Wyniki wyszukiwania - BazEkon

1

Cash Demand in Times of Crises: a Global Perspective

100%

Bartzsch N., Rösl G., Seitz F.

Bank i Kredyt

|

2025

|

nr 1

1-43

W artykule analizujemy w szerszym międzynarodowym kontekście różne rodzaje kryzysów i na tym tle rozważamy kwestię, w jakim stopniu te kryzysy mogą wpływać na popyt na gotówkę. Do empirycznej weryfikacji związku między kryzysem a popytem na gotówkę wykorzystujemy dane z 16 krajów w okresie od 1990 do 2022 r. Do celów analitycznych wyodrębniamy sześć rodzajów kryzysów i okresów o podwyższonej niepewności. Są to: (1) niepewność związana z funkcjonowaniem cyfrowej infrastruktury systemu płatniczego określana mianem "Problem roku 2000", (2) kryzys zaufania do systemu finansowego w związku z globalnym kryzysem rynków finansowych w latach 2008-2009, (3) katastrofy naturalne, takie jak trzęsienia ziemi i pandemie, (4) kryzysy polityczne, (5) okresy wysokiej inflacji, (6) kryzysy walutowe, takie jak kryzys azjatycki z lat 1997-1999. W badaniu staramy się pokazać, jak w zależności od rodzaju i specyfiki kryzysu kształtuje się popyt na gotówkę zarówno krajową, jak i zagraniczną w badanym okresie i w wyszczególnionych krajach. Generalnie za uzasadnioną przyjmuje się tezę, że w okresach kryzysów, i to niezależnie od rodzaju kryzysu, popyt na gotówkę rośnie. Pogłębione badania dowodzą jednak, że rodzaj kryzysu ma wpływ na strukturę popytu. Niektóre rodzaje kryzysów w większym stopniu wpływają na popyt na banknoty o niskich nominałach, przeznaczane na cele transakcyjne, niż na banknoty o wysokich nominałach, które najczęściej służą do tezauryzacji. I odwrotnie, obserwuje się kryzysy, w których popyt na banknoty o wysokich nominałach w celach tezauryzacji rośnie szybciej niż popyt transakcyjny na walory o niskich nominałach. Z uwagi na specyficzne cechy gotówki, a przede wszystkim jej fizyczną formę, może ona obsługiwać transakcje również w sytuacjach przerw w dostawach energii elektrycznej i awarii czytników kart płatniczych. Fakt ten jest szczególnie istotny z punktu widzenia wzmocnienia odporności systemu płatniczego w sytuacjach zagrożenia kryzysem. Już choćby z tego powodu cyfrowy pieniądz banku centralnego nie może w pełni zastąpić gotówki, co najwyżej w "normalnych" czasach może ją jedynie uzupełniać. Nie powinien zatem dziwić fakt, że akurat w krajach, w których znacznie zredukowano obrót gotówkowy, coraz częściej podnoszone są argumenty, aby jednak infrastrukturę obrotu gotówkowego utrzymywać na zadowalającym poziomie. (abstrakt oryginalny)

2

The Importance of Cash and a SWOT Analysis of the Limits on Cash Payments

100%

Apanel A. P.

Economic and Regional Studies

|

2025

|

18

|

nr 2

202-215

Przedmiot i cel pracy: Przedmiotem badań były cechy płatności gotówkowych, ich rola w systemie płatniczym oraz zmieniające się preferencje konsumentów względem transakcji gotówkowych i bezgotówkowych. Celem badań było uzyskanie wiedzy na temat znaczenia płatności gotówkowych w codziennych transakcjach, ocena ich zalet i wad w porównaniu z płatnościami bezgotówkowymi, oraz skutków oddziaływania limitów płatności gotówkowych na gospodarkę i społeczeństwo. Sformułowano następującą hipotezę badawczą: płatności gotówkowe, mimo rosnącej popularności transakcji bezgotówkowych, nadal odgrywają istotną rolę w codziennych transakcjach, a wprowadzenie limitów płatności gotówkowych, choć może przyczynić się do zwiększenia transparentności finansowej i ograniczenia szarej strefy, wiąże się z wyzwaniami, takimi jak wykluczenie cyfrowe i ograniczenie swobody wyboru konsumentów. Materiały i metody: Dokonano analizy danych statystycznych pochodzących głównie z raportów Narodowego Banku Polskiego oraz Europejskiego Banku Centralnego dotyczących transakcji gotówkowych i bezgotówkowych w Polsce i Unii Europejskiej. Do oceny konsekwencji wprowadzenia limitów płatności gotówkowych zastosowano analizę SWOT. Przeprowadzono także studia literaturowe oraz zaprezentowano wyniki badań empirycznych NBP, oparte na dzienniczkach rejestrujących codzienne transakcje konsumentów. Wyniki: Wyniki badań wykazały, że mimo rosnącej popularności transakcji bezgotówkowych, płatności gotówkowe pozostają istotnym elementem systemu płatniczego, szczególnie w transakcjach o niskiej wartości. Sezonowe zmiany w liczbie transakcji gotówkowych są związane z okresem wakacyjnym i świątecznym. Gotówka cechuje się wysoką dostępnością, bezpośredniością oraz anonimowością, co jest cenione przez konsumentów. Wnioski: Limity dla płatności gotówkowych przyczyniają się m.in. do poprawy transparentności finansowej i zmniejszenia ryzyka przestępczości finansowej oraz szarej strefy, ale wiążą się także z wyzwaniami, takimi jak wykluczenie cyfrowe i potencjalne problemy z prywatnością danych. Decyzje dotyczące wprowadzania limitów powinny uwzględniać zarówno potencjalne korzyści, jak i zagrożenia, aby zapewnić zrównoważony rozwój systemu płatniczego. Proponowana analiza SWOT jest uniwersalnym narzędziem, które może wspierać różne podmioty w ocenie i optymalizacji polityk finansowych na różnych szczeblach, zarówno krajowych jak i międzynarodowych. (abstrakt oryginalny)

3

Cash mijający Pocztę Polską

100%

Szafrański A.

Gazeta Bankowa

|

2006

|

nr 13

8

W czasach liberalizacji rynku usług pocztowych i wchodzenia na rynek nowych podmiotów świadczących usługi pocztowe obecny monopolista Poczta Polska powinien zacząć szukać nowych rynków. Jednym z rodzajów działalności, którymi Poczta Polska się nie zajęła, są usługi cash processingu. Obejmują one szeroki wachlarz czynności związanych z transportem i obróbką pieniędzy.

4

Bez grosza, dwóch

100%

Hansen G.

Gazeta Bankowa

|

2004

|

nr 41

26-27

Od lipca tego roku brak drobnego bilonu zaczął przybierać rozmiary epidemii, której nie udało się dotychczas opanować. To problem nie tylko polski. Niektóre kraje strefy eura poradziły sobie z nim, rezygnujac z jedno- i dwuerocentówek. Przeliczanie pieniędzy o niskim nominale -monet jedno- i dwugroszowych - kosztuje więcej niż reprezentowana przez nie wartość.

5

Papier do lamusa?

100%

Kusak A., Zeliaś A.

Bank

|

2004

|

nr 6

54-55

Obrót gotówkowy generuje wysokie koszty i sprzyja tzw. szarej strefie. Podjęto próbę wskazania przyczyn słabego rozpowszechnienia obrotu bezgotówkowego w Polsce.

6

Symulacja procesu uzupełniania gotówki w bankomatach

100%

Gurgul H., Suder M.

Wiadomości Statystyczne

|

2016

|

nr 11

54-72

W artykule zaprezentowano najbardziej istotne zagadnienia dotyczące zarządzania siecią bankomatów. Podstawę badania stanowiły bankomaty sieci Euronet, zlokalizowane w województwach małopolskim i podkarpackim. Część empiryczną artykułu oparto na szeregach czasowych wypłat z tych bankomatów w okresie od stycznia 2008 r. do grudnia 2012 r. Badanie pokazało, że najistotniejszym czynnikiem wpływającym na wysokość kosztów zarządzania analizowanej sieci bankomatów jest czas i wielkość wypłat. Główne wyniki i wnioski oparto na modelu liniowym zdefiniowanym w tym opracowaniu. Zaprezentowano wpływ wyboru chwili doładowania i wielkości wypłat na koszty obsługi bankomatów oraz wskazano, w jaki sposób można zmniejszyć koszt zarządzania bankomatami. (abstrakt oryginalny)

7

Corporate sector cash holding - optimal levels, macro context, or external shocks?

100%

Berent T., Śniechowski M.

International Journal of Management and Economics

|

2023

|

59

|

nr 4

297-314

The objective of this paper is to validate the existence of an extensively documented secular upward trend in corporate cash holding. To do this, we use the new data for Poland and review original datasets from Bates et al. [2009] for the U.S. We find no trace of a trend for Poland and believe most trends for the U.S. come from the cash piling toward the end of the sample period. At best, the U.S. trend applies merely to small firms. We believe cash holding is a period-dependent time-varying variable which also depends on external shocks (e.g., the pandemic or tax regulations). We show that simple addition of macro data (GDP in our case) vastly improves models focused only on optimal cash holding and firm-specific characteristics. We call for a new three-stage approach to study corporate cash, in which micro considerations are complemented by macro data and external liquidity shock analysis.(original abstract)

8

Konwojowanie wartości pieniężnych

100%

Mórawski K. J.

Bank

|

2011

|

nr 3

48-50

Artykuł dotyczy zagadnień związanych z transportem wartości pieniężnych. Omówiono zmiany jakie wprowadza ogłoszone jesienią ubiegłego roku "Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać ochrona wartości pieniężnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne."

9

Uwagi na tle problematyki akceptacji gotówki w prawie polskim

100%

Masłowski M.

Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego

|

2025

|

nr 1

24-31

W polskim systemie prawnym od 5.11.2021 r. obowiązują przepisy, których celem jest uregulowanie statusu prawnego akceptacji znaków pieniężnych emitowanych przez Narodowy Bank Polski, wiązanego przez ustawodawcę z powszechnym przyjmowaniem tych znaków przez przedsiębiorców od konsumentów. W artykule omówiono zagadnienia odnoszące się do tej regulacji, których analiza powinna pozwolić finalnie na udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy cel postawiony przez ustawodawcę udało się zrealizować. Badanie to zmierza więc do ustalenia, czy obecnie w polskim prawie istnieje jasno sprecyzowany obowiązek akceptowania gotówki przez przedsiębiorców z tytułu rozliczeń pieniężnych dokonywanych w stosunkach prawnych z konsumentami, połączony z prawem domagania się przez konsumentów przyjmowania gotówki przez przedsiębiorców, w szczególności tych posiadających status akceptanta.(abstrakt oryginalny)

10

Cash processing - partnerstwo i zaufanie

100%

Bochenek J.

Bank

|

2004

|

nr 5

12-13

W Polsce niewiele banków zleca firmom usługi obsługi gotówki. Zwrócono uwagę na wzrost zaineterowania banków tego typu outsourcingiem.

11

Praktyczne aspekty wdrożenia pieniądza cyfrowego przez banki centralne - studia przypadków

84%

Woś K.

Academic Review of Business and Economics (ARBE)

|

2024

|

7(2)

18-34

Rozwój nowoczesnych technologii mających zastosowanie w sektorze finansowym w ostatnich latach stał się jednym z kluczowych czynników determinujących prace w zakresie cyfrowych walut banków centralnych (CBDC). Ponadto obawy związane z rosnącą ekspansją nieuregulowanego rynku kryptowalut, a także koszty emisji oraz dystrybucji gotówki ponoszone przez niektóre banki przyczyniły się do powstania wielu projektów pilotażowych prowadzących do opracowania CBDC. Na kompletne wdrożenie zdecydowało się jedynie kilka niewielkich gospodarek. Celem artykułu jest przedstawienie praktycznych przypadków implementacji CBDC w krajach, które wprowadziły cyfrową gotówkę. Poprzez zaprezentowanie problematyki pieniądza cyfrowego banku centralnego zostaną określone techniczne aspekty oraz przyczyny jego wdrożenia na Bahamach, Jamajce, w Nigerii oraz we Wschodniokaraibskiej Unii Walutowej. W ramach tak zdefiniowanego celu dokonano pogłębionej analizy literatury. Dowiedziono, że występują podobne przyczyny wdrażania CBDC w wybranych krajach i że pomimo rosnącej liczby tej waluty w obiegu nie wzbudza ona zakładanego zainteresowania ze strony społeczeństwa. Fakt ten nie wynika z zastosowanej technologii, lecz akceptacji społecznej i szeroko rozumianego zaufania do oferowanego produktu finansowego. (abstrakt oryginalny)

12

Wyjść z kryzysu obronną ręką : Banki i klienci na Florydzie

84%

Tarasewicz H.

Bank

|

2013

|

nr 1

72-73

Amerykanie są wygodni i najchętniej załatwiali by sprawy urzędowe nie wychodząc z samochodu. Banki wyszły naprzeciw tym oczekiwaniom i tak powstała bankowość "drive thru". Przed bankami utworzono bowiem stanowiska, do których podjeżdża się samochodem jak do dystrybutora na stacji benzynowej. Głośnik i mikrofon pozwalają się porozumieć z pracownikiem banku. Wszelkie rachunki, dokumenty czy pieniądze umieszcza się w specjalnej tubie, którą wrzuca się do otworu transmisyjnego. Udogodnienia te są nieodłącznym elementem przełamywania kryzysu w tej branży, a tu jak się okazuje, nieźle radzą sobie przedstawiciele amerykańskiej Polonii. (abstrakt autora)

13

Determinants of Corporate Cash Holding: Evidence from UK Listed Firms

84%

Duc Hoang L., Long Tran P., Phuong Ta T., Minh Vu D.

Business and Economic Horizons

|

2018

|

vol. 14, iss. 3

561-569

Our paper revisits the determinants of company cash holding. It attempts to explain the cash holding behavior of firms' managers by investigating non-financial companies listed on the London Stock Exchange from 2011 to 2016. Our results indicate that firm size, leverage, cash flow, cash flow volatility, and investment opportunity exert influence on such cash holding behavior. It can be explained by the tradeoff theory, the pecking-order theory and free cash flow theory. Our results may shed light on the decrease in the cash holding level for the post-crisis period. (original abstract)

14

Gotówka dominuje

84%

Koźliński T.

Gazeta Bankowa

|

2007

|

nr 17

16-17

System płatniczy jest trzecim filarem każdego systemu bankowego, oprócz polityki pieniężnej i nadzoru bankowego Podstawowymi elementami krajowego systemu płatniczego są: system płatności nisko- (ELIXIR i EuroELIXIR) i wysokokwotowych (SORBNET i SORBNET-Euro). Wśród tego pierwszego elementu najpoważniejszą kategorię stanowią bezgotówkowe i gotówkowe płatności masowe. Z badań przeprowadzonych przez Narodowy Banki Polski wynika, że polski system płatniczy w przypadku rachunków masowych w siedemdziesięciu pięciu procentach oparty jest na płatnościach w gotówce.

15

Optymalizacja procesów gotówkowych

84%

Urban A.

Gazeta Bankowa

|

2012

|

nr 9

94-95

Transakcje gotówkowe wciąż są najpopularniejszą formą rozliczeń - osiem na dziesięć transakcji w Europie to transakcje gotówkowe, przy czym ponad 80 proc. klientów banków przynajmniej raz w miesiącu wypłaca gotówkę z bankomatów. Wraz z rosnącą z roku na rok ilością gotówki w obrocie rosną koszty jej obsługi ponoszone przez banki i przedsiębiorstwa handlu detalicznego. Autor artykułu poświęca uwagę nowoczesnym systemom zarządzania gotówką, znacznie redukującym koszty obsługi gotówki.

16

Scientific Mapping of 20 Years of Literature on Corporate Cash Holdings and Risk

84%

Błach J., Wieczorek-Kosmala M., Florio C., Corbella S.

Journal of Economics & Management / University of Economics in Katowice

|

2026

|

nr 48

91-126

Aim/purpose - This study aims to synthesize the extant literature and illustrate the thematic evolution and intellectual structure of research on corporate cash holdings (particularly precautionary cash holdings) and risk, through a scientific mapping of works published over the past 20 years. Design/methodology/approach - The study applies various bibliometric analysis techniques offered by the SciMAT software. Following the PRISMA methodological rigor, the analysis covers 110 research publications indexed in the Scopus database from 2005 to 2025. Findings - The study reveals motor themes leading the development of this domain: cash holdings, cash flows, investment decisions, working capital management, and bank loans. Emerging topics highlight the importance of agency costs and industry studies, while the notable gap underscores the need to develop a risk management theme. Research on Central European companies and sectors beyond energy, agriculture, finance, and hospitality is scarce. This opens the door to further research on corporate governance, cross-country studies, or industry-related factors. Research implications/limitations - This study contributes to the scholarly discourse by highlighting the multifaceted, interconnected dimensions of cash holdings and risk management decisions, thereby enhancing managers' and policymakers' knowledge. Future research may explore the link between cash holdings and new emerging types of risk, namely ESG risk, cybersecurity risk, climate risk, or geopolitical risk. The main limitations of this study stem from the methodological choices, namely: using the Scopus database solely, defining selection criteria and keywords, and setting specific parameters in the SciMAT software. Originality/value/contribution - This study makes a novel contribution to the literature, being the first to use the SciMAT tool to analyze cash holdings and risk-related studies. It demonstrates that studies linking cash holdings to risk management represent a potentially promising area for future research. This work can serve as a reference point for researchers investigating the determinants of cash holdings, particularly precautionary cash holdings, in the context of risk management. The findings can also guide future strategies to develop more efficient and effective cash and risk management in a turbulent business environment and amid global shocks. (original abstract)

17

Zarządzanie gotówką w banku - wyzwania i szanse

84%

Turchała T.

Bank

|

2009

|

nr 10

66-67

Artykuł jest analizą potencjalnych problemów i szans stojących przed zarządcą bankowych zasobów gotówkowych. Autor pisze o nieprzewidywalności zachowań klientów, wpływie zmian parametrów biznesu i klimatu ekonomicznego, uwarunkowaniach działania firm w branży, trudnościach we wprowadzaniu potencjalnych zmian, zespołach planistycznych i optymalizacyjnych oraz systemach logistycznych i prognozowania. Przybliża również zagadnienia związane ze zwrotem z inwestycji gotówkowych.

18

Kosztowna magia pieniądza

84%

Piesik L.

Gazeta Bankowa

|

2007

|

nr 23

38-40

Płatności bezgotówkowe są coraz popularniejsze, ale gotówka jeszcze długo pozostanie w obiegu powodując koszty wynikające nie tylko z jej produkcji, ale i obsługi. Nowoczesny bank jest dostępny dla swoich klientów przez całą dobę. Umożliwiają to różne systemy informatyczne, które ułatwiają komunikację i dzięki którym bez potrzeby wizyty w banku można wykonać przelewy czy poznać saldo bieżące. Jednak poza transakcjami wirtualnymi pozostaje jeszcze dostęp do gotówki, który zapewniają gęsto rozstawiane bankomaty, które wymagają dostarczenia do niej odpowiedniej ilości gotówki przygotowanej do wypłacania, a z wpłatomatów odbioru banknotów. Jak się szybko okazało, obsługa tych urządzeń nie jest prosta a do tego okazuje się kosztowna. Chociaż pracy fizycznej nie dało się całkowicie wyeliminować, to oszczędności przyniosła informatyka, a dokładnie pakiet Visiona Cash Management.

19

Systemy płatności w świetle ekonomii sieci i skali

67%

Górka J.

Problemy Zarządzania

|

2009

|

7

|

nr 1 (23) Efektywność i ryzyko inwestorów finansowych

170-187

Wprowadzenie na rynek nowego systemu płatności wykorzystującego innowacyjny instrument płatniczy niesie ze sobą znaczące ryzyko fiaska przedsięwzięcia. Nierozpowszechniony system płatności cechują niskie efekty sieci i skali. Pierwsze związane są z wąską grupą użytkowników, drugie natomiast z wysokimi kosztami stałymi systemu, którego uruchomienie wymaga na ogół wysokich nakładów infrastrukturalnych i marketingowych, zaś liczba transakcji w początkowej fazie działania bywa niewielka. Ponadto brak przejrzystości kosztowej instrumentów płatniczych utrudnia nowym systemom płatności konkurowanie z istniejącymi rozwiązaniami płatniczymi. W sytuacji braku bezpośrednich opłat transakcyjnych płatności gotówką lub kartą płatniczą (debetową, kredytową) uważane są za darmowe. Artykuł podzielono na dwie części. W pierwszej opisano efekty sieci i skali oraz teorię rynków dwustronnych. W drugiej znalazła się analiza czynników sukcesu w przezwyciężaniu problemu masy krytycznej ("jajka i kury") przez pieniądz sieciowy (głównie na przykładzie systemu PayPal) oraz pieniądz hardwarowy (głównie na przykładzie systemów elektronicznych portmonetek z Hongkongu i Singapuru). (abstrakt oryginalny)

20

Cash Usage in Poland in 2020: Insights into the Role of the COVID-19 Pandemic and Spatial Aspects

67%

Kotkowski R., Manikowski A.

Journal of Banking and Financial Economics

|

2023

|

nr 1(19)

85-113

The study explores the factors likely to induce Polish customers to pay by cash, instead of payment cards, for goods and services they are purchasing. The basis of our investigation is microdata obtained in 2020, during the "Payment Habits in Poland in 2020" study, which was conducted by Narodowy Bank Polski (National Bank of Poland) in 2020. The analysis is performed using the two-stage Heckman approach. In the first stage, card adoption factors are analyzed using a probit model; then, in the second stage, the OLS model is employed to analyze the propensity to pay by cash, despite having a payment card. Apart from typical factors affecting the use of different payment methods, e.g., age, income, education, or perceptions about payment methods, we find an important role of two, yet under-investigated factors, namely: the COVID-19 pandemic and spatial aspects. E.g., we find that self-reported change in payment behavior during the pandemic indeed was reflected in diary studies. Furthermore, we show that instances of merchants' refusal to accept cash significantly impacted payment choices. Moreover, the results indicate significant spatial heterogeneity in payment behavior and that aspects like distance to the nearest ATM impacted cash usage, as more cash is used when ATMs are farther away, illustrating the concept of "cash burns." Lastly, it has been noticed that during the pandemic, ownership of contactless payment cards significantly reduced cash usage, most probably due to the fear of contracting the disease by physical contact with surfaces (like cash). (original abstract)