PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2022 | nr 12 | 26--33
Tytuł artykułu

Status prawny asesorów sądowych wypełniających obowiązki rodzicielskie - wnioski de lege lata i de lege ferenda

Warianty tytułu
Legal Status of Court Assessors Performing Parental Duties - de lege lata and de lege ferenda Conclusions
Języki publikacji
PL
Abstrakty
Na gruncie obowiązujących obecnie przepisów ustawy z 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 2072 ze zm.; dalej jako: p.u.s.p.) w art. 106i § 8 zagwarantowano asesorowi sądowemu wypełnianie - przez okres czterech lat - obowiązków sędziego, zaś okres asesury nie może zostać ani skrócony ani też przedłużony. Ustawa przewiduje natomiast sytuacje, kiedy stosunek służbowy asesora sądowego wygasa (art. 106k §2, §5, §6 p.u.s.p.) oraz przypadki, w których stosunek służbowy asesora sądowego rozwiązuje się z mocy prawa (art. 106k § 3 i §4 p.u.s.p.). Ustawodawca uznał bowiem, że czteroletni okres asesury pozostaje wystarczający do sprawdzenia, czy dana osoba posiada odpowiednie kwalifikacje, które pozwalają na powołanie jej na stanowisko sędziego, a jednocześnie umożliwia zdobycie odpowiedniego doświadczenia. Niewątpliwie cel taki zostanie spełniony, gdy asesor w sposób czynny - przez cały ten czteroletni okres - będzie wypełniał swoje obowiązki zawodowe. Zupełnie jednak inaczej sytuacja ukształtuje się w przypadku asesora, który w trakcie tych czterech lat skorzysta z urlopów związanych z rodzicielstwem lub też z innych usprawiedliwionych przyczyn będzie nieobecny w pracy. Nie ma bowiem regulacji, która umożliwiłaby przedłużenie/zawieszenie asesury o czas takiej usprawiedliwionej nieobecności, a jednocześnie nie wprowadzono wobec asesorów żadnego wymogu, który określałby na przykład minimalny okres orzekania czy minimalny okres faktycznego wypełniania innych obowiązków sędziego. Ustawodawca przyjmuje więc nieco złudną wizję pozostawania na stanowisku asesora - przez cały okres czteroletniej asesury - w pełnym zdrowiu, w stałej zdolności do świadczenia pracy i nie realizującego obowiązków rodzicielskich. Taka wizja wyklucza więc jakąkolwiek dłuższą nieobecność asesora w pracy związaną choćby z chęcią założeniem rodziny, realizacją obowiązków rodzicielskich czy absencją chorobową. Istniejący problem został dostrzeżony już w praktyce, w konsekwencji czego doszło do przygotowania projektu ustawy zmieniającej wybrane regulacje określające status ustrojowy asesorów sądowych. Niestety jednak projekt ustawy1 będący już po opiniach (opinia KRS2, opinia Rady Legislacyjnej) - został wycofany z prac legislacyjnych i decyzją z czerwca 2022 r. zakończono jego procedowanie. De lege lata, podejmując decyzję o wystąpieniu do Prezydenta RP z wnioskiem o powołaniu asesora sądowego do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim Krajowa Rada Sądownictwa bierze m.in. pod uwagę ocenę kwalifikacji kandydata na stanowisko sędziego i doświadczenie zawodowe zdobyte w trakcie asesury (art. 35 ust. 2, art. 37a u.k.r.s.), która w istocie może okazać się krótsza niż założył to ustawodawca. Trudno zatem uznać, ażeby weryfikacja takiego asesora (szczególnie będącego rodzicem) pod kątem rękojmi należytego wykonywania obowiązków jako przyszłego sędziego pozostała w pełni obiektywna i sprawiedliwa. Przedmiotem niniejszego opracowania jest zwrócenie uwagi na istniejącą lukę prawną, która de lege lata doprowadza do nierównego traktowania asesorów, których czas asesury zbiegł się realizacją planów rodzicielskich. Przedstawienie zagrożeń, jakie wiążą się z brakiem stosownych regulacji w tym zakresie, a w szczególności z perspektywy asesora - rodzica jako pracownika, pozwoli na sformułowanie stosownych wniosków de lege ferenda. Bierność ustawodawcy może w tym przypadku doprowadzać do naruszania nie tylko podstawowych zasad prawa pracy, czyli równego traktowania i niedyskryminacji w zatrudnieniu, ale również zasad konstytucyjnych, w tym zasady jednakowego dostępu do stanowisk w służbie publicznej. (abstrakt oryginalny)
EN
Under current regulations, the period of the four-year assessorship cannot be extended or suspended. The assessor during this period should remain in full health, in constant working capacity and has no space to fulfill parental duties. If, in fact, longer periods of excused absence from work happened during the assessorship, then, of course, from the perspective of labor law, the assessor remains protected, but his work is still subjected to the process of appropriate evaluation, which directly translates into professional promotion. Then this shorter (due to, for example, parental leave) time to fulfill the duties of a judge may prove insufficient to make an objective assessment of the candidate's qualifications, as well as insufficient to gain adequate professional practice. This, in turn, can lead to very conscious decisions by the assessor (especially made by women) not to start a family during the assessorship and to postpone these plans. It seems that a correct pro-family policy of the state should adopt such legislative solutions that will encourage citizens to start a family and have children at the age that, for biological reasons, is most suitable for this. De lege lata, the existing legal loophole leads to a situation in which, with respect to assessors of parents, the constitutional principle of equal access to positions in the public service and the principle of equal treatment and non-discrimination is violated. In our legal order, there are already such solutions that make it possible to combine professional (university teachers) or training (doctoral students) duties with the role of a parent without harming either role. The legislator should also apply these solutions to court assessors, who belong to a young professional group of employees subject to both the training process and the evaluation system. De lege ferenda, the introduction into the Polish legal order of regulations that will allow an assessor to apply for an extension of the duration of the assessorship and its temporary suspension proportionally by the time of fulfilling parental duties, or by the time of other excused absence, remains necessary and fully justified. (original abstract)
Rocznik
Numer
Strony
26--33
Opis fizyczny
Twórcy
  • Uniwersytet Jagielloński w Krakowie; Okręgowa Izba Radców Prawnych w Krakowie
Bibliografia
  • Bocheńska, A. (2020). Komentarz do wybranych przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Art. 128, W: K.W. Baran, Akademickie prawo zatrudnienia. Komentarz, Wolters Kluwer.
  • Czerniak - Swędzioł, J., Kumor - Jezierska, E. (2021). Rozważania o równowadze między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów w świetle dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158. W: M. Borski, B.M. Ćwiertniak, M. Lekston, In labore virtus et vita. Księga jubileuszowa prof. Marka Pliszkiewicza, Roczniki Administracji i Prawa XXI, zeszyt specjalny (s. 189-207). Wyższa Szkoła Humanitas. DOI: 10.5604/01.3001.0015.6385
  • Czerniak - Swędzioł, J., Kumor - Jezierska, E. (2022). Kariery akademickie kobiet, czyli o współczesnych wyzwaniach w szkolnictwie wyższym, Roczniki Administracji i Prawa XXII, (3). Publikacja złożona do druku.
  • Florczak, I. (2020). Komentarz do wybranych przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, art. 204. W: K.W. Baran, Akademickie prawo zatrudnienia. Komentarz, Wolters Kluwer.
  • Góral, Z. (2015). 11.4. Podsumowanie. W: K.W. Baran, System Prawa Pracy. Tom VII. Zatrudnienie niepracownicze, Wolters Kluwer. https://sip.lex.pl/
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.ekon-element-000171660238

Zgłoszenie zostało wysłane

Zgłoszenie zostało wysłane

Musisz być zalogowany aby pisać komentarze.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.