Zasady korzystania z generatywnej sztucznej inteligencji w międzynarodowych i zagranicznych dokumentach dotyczących wykonywania zawodu adwokata. Wnioski dla Adwokatury Polskiej

• Autorzy: Piotr F. Piesiewicz

Warianty tytułu

Principles of using generative artificial intelligence in international and foreign documents on the practice of the legal profession. Conclusions for the Polish Bar

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

Artykuł analizuje zasady korzystania z generatywnej sztucznej inteligencji w praktyce adwokackiej w świetle standardów międzynarodowych. Tezą jest, że regulacje międzynarodowe (CCBE), francuskie (CNB) i niemieckie (BRAK) są zasadniczo zbieżne z polskimi zasadami etyki adwokackiej. Autor wykazuje, że obowiązujące przepisy pozwalają oceniać wykorzystanie GenAI, a dalsze działania regulacyjne powinny opierać się na humanocentryzmie i neutralności technologicznej. (abstrakt oryginalny)

EN

The article analyses the principles governing the use of generative artificial intelligence in legal practice in the light of international standards. It advances the thesis that international (CCBE), French (CNB), and German (BRAK) regulations are largely consistent with the Polish principles of legal ethics. The author demonstrates that the existing rules allow for the assessment of GenAI use, and that further regulatory measures should be based on the principles of human-centredness and technological neutrality. (original abstract)

Słowa kluczowe

PL

Prawo; Etyka zawodowa; Sztuczna inteligencja

EN

Law; Professional ethics; Artificial intelligence

• Czasopismo: Palestra : pismo Adwokatury Polskiej
• Rocznik: 2026
• Numer: nr 5(822)
• Strony: 51--70

Twórcy

autor

Piotr F. Piesiewicz

Bibliografia

• 1. Afroogh Saleh, Akbari Ali, Malone Emmie, Kargar Mohammadali, Alambeigi Hananeh, Trust in AI: Progress, Challenges, and Future Directions, "Humanities and Social Sciences Communications" 2024, t. 11, art. 1568, DOI: 10.1057/s41599-024-04044-8
• 2. Alon-Barkat Saar, Busuioc Madalina, Human AI Interactions in Public Sector Decision Making: Automation Bias and Selective Adherence to Algorithmic Advice, "Journal of Public Administration Research and Theory" 2023, t. 33, nr 1, DOI: 10.1093/jopart/ muac007
• 3. Becerra Sergio David, The Rise of Artificial Intelligence in the Legal Field: Where We Are and Where We Are Going, "Journal of Business, Entrepreneurship and the Law" 2018, t. 11, nr 1, https://digitalcommons.pepperdine.edu/jbel/vol11/iss1/2 (dostęp: 28.01.2026 r.)
• 4. Browning John G., Robot Lawyers Don't Have Disciplinary Hearings-Real Lawyers Do: The Ethical Risks and Responses in Using Generative Artificial Intelligence, "Georgia State University Law Review" 2024, t. 40, nr 4, https://www.iadclaw.org/assets/1/6/6.1_-_ Browning_-_Robot_Lawyers_FINAL.pdf (dostęp: 28.01.2026 r.)
• 5. Bucher Andrea, Navigating the Power of Artificial Intelligence in the Legal Field, "Houston Law Review" 2025, t. 62, nr 4, https://houstonlawreview.org/article/137782-navigating- the-power-of-artificial-intelligence-in-the-legal-field (dostęp: 28.01.2026 r.)
• 6. Burrell Jenna, How the Machine 'Thinks': Understanding Opacity in Machine Learning Algorithms, "Big Data & Society" 2016, t. 3, nr 1, DOI: 10.1177/2053951715622512
• 7. Custers Bart, Lahmann Henning, Scott Benjamyn I., From Liability Gaps to Liability Overlaps: Shared Responsibilities and Fiduciary Duties in AI and Other Complex Technologies, "AI & Society" 2025, t. 40, DOI: 10.1007/s00146-024-02137-1
• 8. Cyphert Amy B., A Human Being Wrote This Law Review Article: GPT-3 and the Practice of Law, "UC Davis Law Review" 2021, t. 55, https://lawreview.law.ucdavis.edu/sites/g/files/ dgvnsk15026/files/media/documents/55-1_Cyphert.pdf (dostęp: 28.01.2026 r.)
• 9. Dahl Matthew, Magesh Varun, Suzgun Mirac, Ho Daniel E., Large Legal Fictions: Profiling Legal Hallucinations in Large Language Models, "Journal of Legal Analysis" 2024, t. 16, nr 1, DOI: 10.1093/jla/laae003
• 10. Górna Izabela, O ograniczeniach holistycznego ujmowania etyk zawodów prawniczych, "Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica" 2016/77, https://doi.org/10.18778/0208- 6069.77.04
• 11. Koulu Riikka, Proceduralizing Control and Discretion: Human Oversight in Artificial Intelligence Policy, "Maastricht Journal of European and Comparative Law" 2020, t. 27, nr 6, DOI: 10.1177/1023263X20978649
• 12. Magesh Varun, Surani Faiz, Dahl Matthew, Suzgun Mirac, Manning Christopher D., Ho Daniel E., Hallucination-Free? Assessing the Reliability of Leading AI Legal Research Tools, "Journal of Empirical Legal Studies" 2025, t. 22, nr 2, DOI: 10.1111/jels.12413
• 13. Mielniczek Paweł, Etyka pracy prawnika z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, "Prawo Nowych Technologii" 2025/1, DOI: 10.32027/PNT.25.1.4
• 14. Niemczuk Adam, Zienkiewicz Adam, Artificial Intelligence in the Work of Lawyers and in the Judicial System - From New Technologies to Regulations, "Studia Prawnoustrojowe" 2025.68, DOI: 10.31648/sp.11037
• 15. Perlman Andrew M., The Legal Ethics of Generative AI, "Suffolk University Law Review" 2024, t. 57, https://bpb-us-e1.wpmucdn.com/sites.suffolk.edu/dist/3/1172/ files/2025/02/1FINAL_Perlman_Article_WDFF.pdf (dostęp: 28.01.2026 r.)
• 16. Robb Lachlan, Hews Rachel, Deane Felicity, Guihot Michael, Farry Jonah, Kennedy Amanda, It's the End of the World as We Know It: Generative Artificial Intelligence and the Changing Landscape of Legal Practice and Education, "UNSW Law Journal" 2025, t. 48, nr 4, https://www.austlii.edu.au/cgi-bin/viewdoc/au/journals/UNSWLJ/2025/38.html (dostęp: 28.01.2026 r.)
• 17. Rogers Justine, Bell Felicity, The Ethical AI Lawyer: What is Required of Lawyers When They Use Automated Systems?, "Law, Technology and Humans" 2019, t. 1, nr 1, DOI: 10.5204/lthj.v1i0.1324
• 18. Surden Harry, ChatGPT, Large Language Models, and Law, "Fordham Law Review" 2024, t. 92, nr 5, https://ir.lawnet.fordham.edu/flr/vol92/iss5/9/ (dostęp: 28.01.2026 r.)
• 19. Terzidou Kalliopi, Generative AI Systems in Legal Practice: Offering Quality Legal Services While Upholding Legal Ethics, "International Journal of Law in Context" 2025, t. 21, DOI: 10.1017/S1744552325000047
• 20. Tomala Izabela, Uczciwość i rzetelność w zawodzie prawnika, "Logos i Ethos" 2019/1, DOI: 10.15633/lie.3443
• 21. Ullah Imdad, Hassan Najm, Gill Sukhpal Singh, Suleiman Basem, Ahanger Tariq Ahamed, Shah Zawar, Qadir Junaid, Kanhere Salil S., Privacy Preserving Large Language Models: ChatGPT Case Study Based Vision and Framework, "IET Blockchain" 2024, t. 4, nr S1, DOI: 10.1049/blc2.12091
• 22. Zhao Xin, Cox Andrew, Cai Liang, ChatGPT and the Digitisation of Writing, "Humanities and Social Sciences Communications" 2024, t. 11, art. 482, DOI: 10.1057/s41599-024-02904-x
• 23. Hinweise zum Einsatz von künstlicher Intelligenz (KI), Stand: Dezember 2024, https://www.brak.de/fileadmin/service/publikationen/Handlungshinweise/BRAK_ Leitfaden_mit_Hinweisen_zum_KI-Einsatz_Stand_12_2024.pdf (dostęp: 5.02.2026 r.)
• 24. Bundesrechtsanwaltsordnung, https://www.gesetze-im-internet.de/brao/ (dostęp: 28.01.2026 r.)
• 25. CCBE, Charter of Core Principles of the European Legal Profession and Code of Conduct for European Lawyers, Bruksela 2019, https://www.ccbe.eu/fileadmin/speciality_distribution/public/documents/ DEONTOLOGY/DEON_CoC/EN_DEON_CoC.pdf (dostęp: 5.02.2026 r.)
• 26. CCBE, Guide on the Use of Generative AI by Lawyers, 2.10.2025 r., https://www.ccbe.eu/fileadmin/speciality_distribution/public/documents/IT_LAW/ ITL_Guides_recommendations/EN_ITL_20251002_CCBE-guide-on-the-use-of-the-use- of-generative-AI-for-lawyers.pdf (dostęp: 4.02.2025 r.)
• 27. CNB, Utilisation des systèmes d'intelligence artificielle générative: guide pratique, 1re éd., septembre 2024, https://encyclopedie.avocat.fr/GEIDEFile/CNB_GT_IntelligenceArtificielle_2024.pdf (dostęp: 5.02.2026 r.)
• 28. Grupa ekspertów wysokiego szczebla ds. sztucznej inteligencji, Wytyczne w zakresie etyki dotyczące godnej zaufania sztucznej inteligencji, Bruksela 2019, https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2014_2019/plmrep/COMMITTEES/JURI/ DV/2019/11-06/Ethics-guidelines-AI_PL.pdf (dostęp: 9.02.2026 r.)
• 29. Kodeks Etyki Prawników Europejskich, https://www.brrp.pl/pdf/Kodeks_Etyki_Prawnik%C3%B3w_Europejskich.pdf (dostęp: 5.02.2026 r.)
• 30. Model Code of Conduct for European Lawyers, https://www.ccbe.eu/fileadmin/speciality_distribution/public/documents/ DEONTOLOGY/DEON_CoC/EN_DEONTO_2021_Model_Code.pdf (dostęp: 5.02.2026 r.)
• 31. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13.06.2024 r. w sprawie sztucznej inteligencji (Dz.Urz. UE L 2024, poz. 1689)
• 32. Uchwała nr 20/2014 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 22.11.2014 r., https://www.nra.pl/admin/wgrane_dokumenty/UCHWALA_Nr_20-2014.pdf (dostęp: 5.02.2026 r.)

Identyfikatory

DOI

10.54383/0031-0344.2026.05.7