Wyniki wyszukiwania - BazEkon

1

Istota i rozwój federalizmu we współczesnej Rosji

100%

Wilk K.

Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu

|

2004

|

nr 1024 Proces globalizacji gospodarki - udział krajów w jej korzyściach i kosztach : wyzwania dla polityki gospodarczej i społecznej państwa

375-382

Po rozpadzie ZSRR w Rosji zapoczątkowano budowę państwa federacyjnego i kształtowania stosunków między władzą centralną a podmiotami Federacji Rosyjskiej (FR). Z wielu powodów nie jest to proces łatwy. Do nich można zaliczyć m.in. brak pozytywnych doświadczeń (wskutek nadmiernej centralizacji państwa radziecki federalizm był federalizmem tylko z nazwy) oraz pojawiające się tendencje odśrodkowe1. Można więc oczekiwać, że wypracowanie optymalnych stosunków między władzą federalną a podmiotami federacji, umożliwiających z jednej strony funkcjonowanie całego państwa, a z drugiej strony pozwalających zachować określony stopień autonomii podmiotów, będzie wymagało dłuższego czasu. (fragment tekstu)

2

Nowy federalizm - teoria i praktyka

100%

Cieplak T.

Folia Oeconomica Cracoviensia

|

1976

|

19

5-17

The author discusses the main conceptual approaches to the idea of American federalizm demonstrated in the course of the United States history. The doctrinal contents of the following past approaches are mentioned: 1. supremacy of the national government, 2. "states rights", 3. "double federalism", 4. "cooperative federalism". The present conception of federalism, known as "new federalism", is associated with the name of President Nixon. Currently, it is referred to as the governmental program of "revenue sharing". The earlier suggestions concerning "revenue sparing", namely those of Professor Walter Heller Representative Melvin Laird are indicated as a conceptual background of President Nixon's legislature proposal of 1971. The Congressional debate of the Presidential message in 1971 - 1972, especially the "coordinating project" of Representative Wilbur Mills are thoroughly discussed. The initial evaluation of the "revenue sparing" program indicates some of its shortcomings as well as its advantageous sides. On the whole, the program is viewed as a tendency to return to a form of government in which the role assigned to the states shall be more pronounced. (original abstract)

3

Federalizm destrukcyjny. W kręgu bałkańskich doświadczeń

80%

Tondera J.

Społeczeństwo i Polityka

|

2019

|

nr 1(58)

95-110

opiero z chwilą zakończenia I wojny światowej ogłoszono powstanie wielonarodowego państwa Słowian południowych Królestwa Serbów Chorwatów i Słoweńców, późniejszej Jugosławii. Po II wojnie światowej władzę w państwie jugosłowiańskim przejęli komuniści i proklamowali Socjalistyczną Federacyjną Republikę Jugosławii, pierwsze federacyjne państwo Bałkanów. Po upadku socjalistycznej Jugosławii jedynym państwem federalnym na Bałkanach jest obecnie Bośnia i Hercegowina, państwo powstałe w wyniku międzynarodowej presji. Idea państwa federalnego na gruncie bałkańskim okazała się jak dotychczas wysoce nieefektywna, co więcej destrukcyjna, szczególnie dla narodów, które federację tę tworzyły bądź tworzą. (abstrakt oryginalny)

4

Wyzwania adiustacji w państwie federalnym - landy niemieckie a integracja europejska

80%

Turek J.

Społeczeństwo i Polityka

|

2019

|

nr 4(61)

123-141

Nadrzędnym celem niniejszego artykułu jest analiza adiustacji landów niemieckich w procesie integracji europejskiej z perspektywy pozycji substruktur federalnych i z uwzględnieniem kontekstu wymiaru wielopłaszczyznowego systemu Unii Europejskiej. Europeizacja landów niemieckich wymaga podejścia wykraczającego poza struktury federalne i regionalizm. Lobbing, współpraca horyzontalna i wertykalna powinny być włączone do analizy. Konkludując, integracja europejska przyczynia się do wzrostu mobilizacji i konkurencyjności landów niemieckich pośród pozostałych regionów.(abstrakt oryginalny)

5

"Imperial Legacy and Balkan Neurosis". Federalist Projects, Romanian Reactions

80%

Antonesei G. C.

Zarządzanie w Kulturze

|

2013

|

14

|

z. 3

239-252

I am going to speak about federative projects and plans, political initiatives and memoranda, reactions they caused in the Romanian intellectual and political environment, the way they were (or rather were not) included in the historical discourse, and will not tackle the "Central European set of mind" which is so difficult to identify. It has to be mentioned that, for the Romanian culture, the acquisition of the Central European conscience, the conscience of the middle and its potential conceptualization are doomed to annihilation by the obsessive claim of "insularity". The imperial legacy is only mentioned in negative contexts, various political and cultural personalities are incriminated for their cosmopolitanism, and for the "pro-Hapsburg", "pro-German" activity which is equal to being "antinational". Central Europe becomes a spectre, a bogey man shown every now and then to Romanians in order to reinforce the feeling of being "under siege", the fear that the country could be dismembered by the "enemies from abroad and enemies within". (original abstract)

6

Między teorią a praktyką : konstrukcja i funkcjonowanie federalizmu w Republice Federalnej Niemiec

80%

Tkaczyński J. W.

Samorząd Terytorialny

|

1999

|

nr 6

44-66

Omówiono zasady porządku federalnego w Ustawie Zasadniczej Republiki Federalnej Niemiec, reguły polityki federalnej, rolę Trybunału Konstytucyjnego oraz strukturę podziału zadań w RFN.

7

Evolution of Canadian Federal System

80%

Wrońska I.

Studia i Materiały Wydziału Zarządzania i Administracji Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Jana Kochanowskiego w Kielcach

|

2015

|

R. 19, nr 4, t. 2 The North in the World of Economy and Politics

209-223

This article analyses the fundaments and the evolution of the Canadian federalism. This principle was adopted in 1867 and provides a foundation for spheres of jurisdiction of federal and provincial governments. The system evolves form centralization and decentralization. Author argues that today Canada is one of the most decentralised federation in the world but it needs adjustment. (abstrakt oryginalny)

8

Belgia: geneza i organizacja państwa federalnego

80%

Philips V., Vermeersch P.

Studia Europejskie / Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego

|

1998

|

nr 1

67-85

Autorzy prezentują genezę dążeń federalistycznych. Opisują też główne reformy państwa belgijskiego, będące odpowiedzią na żądania nacjonalizmów flamandzkiego i walońskiego.

9

Gdzie uplasować suwerenność w ustrojach federalnych? Wprowadzenie do analizy ustrojów Argentyny, Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz Szwajcarii

61%

Bober S.

Horyzonty Polityki

|

2015

|

6

|

nr 14 Suwerenność

161-194

Celem badawczym artykułu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, gdzie uplasować suwerenność w ustrojach federalnych Argentyny, Stanów Zjednoczonych i Szwajcarii? Zarazem jest to pytanie o to, kto (jaki podmiot) jest nośnikiem suwerenności (a więc suwerenem) w analizowanych ustrojach. W artykule posłużono się następującą metodą. Najpierw analizie poddane zostały dwie główne kategorie - suwerenność oraz ustrój federalny. W odniesieniu do pierwszej z nich, obok ujęć teoretycznych, przedyskutowane zostały także jej definicje filologiczne, celem możliwie najbardziej precyzyjnego ustalenia jej znaczenia. Analiza drugiej spośród kluczowych kategorii, poza ustaleniem jej zakresu znaczeniowego, miała także na celu wskazanie wpływu kategorii suwerenność na konceptualizacje kategorii ustrój federalny. W ostatniej części tekstu kategorie suwerenność i ustrój federalny wykorzystane zostały do zwięzłej analizy trzech wspomnianych ustrojów federalnych, celem udzielenia odpowiedzi na zasadnicze pytanie badawcze. Skutkiem przeprowadzonej analizy jest teza stwierdzająca, że suwerenność nie może być dzielona w ramach tego samego systemu federalnego na kilka podmiotów. Ustalenie to prowadzi jednocześnie do zakwestionowania poprawności stosunkowo częstych definicji ustroju federalnego, opartych o założenie dopuszczające dzielenie suwerenności. Dalsze badania powinny polegać na poszerzeniu porównawczej analizy o kolejne ustroje federalne, celem wykazania, czy poczynione ustalenia mogą być uogólnione. Bazę źródłową dla niniejszych rozważań stanowiły w przeważającej mierze źródła drukowane, w postaci aktów prawnych (przede wszystkim konstytucji) oraz opracowań dotyczących suwerenności, ustroju federalnego w ogóle oraz jego trzech wymienionych wariantów. Wykorzystano także pewną ilość źródeł internetowych (głównie słowniki). (abstrakt oryginalny)

10

Ewolucja myśli europejskich ruchów federalistycznych

61%

Rojewska M.

Myśl Ekonomiczna i Polityczna

|

2018

|

nr 1 (60)

317-344

Celem artykułu jest zbadanie europejskich ruchów federalistycznych od II wojny światowej do czasów współczesnych pod kątem ewolucji, jaka zaszła w zakresie formułowanych przez nie postulatów, koncepcji i wizji federacji europejskiej. Zastosowane elementy analizy historycznej i porównawczej pozwoliły na wykazanie, że myśl federalistów tworzy spójną koncepcję federalnego rozwiązania dla Europy. Jednocześnie wizja ta, zachowując spójność na wszystkich etapach rozwoju integracji europejskiej, była adaptowana do zmieniających się warunków politycznych i gospodarczych, bieżącego stanu integracji oraz wyzwań, jakie pojawiały się w Europie. Jednocześnie nie można jednak oprzeć się wrażeniu, że w latach 40. i 70. sformułowano katalog postulatów, które służą do opracowywania szczegółowych koncepcji, a w efekcie proponowanie nowych, innowacyjnych rozwiązań jest raczej sporadyczne. (abstrakt oryginalny)

11

Challenges of European Integration - to What Extent Should the Common Agricultural Policy Stay Common?

61%

Wieliczko B.

Argumenta Oeconomica Cracoviensia

|

2019

|

no 2(21)

97-109

Wspólna polityka rolna (WPR) jest uważana za najstarszą politykę Unii Europejskiej. Jednocześnie obejmuje tak szeroki zakres zagadnień, że prawie nie pozostawia miejsca dla polityki państw członkowskich w tej dziedzinie. Jednak ostatnie reformy opierały się na stwierdzeniu, że "jeden rozmiar nie pasuje wszystkim" i przyznały państwom członkowskim więcej możliwości dokonywania własnych wyborów. Można więc postawić zarówno pytanie teoretyczne, jak i praktyczne: jakie jest optymalne rozwiązanie dla UE i jej obywateli (działających zarówno jako konsumenci, jak i podatnicy), jeśli chodzi o kształtowanie polityki rolnej? Czy powinna to być polityka UE, czy powinna być ona pozostawiona państwom członkowskim, a nawet ich regionom? W artykule przedstawiono odpowiedź na pytanie postawione w tytule. Tę odpowiedź oparto na teorii federalizmu fiskalnego i środowiskowego, a także praktycznych zagadnieniach związanych z funkcjonowaniem rolnictwa UE z odwołaniem do przeglądu literatury. Wyniki pokazują, że w ramach polityki rolnej jest miejsce na działalność Unii i państw członkowskich. Optymalny podział zadań między UE i państwa członkowskie, oparty na zasadzie pomocniczości, pokazuje, że polityka unijna powinna koncentrować się na ochronie konkurencyjności unijnego rolnictwa i uczciwej konkurencji na wspólnym rynku UE, podczas gdy państwa członkowskie powinny skoncentrować się na dostosowywaniu instrumentów polityki UE do konkretnych potrzeb ich rolnictwa. (abstrakt oryginalny)

12

Wybory we Flandrii w maju 2019 roku : parlamentarne trzęsienie ziemi

61%

Żelichowski R.

Sprawy Międzynarodowe

|

2019

|

nr 2

171-193

W maju 2019 r. w Królestwie Belgii odbyło się sześć elekcji parlamentarnych: do Parlamentu Flandrii, Parlamentu Walonii, Parlamentu Federalnego, Stołecznego Regionu Brukseli, Wspólnoty Niemieckojęzycznej i Parlamentu Europejskiego. Pięć pierwszych wynikało ze specyfiki państwa federalnego, jakim jest Królestwo Belgii. Wybory do Parlamentu Europejskiego odbywały się tego samego dnia co do krajowego - w niedzielę 26 maja. Wyniki ogłoszone przez Federalną Służbę Spraw Wewnętrznych (Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken - IBZ) zaskoczyły wszystkich analityków. Polskie media, zaabsorbowane rezultatami krajowych wyborów do Parlamentu Europejskiego, ograniczyły swoje zainteresowanie jedynie do wyników wstępnych i więcej już do nich nie wracały. Dla obserwatorów sceny politycznej w Królestwie Belgii wyniki wyborów we Flandrii oznaczają prawdziwe trzęsienie ziemi. Warto je przeanalizować, ponieważ dotyczą państwa leżącego w sercu zjednoczonej Europy i stanowiącego przykład harmonijnie układającej się dotąd współpracy pomiędzy dwiema wielkimi europejskimi kulturami - romańską i germańską. (fragment tekstu)

13

Wyzwania imigracji i integracji w społeczeństwie wielokulturowym Konfederacji Szwajcarii

61%

Turek J.

Społeczeństwo i Polityka

|

2017

|

nr 3(52)

121-138

Konfederacja Szwajcarii jako państwo zdecentralizowane charakteryzuje wielokulturowość, która przesądza o fenomenie systemu politycznego i społecznego. Jako państwo wysoko rozwinięte z wciąż dynamicznie rozwijającą się gospodarką Szwajcaria potrzebuje zewnętrznej siły roboczej, która przyczynia się do rozwoju przemysłu i rolnictwa. Jednocześnie wśród 8 mln mieszkańców aż 22,5% stanowią cudzoziemcy, którzy przybyli do Szwajcarii z przyczyn ekonomicznych lub jako uchodźcy polityczni. Wielokulturowość jest procesem kształtowania trwałych i dobrowolnych relacji między kulturami1, z tym że w przypadku Konfederacji Szwajcarii proces ten naznaczony jest uwarunkowaniem wewnętrznych potrzeb rynku pracy i nastawieniem społeczeństwa Helwetów do kwestii imigracji. Wobec utrzymującej się koniunktury gospodarczej mającej wpływ na otwarcie rynku szwajcarskiego dla imigrantów ekonomicznych pojawia się wyzwanie ich integracji ze społeczeństwem przyjmującym2. Z jednej strony Szwajcaria jest postrzegana jako fenomen państwa, które pozostaje poza głównym nurtem integracji europejskiej, stąd nie uczestniczy w polityce migracyjnej Unii Europejskiej, przyjmując własny model integrowania imigrantów3(fragment tekstu)

14

Perspektywy federalizmu w Rosji z punktu widzenia konserwatywnoautorytarnej modernizacji rosyjskiego reżimu politycznego

61%

Słowikowski M.

Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej

|

2014

|

R. 12, z. 1 Federacja Rosyjska w XXI wieku : separatyzmy i ruchy odśrodkowe, migracje i napięcia etnoreligijne

9-28

Współczesna Rosja dostarcza politologom niesłabnącej inspiracji do badań. Jednym z nurtów badawczych w odniesieniu do poradzieckiej Rosji są studia nad genezą narodzin, rozwojem i schyłkiem znaczenia idei federalistycznej. W jeszcze większym stopniu fascynująca jest kwestia podtrzymywania przez Rosję zewnętrznych oznak państwa federacyjnego, głównie w wymiarze norm prawno-konstytucyjnych, przy jednoczesnym kierowaniu się w codziennej praktyce politycznej rozwiązaniami charakterystycznymi dla państwa unitarnego. (fragment tekstu)

15

Determinants of the Expenditure Side of Environmental Federalism - Panel Data Research on Countries in Europe

61%

Galiński P.

Ekonomia i Środowisko

|

2023

|

nr 3 (86)

63-88

Celem artykułu jest zbadanie wpływu czynników finansowych, społeczno-ekonomicznych i tych dotyczących degradacji środowiska na zakres strony wydatkowej federalizmu środowiskowego. Oszacowano modele panelowe dotyczące 26 krajów Europy dla lat 2007-2020. W artykule sformułowano hipotezę badawczą mówiącą o tym, że stabilna sytuacja fiskalna samorządu terytorialnego i wynikająca z niej stabilność finansowa pogłębia stronę wydatkową federalizmu środowiskowego, szczególnie biorąc pod uwagę wielkość populacji i jej strukturę, wielkość gospodarki i emitowane tam zanieczyszczenia. W artykule ukazano, że unikanie przez samorządy terytorialne deficytów budżetowych i wzrostu zadłużenia przyczynia się do poszerzenia zakresu strony wydatkowej federalizmu środowiskowego. Ponadto, w krajach Europy znaczenie wydatków samorządu terytorialnego na ochronę środowiska jest zwiększane w mniejszych gospodarkach, które charakteryzują się niższą degradacją środowiska.(abstrakt oryginalny)

16

Podział władzy w Kanadzie

61%

Groen J.

Samorząd Terytorialny

|

1999

|

nr 7-8

134-143

Omówiono ustrój Kanady: historię federacji kanadyjskiej, konstytucję, konstytucyjny podział władzy i wynikające z niego ograniczenia oraz podział uprawnień regulacyjnych.

17

Federalizzazione Dell'Italia: the Transition of Italian Political System Through the Lenses of Constructivist Institutionalism

61%

Mir Y.

Przegląd Europejski

|

2023

|

nr 4

11-28

Włochy są państwem stojącym na rozdrożu federalizacji. W niniejszym artykule prześledzono ideowe i praktyczne zastosowanie procesu federalizacji we Włoszech, z perspektywy konstruktywistycznej teorii instytucjonalnej Colina Haya oraz z zastosowaniem metodologii process-tracing. Badania koncentrują się na krytycznych momentach i ideach stojących za każdym etapem federalizacji od czasu kryzysu w Tangentopoli w latach dziewięćdziesiątych. Wyniki zrealizowanych badań wskazują, że, po pierwsze, federalizacja we Włoszech jest procesem kierowanym przez elity, a interpretacja włoskiego federalizmu przez polityków wpływa na wynik zmian instytucjonalnych. Po drugie, federalizm jest ideą upolitycznioną, którą włoskie społeczeństwo i elity polityczne interpretują jako "narzędzie skutecznego rządzenia" lub "remedium na korupcję". Po trzecie, federalizm jest tematem uzupełniającym w dyskursie włoskim, z którego rodzą się idee związane z reformami gospodarczymi, społecznymi i politycznymi. Federalizm można jednak wykorzystać do wzmocnienia polityk z tych trzech warstw.(abstrakt oryginalny)

18

Prymat władzy federalnej w amerykańskim modelu państwa federacyjnego - ujęcie prawnokonstytucyjne

61%

Wróblewski A. W.

Myśl Ekonomiczna i Polityczna

|

2010

|

nr 3 (30)

203-238

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie ewolucji uprawnień władzy federalnej w kierunku ustanowienia systemu federalnej hegemonii, w którym prymat władzy Waszyngtonu w formule kooperatywnego federalizmu (cooperative federalism) - czy też dualnego federalizmu (dual federalism) - nie podlega już dzisiaj dyskusji. Z uwagi na kluczową rolę Sądu Najwyższego na poszczególnych etapach konsolidacji władztwa federalnego najważniejsze wydarzenia ustrojowe zostaną zilustrowane orzeczeniami sądowymi, w których sąd, korzystając z uprawnienia do kontroli konstytucyjności prawa (judicial review), przesądzał o kierunku zmian w państwie. Aktywność sędziów Sądu Najwyższego w odniesieniu do interpretacji pozycji władzy centralnej w Stanach Zjednoczonych można podzielić na dwa okresy. W pierwszym z nich, przypadającym na wiek XIX, sędziowie poszerzali wpływy władzy federalnej niejako przy okazji ochrony ekonomicznej filozofii laissez-faire i oligarchicznych interesów kół wielkiego biznesu (substantive due process), w drugim zaś, rozpoczynającym się w latach trzydziestych XX wieku, Sąd Najwyższy na skutek presji opinii publicznej i przemian społeczno-politycznych stanął na straży nowej interpretacji praw i wolności obywatelskich (procedural due process of law). Refleksja nad przeobrażeniami w amerykańskim systemie politycznym oraz ewolucją złożonych stosunków między Waszyngtonem a poszczególnymi stanami w kierunku większej centralizacji, w kontekście instytucjonalnych przeobrażeń Unii Europejskiej po przyjęciu traktatu lizbońskiego, inspiruje przy okazji rozważań do oceny możliwości porównania amerykańskiego modelu federalizmu i amerykańskich doświadczeń ustrojowych z europejską drogą integracji. Czy amerykańskie doświadczenie państwowotwórcze mogłoby być przydatne w procesie tworzenia skuteczniej funkcjonującej Europy? (abstrakt oryginalny)

19

Teoria autonomicznej legislatywy stanowej - istota i zagrożenia

61%

Króliczek P.

Krytyka Prawa

|

2023

|

T. 15, Nr 2

277-293

Niniejszy artykuł opisuje koncepcję autonomicznej legislatywy stanowej, która w ostatnich latach stanowi przedmiot zainteresowania stale rosnącej grupy amerykańskich konstytucjonalistów. Teoria ta koncentruje się na wywodzonym bezpośrednio z Konstytucji USA uprawnieniu parlamentów stanowych do regulowania spraw związanych z wyborami federalnymi. Zgodnie z jej podstawowymi założeniami fakt ten przesądza o braku jakichkolwiek narzędzi kontroli stanowionego w tym zakresie prawa co do jego zgodności z konstytucją danego stanu. Nie mogą weń bowiem ingerować ani organy administracji wyborczej ani sądy stanowe. Przepisy te podlegałyby zatem jedynie kontroli sądów federalnych. Jednakże Sąd Najwyższy, stosując doktrynę kwestii politycznych, wyłączył wiele ze spraw dotyczących prawa wyborczego - poza finansowaniem - ze swojej właściwości. W konsekwencji tak ważna część prawa stanowego, dotycząca podstawowych praw politycznych pozostałaby bez jakiejkolwiek kontroli właściwej dla współczesnych demokracji. (abstrakt oryginalny)

20

Geneza współczesnego ładu polityczno-gospodarczego w Europie Środkowo-Wschodniej

61%

Skodlarski J.

Optimum : studia ekonomiczne

|

2015

|

nr 2 (74)

56-67

Kwestia zapewnienia bezpieczeństwa oraz potrzeba zacieśnienia współpracy gospodarczej były głównymi przesłankami integrowania się państw Europy Środkowo-Wschodniej. Kraje małe i średnie nie były w stanie w pojedynkę oprzeć się potędze wielkich mocarstw. Próby podejmowane w okresie międzywojennym, w czasie II wojny światowej i w latach czterdziestych XX wieku zakończyły się niepowodzeniem. Dopiero po upadku komunizmu udało się ustanowić stabilny ład polityczno-gospodarczy w Europie Środkowo-Wschodniej. Decydującą rolę w tym dziele odegrała Grupa Wyszehradzka. (abstrakt oryginalny)