Powstanie i początki działalności Milicji Obywatelskiej na Dolnym Śląsku w 1945 roku (w świetle dokumentacji Komendy Wojewódzkiej MO we Wrocławiu)

• Autorzy: Marek Żak

Warianty tytułu

Inception and the Beginning of Citizens' Militia in Lower Silesia in 1945 (in the light of Wrocław Citizens' Militia Provincial Headquarters Documentation)

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

Powstanie i pierwsze miesiące funkcjonowania Milicji Obywatelskiej na terenie Dolnego Śląska nie należały do najłatwiejszych. Powoli formująca się struktura organizacyjna jednostek MO w województwie na przestrzeni całego 1945 roku była poddawana nieustannym poprawkom i korektom. Permanentny brak ludzi do służby sprawił, że do pracy w milicji dostawały się jednostki całkowicie się do tej roli nie nadające. Spora ich część była ludźmi zdemoralizowanymi oraz nie posiadającymi jakiegokolwiek wykształ- cenia, a tym bardziej przygotowania do służby. Pierwsze próby indoktrynacji politycznej z powodu braku możliwości jej rzetelnego przeprowadzenia spełzły na niczym. Należy do tego dodać również dramatyczne warunki aprowizacyjne oraz stojące na podobnym poziomie wyposażenie pierwszych milicjantów (odzież, broń). Wszystko to sprawiało, iż w starciu z szalejącym wówczas w regionie żywiołem przestępczym, dolnośląska Milicja Obywatelska, była skazana na porażkę. Jednakże ciężka praca milicjantów na rzecz podniesienia poziomu bezpieczeństwa zaczęła przynosić pierwsze efekty. Chociaż wyniki w dalszym ciągu były mierne, to jednak dawały dobre perspektywy na przyszłość. (abstrakt oryginalny)

EN

he inception and first working months of Citizens' Militia on the territory of Lower Silesia were a complicated process. Citizens' Militia's organizational structures in the voivodeship, developing in great effort, were under constant amendments and adjustments throughout the year 1945. Permanent shortage of people for service led to a situation where people working in Citizens' Militia were highly unqualified. A fair amount of them consisted of depraved and uneducated men without any preparation for public service. Because of the impossibility of righteous execution of political indoctrination, first attempts at it were utterly in vain. Tragic conditions of victualling and equipment of the first police officers (clothing, weapon) constituted another problem. All these circumstances resulted in Citizens' Militia of Lower Silesia being condemned to failure when confronted with raging crime in the region. However, the hard work of police officers to raise safety on the territory of the voivodeship started to bring positive results. Although the latter were rather mediocre, the prospects for the future were relatively good.(original abstract)

Słowa kluczowe

PL

Bezpieczeństwo; Przestępczość

EN

Security; Crime

• Czasopismo: Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy
• Rocznik: 2016
• Numer: nr 19
• Strony: 129--143

Twórcy

autor

Marek Żak

• Uniwersytet Wrocławski

Bibliografia

• Fijałkowski W., Milicja Obywatelska i Służba Bezpieczeństwa w województwie wrocławskim w latach 1945-1987, Wrocław 1989, s. 5.
• ...By inni mogli żyć spokojnie: z dziejów walk o utrwalenie władzy ludowej na Dolnym Śląsku, pod red. M. Orzechowskiego, Wrocław 1967.
• AIPN BU 1550/851, Sprawozdanie Wydz. Polit.-Wych KW MO na Dolny Śląska za 15 IV - 15 V 1945 r., k. 1. 4 AIPN Wr 054/655, Dokumentacja dotycząca pierwszych grup MO i UBP na Dolnym Śląsku, k. 101.
• AP Wr 331/I-30, Pismo WUŚ w Lignicy do Pełn. Rz. RP na Dolny Śląsk z dn. 16 V 1945 r., k. 32; AIPN BU 00294/45, t. 177, Pismo WUŚ w Legnicy do KG MO w Warszawie z dn. 29 IV 1945 r., k. 10-11.
• AIPN Wr 054/663, Opracowanie dot. wyzwolenia poszczególnych miast woj. Wrocławskiego oraz organizowanie się pierwszych jednostek MO i SB, k. 21.
• Żarkowski S., Wspomnienie z pracy w organach MO i Ziemiach Zachodnich od 1944 r. do 1975 r., (w zbiorach Archiwum IPN w Warszawie. Sygnatura: AIPN BU 2241/467.), s. 12.
• Pączek T., Milicja Obywatelska w Słupsku i w powiecie słupskim w latach 1945 -1975, Słupsk, s. 30 - 32.
• AIPN BU 1550/851, Sprawozdanie org. Wydz. Polit.-Wych. KW MO w Lignicy za 15 V - 10 VI 1945 r., k. 6.
• AIPN BU 00294/45 t. 177, Raport sytuacyjny KW MO w Trzebnicy z 18 V 1945 r., k. 13. 19 AIPN BU 1550/851, Sprawozdanie Wydz. Polit.-Wych. KW MO w Lignicy za 10 - 25 VII 1945 r., k. 6.
• AIPN BU 00294/45 t. 177, k. 45, Raport sytuacyjny KW MO w Trzebnicy z 18 V 1945 r., k. 13.
• AIPN BU 00294/45 t. 177, Raport sytuacyjny KW MO w Lignicy za 15 VI - 15 VII 1945 r., k. 19.
• AIPN BU 1550/851, Sprawozdanie Wydz. Polit.-Wych. KW MO w Lignicy za 10 VI - 10 VII 1945 r., k. 20.
• AIPN BU 00294/45 t. 177, Raport sytuacyjny KW MO na Dolny Śląsk za 15 VII-5 VIII 1945 r., k. 22.
• AIPN BU 1550/851, Sprawozdanie Wydz. Polit.-Wych. KW MO na Dolny Śląsk z dn. 23 VIII 1945 r., k. 38.
• AIPN Wr 145/56, Raport sytuacyjny KW MO na Dolny Śląsk za 5 VIII - 10 IX 1945 r., k. 11.
• AIPN BU 1550/851, Sprawozdanie Wydz. Polit.-Wych. KW MO na Dolny Śląsk za 10 -25 X 1945 r., k. 68.
• AIPN BU 00294/45, Raport sytuacyjny KW MO we Wrocławiu z dn. 12 XI 1945 r., k. 55.
• AIPN BU 1550/851, Sprawozdanie Wydz. Polit.-Wych. KW MO za 25 X - 10 XI 1945 r., k. 77.
• AP Wr 331/I-198, Pismo Pełn. Rz. RP na Dolny Śląsk do KW MO w Poznaniu z dn. 18 V 1945 r., k. 7.
• 33 AAN 295/VII-171, Projekt normatywu Służba Bezpieczeństwa w Rzeczypospolitej Polskiej z 11 IX 1944 r., k. 33 - 34.
• Zaciąg do Milicji Obywatelskiej, "Gazeta Dolno-Śląska", nr 3 z 22 - 28 VII 1945, s. 4. 35 W. Akwit, Przed szkołą Milicji, "Trybuna Dolnośląska", nr 8 z 1 X 1945, s. 4.
• AIPN BU 00294/45 t. 177, Raport sytuacyjny Woj. Urzędu Śledczego w Lignicy z dnia 7 VI 1945 r., k. 16. 37.
• Czy stan milicji jest wystarczający? Jak wygląda sprawa bezpieczeństwa na Dolnym Śląsku, "Pionier", nr 80 z 28 XI 1945, s. 3.
• AIPN BU 1550/851, Sprawozdanie Wydz. Polit.-Wych. KW MO w Lignicy za 27 VII - 10 VIII 1945 r., k. 34. 40 20 lat na straży porządku i bezpieczeństwa, "Wiadomości Legnickie", nr 40 z 2 - 8 X 1964, s. 3.
• T.T., Szkolenie kadr Milicji, "Pionier", nr 26 z 25 IX 1945, s. 4.
• AP Wr 331/I-30, Sprawozdanie Pełn. Rz RP na Dolny Śląsk z dn. 15 V 1945 r., k. 26.
• Machaj b., Prawo i pięść. Przestępczość funkcjonariuszy MO i UB na DŚ w latach 1946 - 55, "Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej" 2004, nr 4, s. 62 - 67.
• AIPN Wr 053/379, Sprawozdanie Sekcji II WUBP w Lignicy za 1-10 VII 1945 r., k. 177.
• AIPN BU 00294/45, t. 177, Raport sytuacyjny KW MO we Wrocławiu z. 12 XI 1945 r., k. 56.
• AIPN BU 1550/851, Sprawozdanie Wydz. Polit.-Wych. KW MO we Wrocławiu za 25 X - 10 XI 1945 r., k. 78.
• AP Wr 331, Wydz. VI/29, Pismo Komendy Srtaży Wojewódzkiej Dolnego Śląska do Pełnomocnika Rządu RP na okręg Administracyjny Dolnego Śląska w Lignicy z dnia 30 VIII 1945 r., k. 49 - 50.
• Niebezpieczne objawy, "Pionier", nr 6 z 1 IX 1945, s. 4.
• AAN 295/VII-171, Projekt statutu Oficerów Polit.-Wych. MO, k. 50.
• AIPN BU 1550/851, Sprawozdanie org. Wydz. Polit.-Wych. KW MO w Lignicy za 15 V - 10 VI 1945 r., k. 5.
• 7AIPN Wr 145/79, Raport sytuacyjny Ref. Polit.-Wych. KP MO w Lignicy za 5 VII - 5VIII 1945 r., k. 7.
• AIPN BU 1550/851, Sprawozdanie Wydz. Polit.-Wych. KW MO w Lignicy za 10 VI - 10 VII 1945 r., k. 18, 21.
• Kalichowicz W., Wspomnienia..., [w:] Pałkówna nie oblała matury! My, pierwsza dekada 1945-1955, pod red. R. Bojara, R. Gajewskiego i D. Szmigiel, Legnica 2009, s. 153.