Artykuł przedstawia i dyskutuje istotę współczesnego paradygmatu poznawczego w dyscyplinie nauki o zarządzaniu i jakości. Jest to wiodąca dyscyplina dla naukowców skupionych w Komisji Nauk Organizacji i Zarządzania Polskiej Akademii Nauk Oddział Katowice. Ostanie lata dynamicznych przeobrażeń środowiska społecznego i technologicznego wpłynęło w istotny sposób na kształt paradygmatu poznawczego w wielu dziedzinach nauki, w tym także w naukach organizacji i zarządzania.(abstrakt oryginalny)
Spor między zwolennikami klasycznej szkoły zarządzania a zwolennikami szkoły działań menedżerskich toczy się już od wielu lat. Jego modelowym przykładem jest kontradykcja pomiędzy koncepcją funkcji menedżerskich reprezentowaną przez Fayola a koncepcją ról reprezentowaną przez Mintzberga. W niniejszym opracowaniu przedstawiono założenia tych koncepcji oraz zaprezentowano głosy w dyskusji nad ich sprzecznościami i podobieństwami. Dodatkowo, bazując na elementach socjologicznych, zaproponowano model metateorii zarządzania, który łączy ze sobą wspomniane dwa odmienne poglądy. (abstrakt oryginalny)
celem opracowania jest rozstrzygnięcie desygnaty pojęcia paradygmatu, przedstawienie ich ewolucji w naukach o zarządzaniu oraz nakreślenie perspektyw wyłaniania się i konstytuowania nowych, charakterystycznych dla danej dyscypliny wzorców nauki(fragment tekstu)
W teorii organizacji i zarządzania - dyscyplinie stosunkowo młodej - istnieje szereg dyskusyjnych lub w sposób niepełny jeszcze opracowanych zagadnień. W niniejszym przyczynku dyskusyjnym podjęto próbę określenia pojęcia "organizacja" w różnych znaczeniach i pojęcia "zarządzanie" w szerokim i węższym znaczeniu, starając się znaleźć rozwiązanie wykorzystujące niezmiernie cenny dorobek prakseologicznej teorii organizacji, a równocześnie uwzględniające dorobek ogólnej teorii systemów, który - jak się wydaje - może pozwolić nie tylko na znalezienie wspólnego języka na gruncie ogólnej teorii organizacji - w skali światowej, lecz stworzyć także lepsze możliwości porozumiewania się interdyscyplinarnego. Sprecyzowanie wymienionych wyżej pojęć jest jednakże tylko punktem wyjścia dla omówienia istoty działalności organizatorskiej i dokonania klasyfikacji tej działalności. (fragment tekstu)
Kultura organizacyjna jest pojęciem zaczerpniętym z wielu dziedzin nauki, szczególnie z zakresu nauk społecznych - socjologii, psychologii i zarządzania. Badania kultury organizacyjnej są jednym z ważniejszych zadań jakie postawiono przed naukami społecznymi. Można powiedzieć, że kultury organizacyjne są jednym z ważniejszych zjawisk kierujących ludzkim działaniem. Nie są one bowiem domeną jedynie firm, ale także szkół, urzędów szpitali czy nawet zakładów karnych. Człowiek w każdej niemal czynności swojego życia styka się z kulturą organizacyjną tak często, jak styka się z organizacjami. Styczności te są bezpośrednie, gdy osoba pracuje w organizacji lub jest jej innego rodzaju interesariuszem, ale także pośrednio, gdy człowiek odbiera przekazy reklamowe czy public relations. Pojawia się zatem potrzeba dogłębnego badania kultur organizacyjnych. Potrzeba ta ma źródła poznawcze - zjawisko kultury organizacyjnej jest niezwykle istotne dla rozwoju teorii socjologii i zarządzania oraz źródła praktyczne - kultura organizacyjna wpływ na poziom motywacji pracowników do pracy, a także - pośrednio motywacji klientów i innych interesariuszy. Ukryty program jest pojęciem wykorzystywanym w różnych dziedzinach i dyscyplinach naukowych, także szczególnie w m.in. w socjologii, psychologii oraz edukacji. Jest to pojęcie dotyczące zdobywania wiedzy i socjalizacji. Jakie miejsce zajmują w kulturze organizacyjnej ukryte programy? Jakie są przyczyny ich powstawania? Czy ich istnienie jest nieuniknione? To są pytania, na które ma naszkicować odpowiedzi niniejszy artykuł. Zastosowaną metodą będą studia literaturowe.(fragment tekstu)
Stefan Bratkowski w swych felietonach drukowanych w "Gazecie Wyborczej" nieraz przywołuje nazwisko prof. Kieżuna jako wytrawnego eksperta z dziedziny zarządzania, który mógłby wiele spraw w Polsce skierować na właściwe tory, gdyby nasze ekipy rządowe zechciały korzystać z jego wiedzy i doświadczenia. Na razie jest doradcą rządowym to w Burundi, to w Rwandzie... Nie znaczy to, aby na Kieżunie poznali się tylko Afrykanie. (fragment tekstu)
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono podstawowe problemy związane z definiowaniem celów w klasycznej teorii organizacji i zarządzania oraz różne problemy celów strategicznych, wynikające z praktyki. Przedstawiono za literaturą przedmiotu koncepcję celów semikoherentnych oraz różne sklasyfikowane przypadki ujęć celów w elastycznej organizacji. (abstrakt oryginalny)
W opracowaniu analizuje się przede wszystkim przedmiot i zakres nauk o zarządzaniu oraz charakter twierdzeń tych nauk, podkreślając ich niski uniwersalizm w czasie i w przestrzeni (fragment tekstu)
Za cel artykułu przyjęto zaprezentowanie wyników analizy wstępnej wybranych, najnowszych trendów w nauce o zarządzaniu i przedstawienie próby oceny poziomu ich innowacyjności lub wskazanie, że stanowią one wyłącznie formę reaktywacji koncepcji stosowanych w czasach wcześniejszych. Dla celów badawczych przeprowadzono studia literaturowe materiałów opublikowanych w "Przeglądzie Organizacji" (roczniki od stycznia 2009 do lutego 2011), "Innovative Management Journal" (roczniki od stycznia 2009 do grudnia 2010) oraz wielu publikacji zwartych (pozycji książkowych, pokonferencyjnych itp.), których szczegółowy wykaz zawarto w bibliografii (fragment tekstu)
Od ponad 50 lat prowadzona jest dyskusja o wpływie postmodernizmu na ocenę wartości prac naukowych. Artykuł dotyczy jednego z rzadziej podejmowanych zagadnień - kwestii wpływu wymiany symbolicznej na treść założeń badań z zakresu organizacji i zarządzania. W wyniku porównania cech wymiany symbolicznej i ekwiwalentnej zostały sformułowane sugestie dotyczące założeń metodologicznych badań. Ten tekst uwypukla pozytywne aspekty postmodernizmu, choć autor zdaje sobie sprawę z zagrożeń płynących z postmodernistycznej fascynacji. (abstrakt oryginalny)
Artykuł poświęcony jest prakseologii, w aspekcie współczesnych przemian społecznych i technologicznych, oraz stojącym przed nią wyzwaniom. Nakreślono w nim genezę tworzenia się prakseologii i przedmiotu jej zainteresowań oraz jej związki z naukami szczegółowymi. Podkreślono szczególne osiągnięcia prakseologii w tworzeniu prakseologicznej teorii organizacji i zarządzania. Przybliżono także mniej znany - ale jakże ważny w aspekcie zainteresowań społecznych i inspirujący - obszar prakseologicznych odniesień w naukach o sporcie. Przedstawiono nowe wyzwania dla prakseologii wynikające z aktualnych uwarunkowań społecznych i technologicznych, w tym z rosnącej roli działań zespołowych. Wskazano na dylematy współczesnej prakseologii związane z wyczerpywaniem się dominującego przez lata nurtu opisowego i formalnego i postępującym izolacjonizmem prakseologii. Nakreślono perspektywę budowania nowoczesnej prakseologii poprzez odniesienie się do współczesnych zdobyczy neuronauki. Podkreślono rosnącą rolę zespołów w organizacjach i konieczność intensyfikacji badań nad działaniami zespołowymi, czyli współdziałaniami. Podkreślono rolę projektowania systemów działania jako szczególnego nurtu badawczego i praktycznego w rozwoju prakseologii, które umożliwi kształtowanie nowoczesnego oblicza prakseologii - jako nauki stosowanej, badającej rzeczywistość społeczną i ułatwiającą projektowanie zmian(abstrakt oryginalny)
Artykuł zawiera rozważania dotyczące funkcji kierowniczych. Są one jednym z kanonów teorii organizacji i zarządzania. Okazuje się jednak, że w literaturze przedmiotu pojawiło się szereg interesujących koncepcji dotyczących funkcji kierowniczych. Już samo ich zdefiniowanie nastręcza pewnych trudności. Tekst ten dotyczy takich koncepcji jak: najstarsza i najbardziej popularna koncepcja funkcji Henri Fayola z późniejszymi poprawkami i uzupełnieniami; koncepcja Marii Holstein-Beck dodająca funkcję współdziałania i korygowania; koncepcja Czesława Sikorskiego oddzielająca funkcje koordynacji od funkcji przywództwa; koncepcja funkcji organicznych Stanisława Kowalewskiego; koncepcja raczej zadań niż funkcji Witolda Kieżuna; koncepcja Stephena R. Covey'a utożsamiająca funkcje z aktywnością menedżerów; koncepcja Michaela Armstronga odnosząca funkcje do obszarów działania, koncepcja Chestera I. Barnarda odnosząca funkcje do całej kadry kierowniczej.(abstrakt oryginalny)
Współczesna nauka o zarządzaniu charakteryzuje się wieloma nurtami badawczymi i stara się wypracowywać nowe teorie i koncepcje adekwatnie do potrzeb i oczekiwań, które wynikają z przeobrażeń w otoczeniu. Proces odkrywania i rozumienia złożonej rzeczywistości organizacyjnej jest źródłem różnorodności metodologicznej i wyzwaniem dla nauk o zarządzaniu. Podejmując próbę naukowego poznania i analizy wyodrębnionego fragmentu zjawisk, procesów bądź relacji zachodzących w realnym świecie staramy się, aby nasze postępowanie umożliwiło nam zdobycie rozległej i aktualnej wiedzy. Można przypuszczać, że przedmiot zainteresowań nauk o zarządzaniu będzie się poszerzał, co ma bezpośredni związek z interdyscyplinarnym charakterem tej dziedziny nauki. Korzystanie z dorobku innych nauk będzie wytyczało dalsze kierunki jej rozwoju, w celu wypracowania skutecznych instrumentów zarządzania, które będą miały praktyczne zastosowanie w nowych realiach społeczno- gospodarczych. Należy bowiem zaznaczyć, że zarządzanie jest nie tylko dyscypliną nauki, ale przede wszystkim przejawia się w praktycznym działaniu (fragment tekstu)
Teoria organizacji i zarządzania ewoluuje wraz z postępem naukowo- -technicznym, ze zmianami otoczenia i warunków funkcjonowania bytów organizacyjnych, zwłaszcza w zakresie możliwości porozumiewania się i komunikowania na odległość. Rozwój technologii informacyjnych oraz coraz lepsze wyposażenie organizacji w nowoczesny sprzęt komputerowy umożliwiający ich wykorzystywanie dają nieobserwowaną wcześniej skalę możliwości transferu wiedzy, wiodącego współcześnie zasobu i potencjału wzrostu wartości, pomiędzy uczestnikami rynku. Poprzez wirtualizację organizacje mogą w nieograniczony sposób korzystać z bogactwa zasobów kapitału intelektualnego, znajdującego się na zewnątrz. Dlatego podejmowanie badań w zakresie przebiegu procesów wirtualizacji zarówno w przedsiębiorstwie, jak i w obszarze sprzężeń międzyorganizacyjnych stanowi ważne wyzwanie, tym trudniejsze, im mniej rozpoznane na gruncie metodologicznym.(fragment tekstu)
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Analizując zjawisko zmian organizacyjnych badacze koncentrują się na wyjaśnianiu ich istoty, charakteru i motorów oraz poszukują odpowiedzi na pytanie, czy można nimi kierować, a jeżeli tak to w jaki sposób. W ramach pierwszego obszaru pojawiają się takie ważne pytania jak: dlaczego organizacje zmieniają się? W jaki sposób i kiedy zachodzą zmiany? Co się zmienia? Jak się zmienia? W ramach drugiego obszaru interesujące stają się między innymi następujące kwestie: kiedy rozpoczynać zmiany? Co należy zmieniać? W jakiej kolejności? Kto powinien wprowadzać zmiany? W jakim tempie? Co wpływa na sprawny przebieg procesu zmian? Próba odpowiedzi na powyższe pytania prowadzi badaczy do zróżnicowanych konkluzji, co wynika zapewne z odmiennych "punktów wyjścia". Rozbieżności dotyczą przede wszystkim zmian o charakterze radykalnym (strategicznych), które prowadzą do znaczących przekształceń w dotychczasowych celach organizacji oraz sposobie wykorzystania przez nią posiadanych zasobów. Brak jednoznaczności (pluralizm) w interpretowaniu natury tego zjawiska jest w znacznej mierze konsekwencją założeń dotyczących istoty samej organizacji oraz sposobu, w jaki funkcjonuje. Odmienność poglądów wpływa z kolei na metody badawcze oraz podejście do kwestii zarządzania zmianami. W literaturze przedmiotu można obecnie zaobserwować dwa zasadnicze nurty: pierwszy nawiązujący do statycznego modelu organizacji oraz nieciągłej koncepcji zmian (podejście rewolucyjne), drugi odnoszący się do dynamicznego ujęcia organizacji oraz koncepcji zmian permanentnych (podejście ewolucyjne). Chociaż oba podejścia prezentują odmienne, a czasem nawet opozycyjne względem siebie punkty widzenia to jednak każde z nich przyczynia się w sposób istotny do pogłębienia naszej wiedzy na temat zmian organizacyjnych. Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie głównych założeń poszczególnych nurtów oraz wskazanie w jaki sposób mogą się nawzajem uzupełniać, wzbogacając nasz sposób myślenia oraz analizowania tego zjawiska. (fragment tekstu)
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Paradygmaty z definicji powinny być nieporównywalne lub sprzeczne, wydaje się, że możliwe jest ich zestawianie oraz wskazywanie różnic, co może prowadzić do wzrostu refleksyjności, a więc zrozumienia fenomenu organizacji i zarządzania. Jeśli przyjmiemy takie otwarte stanowisko eklektyzmu epistemologicznego i metodologicznego, to użytecznym podejściem może się okazać hermeneutyka. Celem artykułu jest analiza możliwości wykorzystania hermeneutyki do zrozumienia procesów organizacji i zarządzania. Postulowanym stanowiskiem poznawczym jest pluralizm epistemologiczny, którego konsekwencję stanowi stosowanie analizy meta-paradygmatycznej. (fragment tekstu)
W artykule starano się określić naukowość nauk o zarządzaniu w świetle poglądów Rene Thoma - francuskiego naukowca (1923-2002), który jest uważany za twórcę teorii katastrof. R. Thom napisał artykuł o naukowości nauk humanistycznych, do których zaliczył między innymi psychologię, socjologię i ekonomię. Naukom tym odmówił statusu naukowości. Ze względu na duże pokrewieństwo nauk o zarządzaniu z psychologią, socjologią, a przede wszystkim z ekonomią, w artykule zastanawiano się w jakim stopniu uwagi R. Thoma można odnieść również do nauk o zarządzaniu. (abstrakt oryginalny)
Na początek warto dokonać krótkiej analizy samego tytułu eseju, ponieważ jego znaczenie może nie być oczywiste dla tych, którzy z podobnym sformułowaniem spotykają się po raz pierwszy. Sam wyraz "osobliwość" jest dość rzadko używany i nie kojarzy się z zarządzaniem. Według definicji słowa "osobliwy" w Uniwersalnym słowniku języka polskiego PWN, osobliwy to «zwracający uwagę, nie taki jak inni (inne); szczególny, wyjątkowy, nadzwyczajny, niezwykły, zadziwiający; także: dziwaczny». Osobom, które interesują się fizyką lub astronomią, osobliwość jednoznacznie kojarzy się z punktami lub liniami czasoprzestrzeni, w których gęstość materii jest nieskończona. Osobliwości występują w środku czarnych dziur, gdzie zapada się cała ich materia. Z powodu nieskończonego przyspieszenia grawitacyjnego nic nie może się z czarnej dziury wydostać, nawet światło. Gdyby cokolwiek chciało się z czarnej dziury wydobyć, musiałoby poruszać się z prędkością większą niż prędkość światła. W świecie fizyki to prawdziwa dziwaczność. (fragment tekstu)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.