W niniejszej analizie pogranicze jest rozumiane jako "obszar - terytorium, na którym ma miejsce określony typ współżycia dwóch lub więcej grup kulturowych, najczęściej etnograficznych, językowych, wyznaniowych, narodowościowych". Podkreślając, że pogranicze nie jest kulturowo homogeniczne, Jerzy Nikitortowicz zauważa, że bywa ono postrzegane jako swoisty proces oraz jego rezultat dotyczący społecznych interakcji: "w przejściu od monologu do dialogu kultur, od dominacji stereotypów i uprzedzeń do wzajemnego zrozumienia, negocjacji i dbałości o wspólny spadek kultury pogranicza. Ludzie w efekcie codziennych kontaktów nabywają umiejętności bycia i takim i takim, mimo cech różniących, przypisujących ich do określonej grupy wyznaniowej czy etnicznej". Założenie to, jakkolwiek brzmi nieco idealistycznie, zakłada, że duża częstotliwość wzajemnych interakcji sprzyja poznaniu "innego" i akceptacji dla odmienności, tożsamość zaś może kształtować wiele źródeł określających autopercepcję i miejsce w lokalnej społeczności, czego dowodzą m.in. przywoływane dalej wyniki badań. Na obraz tak rozumianego pogranicza rzutują interakcje między grupami od dawna zamieszkującymi dane terytorium, znajdującymi się często na styku kultur, a także rezultaty zmian tkanki społecznej, wywołanej np. przez ruchy migracyjne oraz przyrost demograficzny społeczności napływowych o odmiennym rodowodzie etnicznym, zwyczajach, wierzeniach, wartościach.(fragment tekstu)