Bezpieczeństwo finansowe gospodarstw domowych jest szczególnie istotne z punktu widzenia możliwości zaspokojenia potrzeb wspólnych i indywidualnych jego członków. Dla gospodarstw domowych stanowi ono swoisty fundament, na bazie którego mogą podejmować decyzje finansowe mające wpływ na poziom ich życia. Głównym celem artykułu jest próba oceny poziomu bezpieczeństwa finansowego gospodarstw domowych w Polsce po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Postawiony w artykule problem badawczy opracowano na podstawie danych pochodzących z badań Genworth (Indeks Genworth), Budżety gospodarstw domowych (GUS) oraz Diagnozy społecznej. Przeprowadzone badania wykazały, że Polska należy do państw o relatywnie niskim poziomie bezpieczeństwa finansowego na tle państw Europy, w szczególności w odniesieniu do państw zachodnich oraz skandynawskich. Ponad trzy czwarte polskich gospodarstw domowych przynajmniej czasami doświadcza problemów finansowych, ponadto charakteryzuje je niska stopa oszczędzania i skłonność do takich zachowań. (abstrakt oryginalny)
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Research background: Savings of households are accumulated as a result of individual propensity to save. Simultaneously, they provide the sources of financing investments in the economy through financial institutions as intermediaries in the flow of funds, between entities with a surplus and those with a demand for them.Purpose of the article: The paper aims at indicating the changes in the structure of households' financial savings in Poland in the period 2003-2015, as well as at exploring them as a source of financing the activities of other sectors through institutional mechanisms of the financial system.Methods: Intersectoral financial flows were estimated using input-output methods for compiling "sector by instrument" tables of financial assets and liabilities into "sector by sector" matrices of intersectoral flows of each financial instrument. The research is based on statistical data published in the Eurostat database, i.e. annual accounts - financial balance sheets by institutional sectors and subsectors. The role of households' financial savings in the network of intersectoral linkages in the financial system has been examined on the basis of financial input-output model.Findings & Value added: The comparison of the significance of particular institutional sectors' supply of funds clearly indicates that the increase in households' financial assets causes the largest increase in financial flows both as a result of direct effect and indirect effects reflecting the size of these flows' feedback in the financial system. The study presented herein is the first application of the input-output approach for the Polish financial system. The idea of financial input-output model proposed by Tsujimura & Mizoshita (2003) is extended to disaggregate intersectoral flows in the form of individual financial instruments. (original abstract)
Stopa oszczędności rośnie w krajach Europy Środkowej i Wschodniej. W Czechach prywatne oszczędności stanowią ok. 36 procent wielkości produktu krajowego brutto z 1996 r., w Polsce 25 procent a na Węgrzech 17 procent
W ostatnim czasie obserwujemy nasiloną konkurencję pomiędzy instytucjami finansowymi o pozyskanie oszczędności gospodarstw domowych. W związku z zaburzeniami na rynkach finansowych i zwiększeniem się kosztów pozyskania pieniądza, stały się one dla banków szczególnie pożądanym źródłem finansowania działalności. W tej sytuacji istotnego znaczenia nabiera pytanie o kierunki zmian w procesach oszczędzania gospodarstw domowych w Polsce pod wpływem aktualnych wydarzeń w otoczeniu rynkowym. Skłonność do oszczędzania oraz preferencje w zakresie kierunków alokacji nadwyżkowych funduszy nabywczych gospodarstw domowych są kształtowane przez liczne czynniki o różnej sile i kierunku oddziaływania. Są to m.in. czynniki finansowe, fiskalne, ekonomiczne, prawne, technologiczne, demograficzne, psychologiczne, kulturowe. W warunkach współczesnego kryzysu występuje wiele zmian w otoczeniu społeczno-ekonomicznym gospodarstw domowych, które pośrednio lub bezpośrednio wpływają na procesy oszczędzania gospodarstw domowych. Napięcia w coraz większym stopniu przenoszą się z sektora finansowego do sfery realnej gospodarki. Tempo wzrostu gospodarczego w Polsce ulega silniejszemu niż wcześniej oczekiwano obniżeniu. Dane o sytuacji na rynku pracy pokazują wzrost bezrobocia i obniżanie się dynamiki wynagrodzeń w sektorze przedsiębiorstw. Pogarszają się oczekiwania podmiotów gospodarczych, banki silnie zaostrzają kryteria udzielania wszystkich rodzajów kredytów oraz podnoszą marże kredytowe. (fragment tekstu)
Relacja liczby emerytów i rencistów w odniesieniu do liczby osób płacących składki jest w Polsce ponad 2,5 raza wyższa od relacji populacji w wieku emerytalnym do ludności aktywnej zawodowo i ponad 1,5 raza wyższa od stosunku średniego okresu emerytalnego do średniego czasu pracy. Rodzi to wysokie koszty dotychczasowego systemu redystrybucyjnego w porównaniu z systemami kapitałowymi. Autorka porównuje modelowe koszty obu systemów w perspektywie najbliższych 30-40 lat prognozując wyrównanie powyższych relacji około 2030 roku. To czy reforma emerytalna wpłynie na wzrost oszczędności prywatnych zależeć bedzie od szeregu przeciwdziałających czynników.
Celem artykułu jest analiza wielkości oszczędności polskich gospodarstw domowych w latach 1998-2008, umożliwiająca zweryfikowanie tezy o ich spadkowej tendencji. Prezentacja obejmować będzie przedstawienie zmian w wielkościach oszczędności gospodarstw domowych ogółem oraz analizę szczegółową w przekroju typów społeczno-ekonomicznych gospodarstw oraz liczby osób je tworzących. W materiale empirycznym wykorzystano dane pochodzące z rachunków Narodowego Banku Polskiego (NBP) oraz Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) w ramach systemu rachunków narodowych i budżetów gospodarstw domowych. (fragment tekstu)
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The article elaborates on the issue of household savings in Ukraine and investigates the most significant macroeconomic indicators that influence their formation. The research also focuses on testing the hypothesis of structural breaks in formation of household savings in Ukraine after the World financial crisis. Formation process of household savings was studied with using the econometric modeling, particularly a multiple linear regression model with an error correction term. Estimated model demonstrated adequacy, stability as well as good performance and could be used for forecasting. Our results showed that household consumption expenditures and gross national income were the most significant macroeconomic determinants of household savings in Ukraine. In contrast to expectations, hypothesis testing indicated structural break in formation of household savings in Ukraine only in 2010. (original abstract)
Artykuł przedstawia cele oszczędzania gospodarstw domowych, ze szczególnym uwzględnieniem oszczędzania na emeryturę. Artykuł definiuje pojęcie celów i odnosi je do popularniejszej koncepcji motywów. Na podstawie wyników własnych badań empirycznych określono relację między oszczędzaniem na emeryturę a innymi celami oszczędzania oraz zweryfikowano i porównano determinanty poszczególnych celów oszczędzania. W analizie wykorzystano metody statystyki opisowej oraz regresję logistyczną. (abstrakt oryginalny)
Artykuł zajmuje się związkiem między orientacją na osiągnięcia a zachowaniami oszczędnościowymi. W pierwszej części proponowana jest dwuwymiarowa skala do pomiaru orientacji na osiągnięcia, w drugiej części badane są relacje między akceptacją ryzyka oraz trzema elementami odpowiadającymi komponentom postawy wobec oszczędzania. (abstrakt oryginalny)
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The study attempts to link the descriptive economics with the theoretical model of permanent income and life cycle hypothesis (PILCH) to shed some light on a low private savings rate for Polish households. These may be explained by the households' belief that the public pension are a collateral to borrow against, which could discourage the buffer stock effect. The study comprises two research fields: 1) the estimation of so called augmented wealth, and, 2) the marginal propensity to consume (MPC) out of different types of wealth with the permanent income model. The mean augmented wealth (i.e. net wealth plus public pension wealth) per household in PLN amounted to 705 thousands, consisting of public pension wealth of 388 thousands and net wealth of 415 thousands. The model perfectly matches the augmented wealth Lorenz curve. The average MPC out of all types of wealth reaches 10% on average, ranging 6-20%, with a negative MPC to wealth correlation, and 60% of hand-to-mouth households. The explanation for this perfect match may stem from a high wage growth (also public pension contributions wedge) that that builds the public pension wealth. The Ricardian-type households may then mentally account the future pensions as a collateral (fiduciary money) for current high MPC, which may implicate crowding out their propensity to save for retirement privately. (original abstract)
Barometr Rynku Consumer Finance wykazuje wzrost wskaźnika klimatu do oszczędzania. Polacy skłaniają się ku euro. W II kwartale 2008 roku Barometr Rynku Consumer Finance, opracowywany przez Konferencję Przedsiębiorstw Finansowych i Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoły Głównej Handlowej, nieznacznie wzrósł, po spadku odnotowanym w poprzednim kwartale. Spadek wartości barometru w I kwartale 2008 można zatem traktować jako przejściowy, a wysoka dynamika rynku kredytów dla gospodarstw domowych, sięgająca 38 proc., prawdopodobnie będzie utrzymana w następnych kwartałach. (abstrakt oryginalny)
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This article addresses the allocation of Polish household savings that are invested in financial assets. As an economic category, these savings are very important in every country because they determine investments in the national economy, thereby influencing a country's further economic growth and development. From this point of view, investigating both the allocation of personal savings and their structure is essential because they change due to changing economic circumstances, changing situations in the world's financial markets, especially in the stock exchange markets, and the development of financial markets. The main purpose of this article is to analyze the changes in the allocation of savings in Polish households and the structure of their investment in financial assets. These changes, which are empirically observed, result from the circumstances of the national economy, which affect the behavior of investors in the stock market and determine the interest rate levels. The analysis is conducted on the basis of trend models with variations of parameters. The analysis has been carried out for the period Q4 2003 - Q3 2014. (original abstract)
W artykule podjęto próbę identyfikacji czynników determinujących stopę oszczędzania gospodarstw domowych. W badaniach wykorzystano dane jednostkowe krajowych gospodarstw domowych pochodzące z Diagnozy Społecznej oraz zastosowano regresję logistyczną i drzewa klasyfikacyjne. Wyniki przeprowadzonych badań wykazały, że stopa oszczędności gospodarstw domowych w Polsce jest w największym stopniu determinowana przez takie ich cechy społeczno-ekonomiczne, jak: płeć, wiek, poziom wykształcenia głowy gospodarstwa domowego, a także dochód gospodarstwa. Uzyskane w pracy wyniki korespondują generalnie z wynikami innych krajowych i zagranicznych badań. (abstrakt oryginalny)
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W opracowaniu podjęto problematykę możliwości sfinansowania luki emerytalnej przez uczestników polskiego systemu emerytalnego. Struktura opracowania wynika z przyjętych celów badawczych. W pierwszej kolejności omówiono kwestię adekwatności dochodowej systemów emerytalnych. Następnie z wykorzystaniem koncepcji docelowych stóp zastąpienia oszacowano rozmiary luki emerytalnej w Polsce. W kolejnym etapie oceniono potencjał do oszczędzania w polskich gospodarstwach domowych. W wyniku badań stwierdzono, że nie ma podstaw do odrzucenia hipotezy, zgodnie z którą poziom dochodów gospodarstw domowych w Polsce umożliwia im gromadzenie dodatkowych oszczędności emerytalnych, jednak przeciętne gospodarstwo nie może zgromadzić oszczędności zapewniających sfinansowanie całej luki emerytalnej. (abstrakt oryginalny)
W artykule zaprezentowano stan i analizę oszczędności gospodarstw domowych w latach 2006-2016 ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania funduszy inwestycyjnych. Aktywa funduszy inwestycyjnych wzrosły jedynie o 28% w okresie od 2006 do 2015 roku (do 106,6 mld zł). W tym samym czasie wzrost depozytów bankowych wyniósł 177% (662.5 mld do PLN). Znaczna liczba klientów unika funduszy inwestycyjnych w związku z ich spadkami w czasie kryzysu w roku 2008. Wykorzystanie funduszy inwestycyjnych w ramach dodatkowego zabezpieczenia emerytalnego w Polsce jest również skromne, głównie ze względu na bardzo małe znaczenie dobrowolnego systemu emerytalnego. W artykule omówiono przyczyny takiej sytuacji i wskazano czynniki kluczowe dla przyszłego rozwoju funduszy inwestycyjnych w Polsce. (abstrakt oryginalny)
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Gospodarstwo domowe to jednostka gospodarująca, której celem jest zaspokajanie tak indywidualnych, jak i wspólnych potrzeb tworzących ją członków. Ekonomiczną podstawę funkcjonowania gospodarstw domowych stanowią uzyskiwane dochody. W sytuacji wystąpienia trudności finansowych gospodarstwa podejmują różne działania o charakterze oszczędnościowym. Rozważania w niniejszym opracowaniu koncentrują się wokół sposobów oszczędzania na kosztach funkcjonowania gospodarstwa domowego w sytuacji wystąpienia trudności finansowych. Wykorzystane zostały wyniki badania empirycznego zrealizowanego na początku 2011 r. (abstrakt oryginalny)
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Gospodarstwa domowe charakteryzują się bardzo dużą różnorodnością w zakresie dysponowania swoimi środkami pieniężnymi. Jedne gospodarstwa domowe większość swojego dochodu przeznaczają na rzecz konsumpcji bieżącej, inne na regulację swoich zobowiązań, zaś kolejne na oszczędności i inwestycje. Zarządzanie finansami osobistymi (czyli finansami gospodarstw domowych), związane jest z podejmowaniem decyzji w zakresie dostępnego budżetu w taki sposób, aby zrealizowany był cel należący do gospodarstw domowych, czyli maksymalizacja zaspokojenia potrzeb. Niniejsze opracowanie dotyczy przede wszystkim decyzji finansowych w zakresie zadłużenia oraz oszczędności, a także ukazania różnic między nimi w poszczególnych krajach Europy. Celem jest wskazanie ram teoretycznych zagadnienia związanego z zarządzaniem finansami gospodarstw domowych. Za hipotezę przyjmuje się, iż im wyższy dochód rozporządzalny gospodarstw domowych w danym państwie, tym wyższy udział oszczędności w dochodzie. Dodatkowo, im bardziej zadłużone są gospodarstwa domowe w danym kraju europejskim, tym oszczędności są niższe i przyjmują wartości ujemne.(abstrakt oryginalny)
The Covid-19 pandemic, which began in early 2020, triggered a global health and economic crisis, leading to unprecedented changes in consumer behaviour and the functioning of national economies. This article examines the impact of the pandemic and the subsequent inflationary crisis on household savings levels in selected European countries. The analysis includes an assessment of household responses to changing macroeconomic conditions, such as inflation, interest rates, and household incomes, as well as the effectiveness of implemented monetary and fiscal policies. The study employs a neural network model considering autoregressive relationships in a panel data approach. The research covers data from 2000-2023 for fifteen European countries. The results indicate a two-phase reaction of households: an initial sharp increase in savings in the first year of the pandemic, followed by a decline in these values below projected levels. Four groups of countries with similar reaction trajectories were identified, highlighting the diversity in savings strategies. The study emphasizes the importance of flexibility in managing economic crises and adjusting policies to specific local conditions. These findings are crucial for policymakers, enabling the development of more effective strategies for responding to future economic crises. (original abstract)
Celem pracy jest charakterystyka i identyfikacja wybranych czynników determinujących skłonność wiejskich gospodarstw domowych do oszczędzania. Źródłem danych do analizy i wnioskowania były informacje uzyskane w badaniach przeprowadzonych w Małopolsce na grupie 554 gospodarstw domowych zlokalizowanych na obszarach wiejskich. Jak wynika z badań, czynnikami decydującymi o skłonności do oszczędzania są wiek, wykształcenie, wysokość i rodzaj źródła dochodu, a także liczba osób w gospodarstwie domowym. Grupą najchętniej oszczędzającą były osoby lepiej wykształcone, o wyższym poziomie wiedzy finansowej, w wieku 45-54 lat, uzyskujące dochody z pracy najemnej oraz gospodarstwa domowe, w których dochód netto na osobę w rodzinie wynosił 1501-3000 PLN. Badania ujawniły także, że znaczna część oszczędności gromadzonych przez wiejskie gospodarstwa domowe występuje w postaci gotówki (40%). Co trzecie gospodarstwo domowe zaoszczędzone środki ulokowało w banku na lokatach lub kontach oszczędnościowych. Popularną formą gromadzenia oszczędności był także rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy. Z kolei mniejsze znaczenie miały inwestycje w jednostki funduszy inwestycyjnych, zakup produktów ubezpieczeniowych i papierów wartościowych. (abstrakt oryginalny)
Podstawowym celem artykułu jest wskazanie zmian, jakie nastąpiły w poziomie oszczędności gospodarstw domowych rolników w latach 2004-2008. Analizę rozszerzono o porównanie oszczędności i stóp oszczędzania gospodarstw domowych rolników i gospodarstw domowych z pozostałych grup społeczno-ekonomicznych. W pracy wykorzystano dane statystyczne opublikowane przez GUS. By osiągnąć zamierzony cel, przeprowadzono badania literaturowe, posłużono się metodą prezentacji oraz oceny zgromadzonych danych, z zastosowaniem podstawowych narzędzi statystycznych. (fragment tekstu)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.