Managing State Budget Available Cash Resources: Case Study of Poland

• Autorzy: Wojciech Misiąg , Jan Misiąg
• Języki publikacji: EN

Abstrakty

EN

The aim of the paper is to review how free funds (available cash resources) are managed in the Polish state budget, to review the solutions used at the national and local levels in other countries and assess the quality of management in Polish conditions. Analysis of the budget available cash resources covered the last twelve years and included both periods of economic growth as well as crisis years. Methodology of the research included financial analysis of state budget revenues, expenditure, debt income and debt repayment expenses, as well as public debt statistics and ear-marked funds data. The results obtained during the study provide for the formulation of a negative opinion regarding the management of available funds in the state budget. Based on the research results, the authors prepared a number of recommendations, the implementation of which will increase the effectiveness of public funds management. (original abstract)

Słowa kluczowe

EN

State budget; Public finance; Cash management

PL

Budżet państwa; Finanse publiczne; Zarządzanie gotówką

• Czasopismo: e-Finanse
• Rocznik: 2025
• Tom: 21
• Numer: nr 4
• Strony: 68--83

Twórcy

autor

Wojciech Misiąg

• University of Information Technology and Management, Poland

autor

Jan Misiąg

• University of Information Technology and Management, Poland

Bibliografia

• Agentúra pre riadenie dlhu a likvidity. (2023). Review 2022 and outlook 2023. https://www.ardal.sk/_img/Documents/O%20n%C3%A1s/Sprava%20o%20cinnosti%20ARDAL/ro_2022.pdf. (Accessed: 29.10.2025).
• Allen, R., Balibek, E., Hurcan, Y. & Saxena, S. (2020). Government cash management under fiscal stress. International Monetary Fund, Fiscal Affairs Department, Washington. https://www.imf.org/-/media/Files/Publications/covid19-special-notes/en-special-series-on-covid-19-government-cash-management-under-fiscal-stress.ashx (Accessed: 29.10.2025).
• Balassone, F., Franco, D. & Zotteri, S. (2007). Rainy day funds: Can they make a difference in Europe? Questioni di Economia e Finanza (Occasional papers) No. 11. https://www.bancaditalia.it/pubblicazioni/qef/2007-0011/qef_11.pdf?language_id=1 (Accessed: 29.10.2025).
• Borowski, K. (2014). Zarządzanie długiem publicznym jako ważny instrument polityki państwa. Finanse i Prawo Finansowe, 3, 21-36. http://dx.doi.org/10.18778/2391-6478.1.3.03.
• Brunet, J., Cuadro-Sáez, L. & Perez, J.J. (2020). Contingency public funds for emergencies: the lessons from the international experience. Documentos Ocasionales N.º 2032, Banco de España. https://www.bde.es/f/webbde/SES/Secciones/Publicaciones/PublicacionesSeriadas/DocumentosOcasionales/20/Files/do2032e.pdf (Accessed: 29.10.2025).
• Bundesministerium der Finanzen. (2023). Overview of federal budgetary and financial data up to and including September 2023. Federal Ministry of Finance, Berlin. https://www.bundesfinanzministerium.de/Web/EN/Resources/Publications/Monthly_report/monthly_report.html (Accessed: 29.10.2025).
• California Budget and Policy Center. (2024). Understanding California's State Budget Reserves. California Budget and Policy Center, California. https://calbudgetcenter.org.app.uploads/2023/02/230206-StateReservesExplainer.pdf (Accessed: 29.10.2025).
• Cangiano, M., Curristine, M. & Lazare,T. (2013). Public Financial Management and Its Emerging Architecture. International Monetary Fund, Washington. https://dx.doi.org/10.5089/9781475531091.071.
• Cangöz, M.C., Boitreaud, S. & Dychala, Ch.B. (2018). How Do Countries Use an Asset and Liability Management Approach; A Survey on Sovereign Balance Sheet. World Bank Policy Research Working Paper, No. 8624. https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/818281540481513145/how-do-countries-use-an-asset-and-liability-management-approach-a-survey-on-sovereign-balance-sheet-management (Accessed: 29.10.2025).
• Cangoz, M.C. & Secunho, L. (2020). Cash Management: How Do Countries Perform Sound Practices? MTI Insight Series, World Bank, Washington. http://hdl.handle.net/10986/34674 (Accessed: 29.10.2025).
• Ciak, J. (2012). Zarządzanie długiem publicznym w Polsce - przegląd dotychczas stosowanych strategii zarządzania. In: Famulska, T. & Walasik, A. (Eds.), Finanse w niestabilnym otoczeniu - dylematy i wyzwania. Finanse publiczne. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Wydziałowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Katowice.
• Department of Finance. (2022). De-risking the public finances - assessing corporation tax receipts. https://assets.gov.ie/233651/286a71b0-6762-4d43-a101-12b5d63fd335.pdf. (Accessed: 29.10.2025).
• Flis, J. & Swianiewicz, P. (2021). Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych - reguły podziału. Fundacja im. Stefana Batorego. https://www.batory.org.pl/wp-content/uploads/2021/01/Rzadowy-Fundusz-Inwestycji-Lokalnych-regu%C5%82y-podzia%C5%82u.pdf (Accessed: 29.10.2025).
• Klukowski, L. (2016). Koncepcje modernizacji: zarządzania długiem publicznym oraz strategii długu. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 46(2), 135-147. https://journals.ur.edu.pl/nsawg/article/view/1328 (Accessed: 29.10.2025).
• Łozińska, O. (2022). Inwestycje drogowe realizowane tam, gdzie samorządowcy wierzą w rząd PiS. https://www.bankier.pl/wiadomosc/Inwestycje-drogowe-realizowane-tam-gdzie-samorzadowcy-wierza-w-rzad-PiS-Przyznaje-minister-Adamczyk-8359060.html. (Accessed: 29.10.2025).
• Maynard, M. (2022). States Build Their Reserves Amid Growing Uncertainties, The Pew Charitable Trusts, https://www.pewtrusts.org/en/research-and-analysis/articles/2022/10/18/states-build-their-reserves-amid-growing-uncertainties. (Accessed: 29.10.2025).
• Malinowska-Misiąg, E. & Misiąg, W. (2022). Przyczyny deficytowości powszechnego systemu emerytalnego w Polsce. Studia BAS, 4(72), 25-51. https://dx.doi.org/10.31268/StudiaBAS.2022.26.
• Ministerstwo Finansów. (2019). Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2020-2023. Ministerstwo Finansów, Warszawa.
• Ministerstwo Finansów. (2022). Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2023-2026. Ministerstwo Finansów, Warszawa.
• Ministerstwo Finansów. (2022). Informacja o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2021 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego. Ministerstwo Finansów, Warszawa.
• Ministerstwo Finansów. (2023). Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2024-2027. Ministerstwo Finansów, Warszawa.
• Ministerstwo Finansów. (2023). Informacja o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2022 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego. Ministerstwo Finansów, Warszawa.
• Misiąg, W. (2017). Relacje między budżetem państwa a budżetem środków europejskich. Kontrola Państwowa, Numer Specjalny 1(2), 78-90.
• Misiąg, W. (2020). Opinia o uchwalonej 7 października 2020 r. ustawie o zmianie ustawy budżetowej na rok 2020. Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa. https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatekspertyzy/5630/plik/oe-315.pdf (Accessed: 29.10.2025).
• Najwyższa Izba Kontroli. (2014). Wystąpienie pokontrolne z dnia 17 kwietnia 2014 r. z kontroli P/13/033 - Wykonan- ie budżetu państwa w 2012 r. w części 87 Dochody budżetu środków europejskich oraz realizacja zadań z zakresu obsługi płatności środków europejskich i rozliczenie przepływów finansowych między Polską a Unią Europejską. Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa. https://www.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/pobierz,kbf~p_13_033_201301111527431357914463~id0~01,typ,kj.pdf (Accessed: 29.10.2025).
• Najwyższa Izba Kontroli. (2014). Wystąpienie pokontrolne prezesa NIK do Ministra Finansów z 17 kwietnia 2014 r. po kontroli P/13/033 - Wykonanie budżetu państwa w 2012 r. w części 87 Dochody budżetu środków europejskich oraz realizacja zadań z zakresu obsługi płatności środków europejskich i rozliczenie przepływów finansowych między Polską a Unią Europejską. Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa. https://bip.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/pobierz,kbf~p_13_033_201301111527431357914463~id0~01,typ,kj.pdf (Accessed: 29.10.2025).
• Najwyższa Izba Kontroli. (2018). Informacja o wynikach kontroli Pomoc ofiarom przestępstw w ramach Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym (Funduszu Sprawiedliwości). Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa. https://www.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/pobierz,kpb~p_17_038_201712081031091512729069~01,typ,kk.pdf (Accessed: 29.10.2025).
• Najwyższa Izba Kontroli. (2019). Wystąpienie pokontrolne z dnia 19 kwietnia 2019 prezesa NIK do Ministra Finansów po kontroli: P/19/001 - Wykonanie budżetu państwa w 2018 r. w części 87 - Dochody budżetu środków europe-jskich oraz realizacja zadań z zakresu obsługi płatności środków europejskich i rozliczenie przepływów finansowych między Polską a Unią Europejską. Wykorzystanie środków z budżetu Unii Europejskiej. https://www.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/pobierz,kbf~p_19_001_201903071408301551964110~id12~01,typ,kj.pdf (Accessed: 29.10.2025).
• Najwyższa Izba Kontroli. (2021). Analiza wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2020 roku. Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa. https://www.nik.gov.pl/analiza-budzetu-panstwa/archiwum/kontrole-czastkowe-2021.html (Accessed: 29.10.2025).
• Najwyższa Izba Kontroli. (2021). Informacja o wynikach kontroli Realizacja zadań Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej - Funduszu Sprawiedliwości. Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa. https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/beneficjenci-funduszu-sprawiedliwosci.html (Accessed: 29.10.2025).
• Najwyższa Izba Kontroli. (2023). Analiza wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2022 roku. Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa. https://www.nik.gov.pl/analiza-budzetu-panstwa/archiwum/kontrole-czastkowe-2023.html (Accessed: 29.10.2025).
• Najwyższa Izba Kontroli. (2023). Informacja o wynikach kontroli Realizacja zadań finansowanych z Funduszu Przeciwdziałania Covid-19. Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa. https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/22/007/ (Accessed: 29.10.2025).
• Najwyższa Izba Kontroli. (2014). Zmarnowane szczepionki (skrót prasowy z wyników kontroli). Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa. https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/zmarnowane-szczepionki-covid-19.html (Accessed: 29.10.2025).
• Pattanayak, S. & Feinboim, I. (2010). Treasury Single Account: Concept, Design, and Implementation Issues. IMF Working Paper WP/10/143, International Monetary Fund, https://www.imf.org/en/Publications/WP/Issues/2016/12/31/Treasury-Single-Account-Concept-Design-and-Implementation-Issues-23927, https://dx.doi.org/10.5089/9781455201266.001 (Accessed: 29.10.2025).
• Rahandusministeerium - Estonia. (2018). State budget strategy 2021-2024. Rahandusministeerium, Tallin. https://www.fin.ee/sites/default/files/documents/2021-02/State%20Budget%20Strategy%202021-2024%20%28.pdf%29.pdf (Accessed: 29.10.2025).
• Sytnyk, N., Onyusheva, I. & Holynskyy, Y. (2019). The Managerial issues of state budgets execution: The case of Ukraine and Kazakhstan. Polish Journal of Management Studies, 19(1), 445 - 463. https://dx.doi.org/10.17512/pjms.2019.19.1.34.
• Tax Policy Center. (2020). What are state rainy day funds, and how do they work? https://www.taxpolicycenter.org/briefing-book/what-are-state-rainy-day-funds-and-how-do-they-work. https://taxpolicycenter.org/briefing-book/what-are-state-rainy-day-funds-and-how-do-they-work (Accessed: 29.10.2025).
• Winiecki, J. (2007). Winiecki: Państwo "cóśdaków" kontra państwo wolności. https://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/winiecki;panstwo;cosdakow;kontra;panstwo;wolnosci,212,0,233940.html (Accessed: 29.10.2025).
• Winiecki, J. (2012). A nie mówiłem, czyli darmocha nie tuczy. https://www.money.pl/gospodarka/unia-europejska/wiadomosci/artykul/a;nie;mowilem;czyli;darmocha;nie;tuczy,196,0,1038788.html (Accessed: 29.10.2025).
• Yaker, I.F. & Pattanayak, S. (2010). Treasury single account: concept, design and implementation issues. International Monetary Fund, Washington.
• Związek Przedsiębiorców i Pracodawców. (2021). Podsumowanie lockdown-u. Związek Przedsiębiorców i Pracodawców, Warszawa. https://zpp.net.pl/wp-content/uploads/2021/01/25.01.2021-Business-Paper-Podsumowanie-lockdownu-w-Polsce.pdf (Accessed: 29.10.2025).

Identyfikatory

DOI

10.2478/fiqf-2025-0028