Wyniki wyszukiwania - BazEkon

1

Kontrowersje wokół niezależności banku centralnego a przyszły status NBP

100%

Wojtyna A.

Bank i Kredyt

|

1996

|

nr 3

4-14

Autor artykułu zastanawia się, czy w obecnej sytuacji gospodarczej Polski powinno dojść do zmian w ustawie o NBP. W artykule przytoczone są argumenty za i przeciw niezależności banku centralnego. Omówienie kierunków badań skłania autora do wniosku, że w literaturze przedmiotu nie ma jednoznacznych recept co do pożądanego kierunku reformowania banku centralnego. Ponadto brak nowej konstytucji i rozpoczęta reforma centrum gospodarczego rządu przemawiają przeciw podejmowaniu zmiany ustawy o NBP.

2

Analiza zmian w funkcjonowaniu bankowości centralnej w Polsce po 1924 roku

100%

Pszczółka I.

Optimum : studia ekonomiczne

|

2019

|

nr 1(95)

72-82

Cel - Celem artykułu jest porównanie banków centralnych funkcjonujących w Polsce po 1924 r. w zakresie ich kompetencji i poziomu niezależności. Opis - Przeprowadzone porównanie dotyczy funkcjonowania banków centralnych, zarówno w kontekście organizacyjnym, jak i ich niezależności w wymiarze funkcjonalnym, instytucjonalno-personalnym i finansowym. Uwzględniono głównie działalność Banku Polskiego SA oraz Narodowego Banku Polskiego (NBP). Pomimo przerwy w niezależności banku centralnego w Polsce w latach 19451989, po 1989 r. udało się ją odbudować. W przeciwieństwie do Banku Polskiego SA, który działał jako prywatna spółka akcyjna, NBP działa jako instytucja państwowa. Od 1989 r. NBP przejął pełną odpowiedzialność za politykę pieniężną wraz z zakazem finansowania deficytu budżetowego, co zapewniło mu niezależność funkcjonalną i finansową. Obecnie NBP jest najbardziej niezależnym polskim bankiem centralnym od momentu odzyskania niepodległości w 1918 r. Podstawowe metody badawcze wykorzystane w artykule to studia literatury krajowej oraz aktów prawnych regulujących działalność bankowości centralnej w Polsce. (abstrakt oryginalny)

3

Niezależność banku centralnego i jej dylematy w Polsce

100%

Przybylska-Kapuścińska W.

Zeszyty Naukowe / Akademia Ekonomiczna w Poznaniu

|

2003

|

nr 26

7-27

Przedstawiono istotę i systematykę pojęcia niezależności banku centralnego. Zaprezentowano argumenty przemawiające za niezależnością banku centralnego i argumenty przeciwko niezależności. Zamieszczono ocenę niezależności NBP w świetle ustawodawstwa i dyskusji politycznych z lat 2000-2002.

4

Pojęcie niezależności banku centralnego i jej typy

100%

Paluszak G.

Zeszyty Naukowe. Seria 1 / Akademia Ekonomiczna w Poznaniu

|

1998

|

nr 262

18-34

Autor określa pojęcia niezależności banku centralnego, rozróżniając pojęcie niezależności i jego odpowiedzialności publicznej. Omawia zakres trzech typów niezależności: funkcjonalnej, personalnej i finansowej. Przedstawia powiązania istniejące między naiezależnością banku centralnego a jej typami.

5

Central Bank Independence and Democracy : Does Transparency Matter?

75%

Ezzat A. M., Fayed M. E.

Contemporary Economics

|

2020

|

14

|

nr 2

90-111

Securing central bank independence (CBI) is considered a vital and common practice in a large number of countries, since this independence is often associated with favorable economic performance, and it isolates monetary policy from the distortions of political business cycles, associated with electoral business or partisan cycles. However, one criticism against CBI is the seemed contradiction between independence and democracy, known as the problem of accountability of the monetary authority. Thus, this study empirically examines the potential effects of central bank transparency and independence on democracy. This would, in turn, attribute to reconciling the presumed contradiction between CBI and democracy, besides disentangling the impact of independence and transparency on democracy. To this end, we regress democracy on both CBI and CB transparency, besides some control variables, for a sample of 100 central banks in year 2010. The preliminary results indicate that CBI is conducive to democracy. However, this relationship is dependent on the level of CB transparency, where high levels of transparency could reverse this positive relation and make CBI an obstacle in face of democracy. Furthermore, CB's transparency is always associated with more democracy, but increasing the level of CBI reduces this positive impact. (original abstract)

6

Kreatywna księgowość rządu

75%

Borkowski T.

Gazeta Bankowa

|

2009

|

nr 29

12-14

W artykule zwrócono uwagę na konflikt między Ministerstwem Finansów i Narodowym Bankiem Polskim. Rząd, chcąc uniknąć podwyższenia podatków w 2010 roku, liczy na przekazanie 10 mld zł z prognozowanego zysku NBP za 2009 rok do budżetu państwa. Jest to odczytywane jako zamach na niezależność banku centralnego.

7

Niezależność i wiarygodność banku centralnego w Polsce

75%

Jaworski W. L.

Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów / Szkoła Główna Handlowa

|

1996

|

z. 2

41-48

Polityka Narodowego Banku Polskiego jest przedmiotem licznych ocen, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych. Na tym tle problemem aktualnym staje się jego nie-zależność, w ustaleniu celu działania i stosownych metod, a także sposób podejmowania decyzji. Nie chodzi o to, czy bank centralny w Polsce ma być niezależny. To jest sprawa bezdyskusyjna. Problem leży w tym, jak ma wyglądać niezależność banku w warunkach gospodarki polskiej. (fragment tekstu)

8

Demokratyczna kontrola nad polityką banku centralnego - kontrowersje teoretyczne i wnioski dla Polski

75%

Wojtyna A.

Ekonomista

|

2002

|

nr 5

639-666

Celem artykułu jest przedstawienie debaty teoretycznej dotyczącej związku między niezależnością banku centralnego a demokratycznym nad nim nadzorem. Autor omawia zagadnienie roli accountability w strategii realizacji bezpośredniego celu inflacyjnego. Następnie przedstawia bardziej ogólne wątki dyskusji, które próbują odpowiedzieć, czy niezależny bank centralny oznacza "deficyt demokracji". W kolejnych częściach omówione są krótko narzędzia, które pomagają zwiększyć demokratyczny nadzór nad bankiem centralnym, oraz przedstawione wyniki badań empirycznych. W uwagach końcowych zaproponowano zmiany instytucjonalne, które mogłyby zwiększyć stopień demokratycznego nadzoru nad NBP bez ograniczania stopnia jego niezależności.

9

EMU Enlargement and Central Bank Independence: Which Concept of Convergence to Apply?

75%

Freytag A.

Bank i Kredyt

|

2007

|

nr 11-12

17-33

Rozszerzenie Unii Gospodarczej i Walutowej nie zależy jedynie od indywidualnego stanu procesu konwergencji kandydatów przystępujących do UGiW, ale także od ich sytuacji politycznej. Twierdzimy zatem, że konwergencja instytucjonalna, w szczególności wiążąca politykę pieniężną, jest równie (jeśli nie bardziej) istotna dla prowadzenia pomyślnej polityki monetarnej w eurolandzie niż konwergencja nominalna i realna. Zgodnie z konstytucyjnymi ramami ekonomii politycznej, oceniamy za pomocą rożnych miar stopień niezależności banku centralnego (CBI) w krajach środkowej i Wschodniej Europy. Można wykazać, że stopień niezależności banku centralnego w tych krajach jest znaczny. Istnieje jednakże (zmniejszająca się) różnica w stosunku do niezależności EBC, w zakresie zewnętrznych aspektów niezależności. (abstrakt oryginalny)

10

Niezależność banku centralnego a skuteczność polityki pieniężnej

75%

Turek A.

Ekonomia / Uniwersytet Warszawski

|

2003

|

nr 11

132-149

Omówienie pojęcia niezależności banku centralnego, istoty, funkcji i instrumentów polityki pieniężnej poprzedzają główną tezę artykułu, że niezależność banku centralnego ułatwia realizację skutecznej polityki pieniężnej. Ilustracją tych wywodów jest przedstawienie sposobów kształtowania i realizacji polityki pieniężnej w następujących centralnych bankach świata: System Rezerwy Federalnej USA, Federalny Bank Niemiec, Bank Japonii

11

Fiscal Policies and Monetary Leadership in a Monetary Union with a Deficit-Concerned Central Bank

75%

Chortareas G., Mavrodimitrakis C.

Central European Journal of Economic Modelling and Econometrics (CEJEME)

|

2011

|

3

|

nr 1

1-24

We consider fiscal and monetary policy interactions in a monetary union under monetary leadership, when the common central bank is concerned with the average fiscal stance of the union. We use a static two-country monetary union model to investigate the policy-mix problem under different regimes of noncooperation, cooperation, and enforced cooperation among fiscal authorities. We find that fiscal policy is unambiguously countercyclical, a feature that is more pronounced under fiscal policy cooperation. Monetary policy can be either countercyclical or procyclical. A central bank concerned about the aggregate fiscal stance is effective in stabilizing output and central budget, but at the expense of inflation stabilization. (original abstract)

12

Determinanty niezależności banku centralnego w krajach transformacji

75%

Pietrucha J.

Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu

|

2008

|

nr 1191 Problemy gospodarki światowej

444-453

Zasadniczym celem artykułu jest powtórzenie analizy determinantów niezależności banku centralnego w krajach transformacji przeprowadzonej przez M. Brzozowskiego [Brzozowski, 2006] na odmiennym zestawie danych. Prezentowana wstępna analiza zmierza do wykazania, że postęp reform transformacyjnych jest zasadniczym czynnikiem determinującym zróżnicowanie w poziomie niezależności banku centralnego w badanych krajach transformacji. (fragment artykułu)

13

Relacje polityki budżetowej i pieniężnej w Polsce w świetle międzynarodowych standardów przejrzystości finansów publicznych

75%

Misiąg W.

e-Finanse

|

2005

|

nr 2

1-4

Niezależność banku centralnego od władzy wykonawczej jest jedną z podstaw ustrojowych demokratycznych państw z rozwiniętą gospodarką rynkową. Jest to zarazem nieodzowny warunek zarówno skuteczności polityki pieniężnej, jak i skuteczności polityki fiskalnej. Jest to też jeden z najważniejszych standardów przejrzystości finansów publicznych, co oznacza, że jest to powinność władzy wobec społeczeństwa. II Rzeczpospolita uznała zasadę niezależności banku centralnego już w pierwszych latach swego istnienia, a obowiązujące regulacje - co w głównej mierze uznać należy za zasługę Władysława Grabskiego-odpowiadały ówczesnym poglądom określającym rolę i ustrojową pozycję banku centralnego. Okres realnego socjalizmu w Polsce i w tej kwestii spowodował regres. W centralnie sterowanej gospodarce dla banku centralnego nie było miejsca. Rozpoczynając w 1989 r. proces zasadniczej przebudowy politycznego i gospodarczego ustroju Polski, ekipa Mazowieckiego i Balcerowicza stanęła wobec konieczności przywrócenia NBP jego właściwej roli. Zadanie to kontynuowały później -z różnym przekonaniem i zaangażowaniem - kolejne ekipy rządowe. Jak można ocenić stan dzisiejszy? Czy mamy w Polsce prawdziwie niezależny bank centralny? Czy spełnione są zasady uznawane dziś za standardy demokratycznej gospodarki rynkowej? Na te pytania spróbuję - w bardzo skrótowej formie - odpowiedzieć w tym artykule. (fragment tekstu)

14

Jakościowe aspekty polityki współczesnego banku centralnego

75%

Kowalak M.

Bank i Kredyt

|

2006

|

nr 3

35

Celem opracowania jest ukazanie jakościowych aspektów polityki pieniężnej jako rozwiązań instytucjonalnych zwiększających skuteczność działań banku centralnego, których celem jest stabilny poziom cen. Omówiono niezależność banku centralnego, wiarygodność i przejrzystość jego polityki oraz zagadnienie odpowiedzialności demokratycznej banku centralnego.

15

Gdzie kończy się niezależność?

75%

Rzońca A.

Bank

|

2006

|

nr 4

16-17

Projekt nowelizacji ustawy o NBP, wniesiony przez grupę posłów Samoobrony jest dowodem na brak podstawowej wiedzy ekonomicznej jej autorów. Może też wskazywać na ich pogardę dla konstytucji i zobowiązań międzynarodowych naszego kraju.

16

Miary prawnej niezależności banku centralnego

75%

Lasek-Surowiec I.

Roczniki Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu

|

2009

|

nr 8

247-259

W artykule zaprezentowano kluczowe dla dokonania oceny niezależności prawnej (formalnej) banków centralnych miary niezależności. Mimo że obecne wyniki badań dotyczące niezależności prawnej charakteryzują się stosunkowo dużym zróżnicowaniem, przedstawione w artykule wnioski badawcze pozostają w większości aktualne w kontekście pomiaru niezależności prawnej banków centralnych na początku wieku XXI. (abstrakt oryginalny)

17

Narodowy Bank Polski jako samodzielny zakład publiczny

75%

Jabczyński A.

Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu

|

2025

|

13

|

nr 2

9-28

Artykuł analizuje status Narodowego Banku Polskiego przez pryzmat koncepcji samodzielnego zakładu publicznego oraz ocenia jego niezależność. Weryfikacji poddano spełnianie przez NBP cech zakładu publicznego, w tym wyłączenie z hierarchii administracji rządowej, nakierowanie na trwałą realizację zadania publicznego oraz posiadanie władztwa administracyjnego. Dokonano również analizy niezależności Banku w wymiarach: funkcjonalno-operacyjnym, instytucjonalnym, personalnym i finansowym. Przeprowadzono również porównanie polskiego ustawodawstwa z międzynarodowymi miarami niezależności. Badanie wykazało, że NBP posiada atrybuty zakładu publicznego oraz silne gwarancje niezależności umożliwiające mu realizację celu stabilności cen. (abstrakt oryginalny)

18

Niezależność i odpowiedzialność Europejskiego Banku Centralnego

75%

Małecka E.

Prace i Materiały Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego

|

2010

|

nr 4/2

447-457

Zarówno teoria ekonomii jak i zebrane przez ostatnie dziesięciolecia doświadczenia, w tym przeprowadzone liczne badania potwierdziły, iż warunkiem koniecznym do osiągnięcia i utrzymania stabilizacji cenowej jest uwolnienie banków centralnych od wszelkich wpływów politycznych, zapewniając im tym samym pełną niezależność. Uznano bowiem, że politycy z natury w swych działaniach wykazują tendencję krótkowzroczności, kierując się zwykle cyklami wyborczymi. Natomiast polityka pieniężna, biorąc pod uwagę jej charakter wymaga dłuższego horyzontu czasowego. To właśnie niezależność banku centralnego i dbałość o inflację stanowiły fundament stworzenia koncepcji EBC. W Traktacie z Maastricht, jak i w Statucie Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego postanowiono, że zarówno EBC jak i krajowe banki centralne muszą być niezależne. Jednocześnie, zgodnie z podstawową zasadą demokracji, uznano, że niezależność wymaga odpowiedzialności wobec społeczeństwa i demokratycznie wybranych organów. Nałożono zatem na EBC obowiązek wyjaśniania i uzasadniania swoich decyzji w zakresie polityki pieniężnej społeczeństwu i wybranym przez niego przedstawicielom politycznym. Europejski Instytut Walutowy opracował wykaz elementów istotnych w określaniu niezależności EBC i krajowych banków centralnych, wśród których wyszczególnił: niezależność instytucjonalną, niezależność osobistą, niezależność funkcjonalną oraz niezależność finansową. W ramach rozliczania EBC z odpowiedzialności, nałożono na niego obowiązek wyjaśniania instytucjom demokratycznym oraz opinii publicznej sposobu wypełniania swojego mandatu. Skupiono się na czterech zasadniczych kwestiach: kto odpowiada; za co odpowiada; przed kim odpowiada; w jaki sposób odpowiada. (abstrakt oryginalny)

19

Niezależność banku centralnego w teorii oraz praktyce

75%

Andrzejewska E., Burdziak A., Kuchta Z.

Gospodarka w Praktyce i Teorii

|

2005

|

nr 1

15-26

Wskazano na pięć cech niezależności banku centralnego. Zamieszczono rozważania teoretyczne dotyczące cech niezależności banku centralnego. Na konie zaprezentowano , z uwzględnieniem założeń teoretycznych, jedno z istniejących na świecie rozwiązań instytucjonalnych. Dotyczy ono Europejskiego Systemu Banków Centralnych oraz Europejskiego Banku Centralnego.

20

Pomiar stopnia niezależności banku centralnego

75%

Brzozowski M.

Ekonomista

|

2004

|

nr 2

187-207

Wskaźniki niezależności banku centralnego oparte na przepisach prawnych ani nie odzwierciedlają w odpowiednim stopniu ich rzeczywistego stopnia autonomii, ani teoretycznego wymiaru pojęcia niezależności. W gospodarkach krajów rozwijających się wyłania się, przy podmiotowej ocenie statutów banków centralnych, problem rozbieżności pomiędzy warunkami legalnymi i działaniami rządu, a władzami decyzyjnymi w sferze polityki monetarnej. Przedmiotem artykułu jest kwestia prawidłowego pomiaru stopnia NBC. Wykorzystując dane z badania panelowego uszeregowano stopień niezależności banków centralnych w krajach przechodzących przez proces transformacji. Zaprezentowano oszacowane analitycznie indeksy niezależności banków centralnych w wybranych krajach.