W pracy przedstawiono problem zanieczyszczenia środowiska rtęcią, ze szczególnym uwzględnieniem form występowania tego pierwiastka w glebie oraz jego dopuszczalnych stężeń w glebach Polski. Praca stanowi zbiór metod oczyszczania gleb zanieczyszczonych rtęcią. Szczegółowo omówione zostały metody fizyczne, tj. usunięcie zanieczyszczonej gleby, izolacja oraz elektroremediacja oraz metody chemiczne, takie jak mycie gleby, przemywanie i immobilizacja zanieczyszczeń in situ. Praca obejmuje również przegląd metod biologicznych stosowanych do oczyszczania gleb zanieczyszczonych rtęcią (fitoremediacja). (strzeszcz. oryg.)
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przedstawiono skuteczność oczyszczania ścieków na przykładzie oczyszczalni w Dobczycach. Badania oparto na analizie 44 próbek ścieków surowych i ścieków oczyszczonych w okresie od stycznia 2007 do grudnia 2010 roku. Analizie poddano wartości pięciu wybranych wskaźników zanieczyszczeń tj. BZT5, ChZTCr, zawiesiny ogólnej, azotu ogólnego oraz fosforu ogólnego. Określono liczbę przekroczeń dopuszczalnych wartości wskaźników zawartych w pozwoleniu wodno-prawnym. Zbadano skuteczność zmniejszenia poszczególnych wskaźników w badanym okresie czasu. Przeprowadzone badania wykazały wysoką skuteczność zmniejszenia zanieczyszczeń. Średnia redukcja badanych wskaźników wyniosła: BZT5 - 98,9%, ChZTCr - 97,6%, zawiesina ogólna - 97,6%, azot ogólny - 89,4%, fosfor ogólny - 97,6%.(abstrakt oryginalny)
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zinc is an essential microelement that is required for the proper growth and development of crops, and its content in the soil varies. Due to the physiological functions it performs in living organisms, zinc is considered an essential element in the nutrition of plants and animals. The total forms of trace elements do not fully reflect the possibilities of their absorption. They provide only approximate ranges of the soil's abundance in a given ingredient. Plants can obtain microelements only from bioavailable forms.The content of available forms of elements in soils is one of the important determinants of plant yield. Zinc deficiency is a serious problem in agricultural soils around the world because it results in reduced crop yields. The aim of the study was to assess the content of total and available forms of zinc in the surface horizons of arable Luvisols in the Pałuki region, that has been intensively used for agriculture. Basic physical and chemical soil properties were determined using methods commonly applied by soil science laboratories. The content of total zinc forms was determined using the Crock and Severson method. Forms bioavailable to plants were identified using the Lindsay and Norvell method. The content of both forms of zinc was determined by atomic adsorption spectroscopy (AAS). In the analysed samples of arable land, low contents of total and available forms of zinc were recorded. The correlation analysis that was carried out confirmed that the content of these forms in the soil is significantly influenced by reaction. Due to the low levels of zinc forms found in the studied agricultural soils, It is necessary to monitor the amounts of this trace element. (original abstract)
Dynie, wierzby i topole, to tylko niektóre z gatunków roślin, które stosowane są do oczyszczania gleby z zanieczyszczeń organicznych. Jakie cechy gatunków są pożądane, jak przyspieszyć proces remediacji gleby i jak nie zaszkodzić przy tym roślinom i ludziom? Badania na ten temat prowadzą naukowcy z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska pod kierownictwem dr Anny Wyrwickiej-Drewniak z Katedry Fizjologii i Biochemii Roślin na Uniwersytecie Łódzkim. (abstrakt oryginalny)
Gleby stanowią podstawę produkcji 95% żywnościoraz zapewniają kluczowe usługi ekosystemowe, takie jak regulacja zasobów wodnych i bioróżnorodności, a także są najbardziej efektywnym magazynem CO₂ na powierzchni Ziemi. Degradacja gleb stanowi poważne zagrożenie, a znaczne zmiany w większości gleb na Ziemi przypisuje się działalności człowieka. Do typowych zagrożeń dla gleb w antropocenie należą: (i) zagęszczanie gleby, (ii) zasolenie, (iii) zanieczyszczenie gleby, (iv) osuwiska, (v) spadek zawartości materii organicznej oraz (vi) erozja gleby. Działalność człowieka znacząco wpływa na zawartość węgla organicznego w glebie (ang. soil organic carbon, SOC) poprzez zmiany w użytkowaniu i pokryciu terenu, praktyki rolnicze i zarządzanie gruntami. Wpływają na to również pośrednie czynniki, takie jak pożary. Większość badań wskazuje, że zmiany użytkowania ziemi oraz zarządzanie gruntami mają większy wpływ na SOC niż bezpośrednie skutki zmian klimatycznych. Erozja gleby, mimo że jest procesem naturalnym, została znacznie nasilona przez czynniki antropogeniczne, co prowadzi do drastycznego wzrostu globalnych wskaźników erozji w antropocenie. Zidentyfikowano liczne wyzwania, możliwości oraz luki w wiedzy. Konieczne jest jednak głębsze zrozumienie zarówno naturalnych, jak i wywołanych przez człowieka zagrożeń i wyzwań związanych z glebami. Niniejszy krótki przegląd podkreśla, że wciąż potrzeba znacznych nakładów pracy, aby w pełni zrozumieć wpływ działalności ludzkiej na gleby. Kontynuacja badań, odpowiadających na nowe pytania, jest kluczowa. (abstrakt oryginalny)
Celem badań było określenie cech decydujących o poziomie wapnowania gleb w Polsce. Analizy przestrzenne przeprowadzono w oparciu o wyniki Narodowego Spisu Rolnego 2020. W pracy przedstawiono zróżnicowanie regionalne Polski w zakresie wybranych parametrów charakteryzujących jakość rolniczej przestrzeni produkcyjnej oraz niektórych cech struktury rolniczej, w tym powiązań gospodarstw z rynkiem. Podjęto próbę identyfikacji cech strukturalnych rolnictwa mających największy wpływ na ilość stosowanego wapna (CaO). Zastosowana metoda drzew klasyfikacyjnych (C&RT) pozwoliła na identyfikację czynników najbardziej różnicujących intensywność wapnowania w badanych gminach, m.in.: udział trwałych użytków zielonych w użytkach rolnych, nakłady pracy, odsetek gospodarstw prowadzących produkcję towarową, wielkość gospodarstw i poziom nawożenia mineralnego (NPK). Analiza wykazała, że regiony z większymi gospodarstwami i wyższym poziomem nawożenia NPK stosują więcej wapna. Natomiast obszary o większym udziale trwałych użytków zielonych i intensywnych nakładach pracy wykazują niższy poziom wapnowania. Wyniki te sugerują, że wprowadzenie ulepszonych praktyk rolniczych, zwłaszcza w regionach z małymi gospodarstwami i ograniczonym nawożeniem, mogłoby poprawić efektywność wapnowania gleb i wspierać cele Europejskiego Zielonego Ładu w zakresie zrównoważonego rolnictwa.(abstrakt oryginalny)
W oczyszczaniu gruntów z zanieczyszczeń związkami ropopochodnym najbardziej obiecujące działania dają metody biotechnologiczne. Głównym czynnikiem biologicznym jest skład ilościowy i jakościowy mikroflory glebowej. Aktywność enzymatyczna jest uzależniona od zawartości substancji organicznej, obecności inhibitorów i katalizatorów, temperatury oraz pH. Naturalna biodegradacja w glebie trwa stosunkowo długo, dlatego intensyfikację tego procesu uzyskuje się przez stosowanie odpowiednich biopreparatów. (abstrakt oryginalny)
Rozwój przemysłu i motoryzacji przyczynił się do zwiększenia zawartości zanieczyszczeń w biosferze, wpływających negatywnie na przebieg głównych procesów fizjologicznych i metabolicznych organizmów oraz prowadzących do zachwiania równowagi w środowisku. Opracowanie metod usuwania zanieczyszczeń ze środowiska bez konieczności naruszania jego struktury i funkcji jest zatem istotnym elementem zrównoważonego gospodarowania jego zasobami. Efektywnym narzędziem do usuwania zanieczyszczeń środowiska wydaje się zastosowanie metod biologicznych, które oprócz możliwości zastosowania ex situ i in situ charakteryzują się również małymi nakładami inwestycyjnymi i kosztami eksploatacyjnymi, przy jednoczesnej skuteczności oraz nieinwazyjności wobec środowiska naturalnego. Dużą skuteczność w usuwaniu substancji toksycznych wykazują rośliny ze względu na ich zdolność do efektywnego pobierania i degradacji szkodliwych związków. (fragment tekstu)
The aim of the study was to analyze the occurrence of Pseudomonas fluorescens in urban soil in the second year after fertilization with unprocessed sewage sludge from the wastewater treatment plant in Sokółka and processed sludge from wastewater treatment plant in Bialystok. The study was conducted on experimental plots located in the green belts along the main roads in Bialystok (Piastowska and Hetmańska streets). For the studied soil, two different types of sewage sludge were used: after-press dewatered sludge from the treatment plant in Sokółka and dry sludge in the form of pellets from the treatment plant in Bialystok. The experiment plots were fertilized with three doses of sewage sludge: 0-control, 14.5 and 29 Mg D.M./ha. In the second year after application of sewage sludge, microbiological tests of the rhizosphere area showed seasonal fluctuations in the number of Pseudomonas fluorescens bacteria. The highest number of Pseudomonas fluorescens bacteria was observed in April and in October, while the lowest number of bacteria occurred in July, which could have been conditioned by atmospheric factors. The analysis of the correlation indicates that in the urban soil mixed with sewage sludge the number of Pseudomonas fluorescens was significantly positively correlated with C:N ratio, organic carbonand content of phosphorus.(original abstract)
W pracy omówiono źródła i rodzaje zanieczyszczeń gleby i ziemi wraz z przedstawieniem ustawowych standardów jakości obowiązujących w tym zakresie. Opisano również techniczne i biologiczne metody usuwania zanieczyszczeń gleby i ziemi podając kryterium ich wyboru i stosowania. (abstrakt oryginalny)
Celem pracy jest poznanie i porównanie struktur ilościowych i jakościowych zbiorowisk grzybów zasiedlających mursz oraz torf wybranych gleb organicznych murszowych na torfowiskach zalewanych doliny Narwi w okolicach Łap i Uhowa.(fragment tekstu)
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy zbadano wpływ niedokładności oszacowania stałych dyspersji podłużnej i poprzecznej na dokładność rozwiązań równania dyspersji hydrodynamicznej, będącego podstawą matematycznego modelowania przepływu zanieczyszczeń chemicznych w ośrodku gruntowo-wodnym. Wykorzystano analityczne rozwiązania równania dyspersji dla źródła punktowego, chwilowego lub stałego w czasie. Niedokładności oszacowania stałych dyspersji opisano rozkładem normalnym z zadaną wartością średnią i wariancją. Na podstawie wielowariantowych symulacji przy różnych wartościach stałych dyspersji wykazano, że przestrzenno-czasowy rozkład koncentracji zanieczyszczeń istotnie zależy od dokładnego określenia parametrów równania dyspersji. Największe wartości współczynnika zmienności obliczonych koncentracji zanieczyszczeń, będącego miarą błędu symulacji, występują na krańcach obszaru skażonego. Są to obszary, w których istnieje największe ryzyko błędnych obliczeń symulacyjnych. Przedstawiono także zależność średniego współczynnika zmienności uzyskanych wyników od założonego współczynnika zmienności stałych dyspersji. Wykazano, że współczynnik zmienności nie rośnie z czasem symulacji komputerowych, co oznacza stabilność modelu migracji zanieczyszczeń.(abstrakt oryginalny)
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem badań była ocena zawartości ogólnej, organicznej oraz przyswajalnej frakcji siarki oraz aktywności enzymatycznej (dehydrogenaz, FDA, β-glukozydazy, nitroreduktazy oraz arylosulfatazy) w glebie płowej pobranej z Minikowa (Polska) oraz Niżyna (Ukraina) spod uprawy jęczmienia zwyczajnego. Przeprowadzona analiza wariancji potwierdziła istotny wpływ lokalizacji oraz terminu pobierania próbek na zawartość siarki i jej frakcji oraz na aktywność enzymatyczną gleb. Ogólna zawartość siarki przyswajalnej dla roślin (10,1 mg.kg-1w Minikowie, 10,9 mg.kg-1 w Niżynie) klasyfikuje te gleby do średniej zawartości tego pierwiastka. W celu zapewnienia roślinom zbożowym właściwego zaopatrzenia w siarkę, według pokarmowych potrzeb roślin wobec tego pierwiastka, badane gleby wymagają uzupełnienia jej zawartości poprzez nawożenie tym składnikiem w ilości 10 kg S.ha-1. Stwierdzona istotna korelacja pomiędzy zwartością siarki ogółem oraz zawartością siarki siarczanowej, a aktywnością badanych enzymów wskazuje na przydatność badań aktywności enzymatycznej jako wskaźnika przemian siarki w glebach. (abstrakt oryginalny)
Rozwój gospodarki glebowej na poziomie lokalnym i regionalnym napotyka wyzwania związane ze wzrostem poziomu zanieczyszczenia gleby w systemach zurbanizowanych. Tak więc intensywne użytkowanie gleby na Ukrainie w ostatnich latach spowodowało znaczną utratę próchnicy, czemu towarzyszą negatywne zmiany właściwości agrofizycznych, fizykochemicznych i biologicznych gleby. Celem badań było modelowanie procesu pobudzania naturalnych właściwości ochronnych kompleksu glebowego z uwagi na wpływ biokompozytu na osady ściekowe i fosfogips w warunkach siarczanowania. Przeprowadzono ekstrakcję frakcji chemicznych zanieczyszczonej gleby przed i po obróbce. Zastosowano dyfraktometrię rentgenowską i analizę mikroskopową do tworzenia obrazów powierzchniowych obrabianej gleby. Opracowano mapę składu mineralnego próbek gleby po przetworzeniu przez biokompozyt oparty na osadzie ściekowym i fosfogipsu. Opracowano model technologiczny procesu remediacji gleb, który obejmuje dwa etapy: uprawę aerobową z użyciem biokompozytu; etap fitoremediacji w celu dodatkowego leczenia. (abstrakt oryginalny)
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Dynamika przemian gospodarczych na Śląsku, na obszarach związanych z przemysłem wydobywczym, spowodowała pozostawienie dużej ilości zdegradowanych terenów pogórniczych. Brak informacji na temat stopnia zdegradowania, kluczowych cech ekologicznych, czy czę-sto niewyjaśniony status własnościowy powodują, że tereny te są niechętnie zagospodarowywane przez inwestorów. Każdy teren zdegradowany posiada jednak pewien potencjał i jest źródłem nowych możliwości. By móc określić kierunek ponownego wykorzystania konieczne jest dysponowanie bazą wiedzy na ich temat. Tworzony jest model informatycznego systemu wspierania decyzji w wyborze strategii ponownego zagospodarowania pogórniczych terenów zdegradowanych. Mo-del oparty jest na relacyjnej bazie danych, gromadzącej wielokryterialne informacje na temat tere-nów zdegradowanych, w tym dane środowiskowe identyfikujące zanieczyszczenie gruntów sub-stancjami szkodliwymi oraz niebezpiecznymi, jak np. rtęć. W artykule przedstawiono wyniki badań zawartości rtęci w odpadach górniczych, które deponowano na składowiskach oraz w gruntach leżących na terenach pogórniczych. (abstrakt oryginalny)
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The aim of the article was to determine the content of heavy metals (lead) in soils and plants in areas heavily degraded by mining and processing industries. The study was conducted in the area of the municipality of Trzebinia, in the western part of the Małopolska province. Altogether 83 research areas were designated (one area of 25 m2 ) from which the plant material and soil samples were taken from the levels of 0-20 cm and 20-40 cm. The analysis of soil material was based on the determination of granulometric composition of the soil with the use of the Casagrande method modified by Prószyński [according to the industry standard (BN-78/9180-11), soil reaction in 1M KCl and in water with the use of the potentiometric method, electrolytic conductivity of the soil with the use of the conductometric method, content of organic matter in soil by its annealing using the modified Tiurin method, the total Pb content in the soil using the FAA method. The analysis of plant material was based on the determination of the total content of Pb in plants using the atomic absorption spectrometry. It was found that the mean lead content in the soil for the municipality exceeded the permissible concentrations, stated in national regulations (Journal of Laws 2002), of this element for farmlands. The research conducted on fallows of Trzebinia indicated a positive direction of the relationship between the lead content in the soil layer of 0-20cm and the content of the metal in plants present there. The results of the lead content in the plant material did not exceed the permissible content of the element in animal feed proposed by IUNG (Kabata-Pendias et al. 1993).(original abstract)
Celem pracy była ocena zawartości cynku, ołowiu, chromu, miedzi, niklu i kadmu w poziomie powierzchniowym gleb uprawnych w odległości 10 m i 75 m od drogi krajowej DK63, na odcinku Siedlce-Łuków. W badanych glebach stwierdzono zróżnicowaną zawartość metali ciężkich, która układała się w szeregu malejącym: Zn > Pb > Cr > Ni > Cu > Cd i zmniejszała się w miarę oddalania od pasa drogowego. Zawartość ta nie przekraczała dopuszczalnych stężeń dla gleb uprawnych, mieściła się w przedziale zawartości naturalnych i tła geochemicznego dla utworów piaszczystych. (abstrakt oryginalny)
Znaczącą rolę w zanieczyszczeniu i degradacji środowiska przyrodniczego, w tym glebowego, odgrywają metale ciężkie, których źródłem jest przede wszystkim antropogeniczna działalność człowieka. Do najważniejszych metali ciężkich zalicza się m.in. ołów (Pb), cynk (Zn), miedź (Cu) i inne o masie atomowej powyżej 20. W ostatnim latach coraz większą uwagę przywiązuje się do toksycznego oddziaływania metali ciężkich na glebę oraz organizmy ją zasiedlające. Badania dowodzą, że metale ciężkie, takie jak Pb, Zn i Cu mogą powodować skażenia środowiska przyrodniczego. Istotna jest przede wszystkim forma występowania metali ciężkich w glebie, bo to od niej zależy szybkość z jaką korzenie roślin pobierają te pierwiastki, które następnie przedostają się do dalszych ogniw łańcucha pokarmowego, czyli zwierząt i człowieka. Po przekroczeniu dopuszczalnej dawki i przerwaniu działania barier biologicznych, nawet niezbędne do funkcjonowania metale ciężkie (np. Zn, Cu), prowadzą do toksycznych, w ostrej postaci lub chronicznych wraz z ich następstwami chorób. (abstrakt oryginalny)
Limestone and shell-limestone mining causes multidimensional environmental disturbances, including vegetation degradation, land surface transformation, dust dispersion, thermal anomalies, and the accumulation of large volumes of waste. International studies demonstrate that remote sensing (RS) and GIS technologies provide reliable measurements of NDVI decline, LU/LC transitions, and quarry-induced increases in land surface temperature (LST), while multi-criteria decision analysis (MCDA) enables spatial identification of high-risk zones. A systematic review of 45 publications shows that limestone mining commonly leads to a 40-60% reduction in vegetation density, LST increases of 1.5-3.0 °C in disturbed areas, and significant dust-related health risks. The DPSIR conceptual framework was applied to integrate global environmental evidence with Kazakhstan's regional context. In the Mangystau region, quarry expansion, strong winds, and naturally fragile semi-desert ecosystems intensify dust transport and landscape degradation. Up to 60-70% of extracted shell-limestone becomes waste, creating extensive disturbed areas and highlighting the need for waste-valorization technologies. The review emphasizes the importance of integrating RS/GIS monitoring, MCDA-based risk assessment, and innovative waste-reuse technologies to support sustainable mining governance. The findings provide a scientific basis for environmental policy development, rehabilitation planning, and the adoption of modern monitoring tools in arid mining regions.(original abstract)
Kadm w przyrodzie występuje w dużym rozproszeniu w skałach i powierzchniowych poziomach gleby, często towarzyszy złożom rud (szczególnie cynku, miedzi i ołowiu), głównie w postaci łatwo rozpuszczalnego siarczku, co ułatwia jego migrację w środowisku przyrodniczym. Ze względu na właściwości toksyczne i rakotwórcze kadmu zwraca się obecnie uwagę na skażenie środowiska jego związkami. (abstrakt oryginalny)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.