The accounting system and its specialists versus the VUCA environment

• Autorzy: Wioletta Baran

Warianty tytułu

System rachunkowości i jego specjaliści a środowisko VUCA

• Języki publikacji: EN

Abstrakty

EN

The acronym VUCA (Volatility, Uncertainty, Complexity, Ambiguity) defines four challenges that business units are forced to face in today's - volatile, uncertain, complex and ambiguous envi-ronment. This concept is ref lected not only in the context of business strategy or management, but also in accounting. Each variable contributes to running a business, managing it and making decisions within it in a certain way.The purpose of the article is to answer the question of whether the accounting information system and its specialists are prepared to function in the business environment under VUCA conditions.The considerations carried out in the article are concerned with identifying the way in which the variables of VUCA affect the accounting system, identifying the tools used to mitigate the effects of VUCA, and pointing out the necessary participation of accounting professionals in the environment, identifying their characteristics and skills in the VUCA world. In illustrating the selected aspects, the literature on the essence of VUCA, the tools of the accounting information system that can be used in a VUCA environment was used, including the institutional regulations issued during the Covid-19 pandemic and the war in Ukraine. The considerations were supplemented with the results of research conducted in the area of issues concerning the characteristics of leaders in the VUCA world. The results were used to determine the hierarchy of characteristics of accounting professionals in a volatile, uncertain, complex and ambiguous environment.The research findings indicate that accounting, as an informational system, demonstrates adaptability in any conditions, providing reliable and useful information regardless of its nature and the changing regulations. A key role in this process is played by specialists, whose competencies and willingness for continuous improvement enable them to effectively identify, record, and report information, even in a dynamic and unpredictable environment. (original abstract)

Akronim VUCA (ang. Volatility, Uncertainty, Complexity, Ambiguity) definiuje cztery wyzwania, z jakimi we współczesnym - zmiennym, niepewnym, złożonym i niejednoznacznym otoczeniu, jednostki gospodarcze są zmuszone mierzyć się z różnego rodzaju problemami. Pojęcie to znajduje odzwierciedlenie nie tylko w kontekście strategii prowadzenia biznesu czy zarządzaniu, ale także w rachunkowości. Każda zmienna przyczynia się do prowadzenia działalności, zarządzania nią i podejmowania w jej ramach decyzji w określony sposób. Celem artykułu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy system informacyjny rachunkowości i jego specjaliści przygotowani są na funkcjonowanie w otoczeniu biznesu w warunkach VUCA. Prowadzone w artykule rozważania dotyczą identyfikacji sposobu oddziaływania zmiennych VUCA na system rachunkowości, wskazania narzędzi wykorzystywanych do łagodzenia skutków VUCA oraz wskazania na niezbędny udział specjalistów ds. rachunkowości w środowisku, określenia ich cech i umiejętności w świecie VUCA. W ilustracji wybranych aspektów wykorzystano literaturę z zakresu istoty VUCA, narzędzi systemu informacyjnego rachunkowości możliwych do wykorzystania w środowisku VUCA, w tym dokonano instytucjonalnych regulacji wydanych w okresie pandemii COVID-19 oraz wojny w Ukrainie. Rozważania uzupełniono wynikami badań prowadzonych w obszarze zagadnień dotyczących cech liderów w świecie VUCA. Wyniki wykorzystano do określenia hierarchii cech specjalistów rachunkowości w zmiennym, niepewnym, złożonym i niejednoznacznym środowisku. Uzyskane wyniki badań wskazują, że rachunkowość jako system informacyjny charakteryzuje się zdolnością do adaptacji w każdych warunkach, dostarczając rzetelnych i użytecznych informacji niezależnie od ich charakteru i zmieniających się regulacji. Kluczową rolę w tym procesie odgrywają specjaliści, których kompetencje i gotowość do ciągłego doskonalenia pozwalają skutecznie identyfikować, ewidencjonować i raportować informacje, nawet w dynamicznym i nieprzewidywalnym otoczeniu.(abstrakt oryginalny)

Słowa kluczowe

EN

Accounting; Business management; Information; Knowledge

PL

Rachunkowość; Zarządzanie biznesem; Informacja; Wiedza

• Czasopismo: Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie
• Rocznik: 2025
• Numer: nr 2
• Strony: 5--19

Twórcy

autor

Wioletta Baran

• Warsaw School of Economics, Poland

Bibliografia

• Accounting Act [1994], Act of 29 September 1994 on Accounting, Journal of Laws 2023, Item 1503.
• AIC [2014], Global Management Accounting Principles, American Institute of CPAs, Chartered Institute of Management Accountants.
• Allen C. D., Coates B. E. [2009], The engagement of military voice, "Parameters: US Army War College", vol. 39 (4), pp. 73-87, DOI:10.55540/0031-1723.2492.
• Atadoga A., Umowa U. J., Lottu O., Sodiya E. O. [2024], Evaluating the impact of cloud computing on accounting firms: A review of efficiency, scalability, and data security, "Global Journal of Engineering and Technology Advances", vol. 18 (2), pp. 065-075, DOI: 10.30574/gjeta.2024.18.2.0027.
• Baran W. [2017], System informacyjny rachunkowości zarządczej w samodzielnym publicznym zakładzie opieki zdrowotnej, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.
• Baran W. [2022], Rachunkowość w realizacji potrzeb informacyjnych i edukacyjnych w aspekcie zrównoważonego rozwoju, "Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie", no. 2.
• Baran W., Karwowski M., Raulinajtys-Grzybek M. [2024], Rachunkowość w świecie VUCA, Katedra Rachunkowości Menedżerskiej, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, https://www.sgh.waw.pl/knop/sites/knop/files/2024-12/Rachunkowo w 20 wiecie VUCA_Raport KRM.pdf (Accessed: 3.04.2025).
• Bennett N., Lemoine G. J. [2014], What a difference a word makes: Understanding threats to performance in a VUCA world, "Business Horizons", vol. 57, pp. 311-317, DOI: 10.2139/ssrn. 2406676.
• Chang A. J., El-Rayes N., Shi J. [2022], Blockchain Technology form Supply Chain Management: A Comprehensive Review, "FinTech", vol. 1 (2), pp. 191-205, doi.org/10.3390/fintech1020015.
• ÇIçeklioğlu H. [2020], VUCA concept and leadership [E-book], In: Mart G. (ed.), Management and Strategy, Artikel Akademi, pp. 229-244, https://www.researchgate.net/publication/346470856_VUCA_Concept_and_Leadership (Accessed: 10.03.2025).
• Codreanu A. [2016], A VUCA action framework for a VUCA environment. Leadership challenges solutions, "Journal of Defense Resources Management", vol. 7 (2 (13)), pp. 31-38.
• Cokins G. [2001], Activity-Based Cost Management: An Executive's Guide, Wiley, Gary Cokins.
• Cokins G. [2009], Performance management: integrating strategy execution, methodologies, risk, and analytics, Wiley, Hoboken N. J.
• Cooke A. [2013], How to manage volatility, uncertainty, complexity and ambiguity - Part 1, https://growthandprofit.me/category/vuca/ (Accessed: 3.04.2025).
• Doguc O. [2019], Robot Process Automation (RPA) and Its Future, In: Advances in E-Business Research, pp. 469-492, DOI: 10.4018/978-1-7998-1125-1.ch021.
• IFRS Accounting Standards [2020], https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ (Accessed: 30.03.2025).
• Johansen B. [2007], Get there early: Sensing the future to compete in the present, Berrett-Koehler Publishers.
• Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) [2020], Akty prawne opublikowane w związku z epidemią koronawirusa, Komisja Nadzoru Finansowego, https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/regulacje_ i_praktyka/regulacje_prawne/akty_prawne_w_zwiazku_z_epidemia_koronawirusa (Accessed: 30.03.2025).
• Krawczyńska-Zaucha T. [2019], A New Paradigm of Management And Leadership In The VUCA World, Scientific Papers of Silesian University of Technology, Organization and Management series no. 141.
• Ministerstwo Finansów (MF) [2020], Objaśnienia podatkowe z 21 lipca 2020 r. ws. nowych preferencji stosowanych w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19, Ministerstwo Finansów, Portal Gov.pl, https://www.gov.pl/web/finanse/objasnienia-podatkowe-z-21-lipca-2020-r-ws-nowych-preferencji-stosowanych-w-zwiazku-zponoszeniem-negatywnych-konsekwencji-ekonomicznych-z-powodu-covid-19 (Accessed: 30.03.2025).
• Mohd Aris N. F. M., Omar S. S., Hashim F. [2021], VUCA: Thories, Conceps, and its Remedy, In: Omar S. S., Mohd Aris N. F. (eds.), Leading through the Covid-19 Crisis, 1 Chapter, Penerbit UTHM, pp. 1-9.
• Negash S. [2003], Business Intelligence, "Communications of the Association for Information Systems", vol. 13 (1), DOI: 10.17705/1CAIS.01315. Podatki.gov.pl (Podatki) [2020], https://www.podatki.gov.pl/covid-19/ (Accessed: 30.03.2025).
• Polska Izba Biegłych Rewidentów (PIBR), [2020], MF o sporządzaniu sprawozdania finansowego w czasie COVID-19, PIBR, https://www.pibr.org.pl/pl/aktualnosci/1375, MF-o-sporzadzaniusprawozdania-finansowego-w-czasie-COVID-19 (Accessed: 30.03.2025).
• Ramakrishnan R. [2020], Leading in a VUCA Worl, "Ushus - Journal of Business Management", vol. 20 (1), pp. 89-111, DOI: 10.12725/ujbn.54.5, https://www.researchgate.net/publication/351002502_Leading_in_a_VUCA_World (Accessed: 2.04.2025).
• Sequeria Armina Sa [2021], Leadership in a VUCA Organizational Context: Are We Ready for a Paradigm Change?, DOI: 10.34190/MLG.19.038.
• Shah P. [2023], The role of accountants and bookkeepers in a VUCA environment, Accountancy Published on March 9, https://stellaripe.co.uk/role-of-accountants-and-bookkeepers-in-a-vucaenvironment/ (Accessed: 30.03.2025).
• Sharma P., Kirkman B. K. [2015], Leveraging Leaders: A literature Review and Future Lines of Inquiry for Empowering Leadership Research, "Group & Organization Management", vol. 40 (2), DOI: 10.1177/1059601115574906.
• Sinha D., Sinha S. [2020], Managing in a VUCA World: Possibilities and pitfalls, "Journal of Technology Management for Growing Economies", vol. 11 (1), pp. 17-21.
• Sullivan J. [2012], VUCA: The new normal for talent management and workforce planning, ERE, https://www.ere.net/articles/vuca-the-new-normal-for-talent-management-and-workforceplanning (Accessed: 20.03.2025).
• Wolke T. [2017], Risk management, De Gruyter Oldenbourg, Berlin, Boston, Massachusetts, https://doi.org/10.1515/9783110440539.
• Zhou L., Pan S., Wang J., Vasilakos A. V. [2017], Machine learning on big data: Opportunities and challenges, "Neurocomputing", vol. 237, pp. 350-361, https://doi.org/10.1016/j.neucom. 2017.01.026.

Identyfikatory

DOI

https://doi.org/10.33119/KNOP.2025.76.2.1