), The Concept of Tax Gaps, Report on VAT Gap Estimations, FISCALIS Tax Gap Project Group (FPG/041), Brussels, https://taxation-customs.ec.europa.eu/system/files/2016-08/tgpg_report_en.pdf [dostęp: 14.06.2021].
  • Komisja Europejska (2017), Study and Reports on the VAT Gap in the EU-28 Member States: 2017 Final Report, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/bbc2a3cf-27e2-11ec-bd8e-01aa75ed71a1/language-en/format-PDF/source-268274073 [dostęp: 14.06.2021].
  • Komisja Europejska (2018), Study and Reports on the VAT Gap in the EU-28 Member States: 2018 Final Report, TAXUD/2015/CC/131, https://taxation-customs.ec.europa.eu/system/files/2018-10/2018_vat_gap_report_en.pdf [dostęp: 14.06.2021].
  • Komisja Europejska (2019), Study and Reports on the VAT Gap in the EU-28 Member States: 2019 Final Report, TAXUD/2015/CC/131, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/c281bda6-27e1-11ec-bd8e-01aa75ed71a1/language-en/format-PDF/source-268274213 [dostęp: 14.06.2021].
  • Komisja Europejska (2020), Study and Reports on the VAT Gap in the EU-28 Member States: 2020 Final Report, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/48f32ee9-f3dd-11ea-991b-01aa75ed71a1 [dostęp: 14.06.2021].
  • Komisja Europejska (2021), VAT Gap in the EU. Report 2021, https://op.europa.eu/en/publication-de tail/-/publication/bd27de7e-5323-11ec-91ac-01aa75ed71a1 [dostęp: 14.06.2021].
  • Konopczak K., Łożykowski A. (2019), Kwantyfikacja zmian luki CIT: podejście ekonometryczne, MF Working Paper Series, nr 39-2019.
  • Kudła J., Kopyt M. (2020), Co decyduje o intencjach małych podatników w zakresie uchylania się od opodatkowania w Polsce?, materiał z warsztatów naukowych CASE "Struktura i efektywność polskiego systemu podatkowego", 19-20 listopada, https://www.case-research.eu/index/?id=753d0c1b60cc9f7b9717d40dac01a96e [dostęp: 11.04.2021].
  • Leszczyłowska A. (2017), Dochód księgowy a dochód podatkowy - analiza empiryczna wyników spółek akcyjnych, "Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości", t. 94(150), s. 63-79.
  • Lewicka -Strzałecka A. (2020), Moralność finansowa Polaków. Raport z badań V edycja, Związek Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce, Gdańsk.
  • Mazur T., Bach D., Juźwik A., Czechowicz I., Bieńkowska J. (2019), Raport na temat wielkości luki podatkowej w podatku VAT w Polsce w latach 2004-2017, Ministerstwo Finansów - Opracowania i Analizy, Warszawa.
  • Mielniczuk-Stelmach M. (2018), Metody przeciwdziałania wyłudzeniom w podatku od towarów i usług spowodowanym działaniem karuzeli VAT owskich, "Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu", nr 528, s. 153-163.
  • Ministerstwo Finansów (2010), Tax Expenditures in Poland, Warszawa, https://mfin.gov.hr/UserDocsImages/dokumenti/proracun/dubinska-analiza/Dubinska%20analiza%20rashoda%20-%20Po rezni%20rashodi%20u%20Poljskoj.pdf [dostęp: 11.04.2021].
  • Najwyższa Izba Kontroli (2019), Nadzór Ministra Finansów nad poborem podatku od towarów i usług. Informacja o wynikach kontroli, KBF.430.002.2019, nr ewid. 80/2019/P/18/011/KBF, Warszawa.
  • OECD (2017), Tax Administration 2017. Comparative Information on OECD and Other Advanced and Emerging Economies, https://www.oecd-ilibrary.org/taxation/tax-administration-2017/the-mea surement-of -tax -gaps_tax_admin-2017-19-en [dostęp: 15.06.2021].
  • Piwowarski R. (2016), Czy polski system podatkowy jest progresywny? Analiza rozkładu obciążeń w zależności od formy zatrudnienia, "Gospodarka w Praktyce i Teorii", nr 1(42), s. 33-50.
  • Źródła danych
  • Ministerstwo Finansów (2020a), Informacja dotycząca rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2018 rok, Warszawa.
  • Ministerstwo Finansów (2020b), Informacja dotycząca ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2019 rok, Warszawa.
  • Ministerstwo Finansów (2021a), Informacja dotycząca rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 rok, Warszawa.
  • Ministerstwo Finansów (2021b), Sprawozdanie operatywne z wykonania budżetu państwa za 2020 rok, Warszawa.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171658218

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.