Wyniki wyszukiwania - BazEkon

1

Reform of the System of District Courts in Lithuania - are we Really Moving Towards Efficiency?

100%

Nekrosius V., Vebraite V., Simaitis R., Brazdeikis A.

Studia Prawno-Ekonomiczne

|

2015

|

94

95-107

Artykuł zawiera analizę proponowanej reformy systemu sądów rejonowych na Litwie, a także ocenę rzeczywistej potrzeby przeprowadzenia reformy wskazanych sądów pierwszej instancji. Możliwość przeprowadzenia reformy w tym zakresie rozważana jest w oparciu na oficjalnych statystykach Krajowej Administracji Sądowej, dotyczących obciążenia sądów. Analiza wyników badań statystycznych pozwoliła stwierdzić, iż nie ma poważniejszych problemów w zakresie realizacji prawa osób do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie w postępowaniach cywilnych prowadzonych w sądach rejonowych Republiki Litewskiej. We wszystkich badanych sądach ilość załatwianych spraw kształtuje się na poziomie nie niższym niż 98% ich rocznego wpływu do danego sądu. Co najmniej 90% wszystkich tych spraw jest, co do zasady, załatwianych w okresie pierwszych sześciu miesięcy. Stwierdzono też, że dysproporcja w obciążeniu pracą sędziów w sądach rejonowych nie stanowi na Litwie istotnego problemu. Roczne obciążenie pracą jednego sędziego w największych litewskich miastach (Wilno, Kłajpeda, Kowno, Poniewież, Szawle) to ok. 370 spraw cywilnych. W mniejszych miastach średnia to ok. 300 spraw cywilnych rocznie. Podkreślono również, że stosunek liczby asystentów do liczby sędziów kształtuje się w największych miastach na poziomie 0,8, zaś w mniejszych miastach - jedynie pomiędzy 0,3 a 0,5 asystenta na jednego sędziego. Głównym założeniem planowanej reformy jest dokonanie połączenia sądów, w wyniku którego z 49 istniejących sądów rejonowych ma pozostać 12. Istniejące sądy rejonowe nie uległyby likwidacji; stałyby się częścią składową dużych sądów rejonowych - ich jednostkami organizacyjnymi (wydziałami zamiejscowymi sądów rejonowych). Autorzy dochodzą do wniosku, iż biorąc pod uwagę czas załatwiania spraw cywilnych, nie ma konieczności podejmowania żadnych poważniejszych kroków zmierzających do reformy systemu sądów rejonowych. Cel reformy może być osiągnięty bez radykalnych zmian w systemie sądów rejonowych, tj. poprzez dalsze łączenie sądów rejonowych mających siedziby w niewielkiej odległości od siebie, odrzucenie wymogu minimalnej liczby trzech sędziów w sądzie rejonowym, odpowiednie unormowanie liczby asystentów w stosunku do liczby sędziów oraz - jeżeli okaże się to potrzebne - scentralizowanie zamówień publicznych oraz innych funkcji na poziomie sądów okręgowych albo Krajowej Administracji Sądowej.(abstrakt oryginalny)

2

Sądownictwo polubowne - nowa regulacja : Porady i komenatarze prawne

100%

Jaślan W.

Gospodarka Materiałowa i Logistyka

|

2005

|

nr 10

30-32

Sądownictwo polubowne, jako odstępstwo od zasady rozstrzygania spraw cywilnych przez sądy państwowe, występuje - można powiedzieć - powszechnie, a więc w systemach prawych prawie wszystkich krajów. Ustawą z 25 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 178, poz. 1478) wprowadzono nową regulację sądów polubownych. Dotychczas zagadnienia sądownictwa polubownego były zawarte w przepisach kodeksu postępowania cywilnego z 1964 r. w księdze czwartej, w artykułach 695715. W postaci podobnej do obecnej sądownictwo polubowne występowało w poprzednio obowiązującym kodeksie postępowania cywilnego.

3

The First Steps of the Polish Legal System Towards the Digitisation of Registration Proceedings - the Analysis and the Assessment of the Draft Act on the National Court Register, with the Consideration of the Compliance Thereof with the Directive 2017/1132/EU and the Business Registers Interconnection System (BRIS)

100%

Zinkiewicz O.

Przedsiębiorczość i Zarządzanie

|

2018

|

t. 19, z. 9, cz. 2 Zarządzanie w jednostkach administracji publicznej - jednostka jako podmiot ochrony prawnej

43-53

In Autumn 2017 the Ministry of Justice submitted a draft amendment to the Act of August 20, 1997 on the National Court Register (hereinafter, "Draft"), announcing its "digital revolution". The legislator's intention was to transfer the register into the reality of the 21st century. Moreover, the amendments addressed the necessity of implementation of the directive of the European Parliament and of the Council 2017/1132/EU of 14 June 2017 on some aspects of the companies law (Journal of Laws EU L 169 of 30 June 2017) in the scope of regulations concerning the registers interconnection system into the Polish legal system. The draft amendments relate to, among others: (i) introduction of the obligation to submit all applications with the National Court Register's register of entrepreneurs by way of the ICT system; (ii) electronization of registration files, as well as (iii) introduction of the obligation to submit financial statements in the electronic form. Apart from that, the Draft provides for (iv) the creation of the Central Repository of Electronic Excerpts of Notary Deeds. The aims set forth in items (i) -(iv) may be, in principle, viewed as a right step towards digitization. However, it should be remembered that the legislator's goal is for the entire digitization of registration proceedings to take place in stages. Thus, time intervals for the introduction of relevant legislation amendments (executive regulations) and technical amendments (preparation of form specimens, implementation of changes to the ICT systems in courts) are assumed. Therefore, the Draft should be assessed as the first step. However, it comes as a surprise that Article 19 of the Draft provides for the possibility of entering into the Central Registration and Information on Business, and simultaneous public disclosing of, information on arrears in the enforcement of outstanding maintenance payments exceeding 6 months. Leaving aside the moral nature of such demeanor, the register is not intended for the disclosure of debt and it is maintained only for record keeping purposes. Doubts also arise whether the disclosure of such information meets the condition of necessity in a democratic state of law, as defined in Article 51 section 2 of the Constitution (original abstract)

4

Incydentalna kontrola rozporządzeń przez sądy

100%

Adamczyk A.

Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu

|

2011

|

nr 241 Przestrzeń a rozwój

543-557

Wśród aktów normatywnych szczególnie ważne dla publicznego prawa gospodarczego są rozporządzenia. O ile tryb opracowania projektu ustawy jest regulowany szczegółowo, i to już na poziomie konstytucji, o tyle tryb wydawania aktów normatywnych przez administrację publiczną jest unormowany szczątkowo, i to z reguły na potrzeby konkretnego rozporządzenia. Wobec braku powszechnie obowiązujących przepisów procesowych w przedmiocie tworzenia prawa przez administrację szczególnie istotne jest istnienie systemu kontroli legalności takich aktów. Ważnym elementem tego systemu jest incydentalna kontrola rozporządzenia przez sąd. Ma ona pewne zalety, do których należy np. natychmiastowa ochrona poszkodowanego przed zastosowaniem niezgodnego z prawem rozporządzenia, ale też wady, związane z możliwym naruszeniem zasady równości wobec prawa. Celem artykułu jest przedstawienie istoty incydentalnej kontroli rozporządzeń przez sądy oraz problemów związanych z jej stosowaniem. (abstrakt oryginalny)

5

Dziesięciolecie przekształceń ustrojowych Naczelnego Sądu Administracyjnego i jego orzecznictwa

100%

Hauser R.

Samorząd Terytorialny

|

2000

|

nr 1-2

30-42

Artykuł jest próbą podsumowania ostatnich dziesięciu lat funkcjonowania sądownictwa administracyjnego. Autor pisze także o potrzebie uruchomienia nowego modelu sądownictwa administracyjnego oraz o celowości dążenia do jednolitości orzecznictwa NSA. Podkreśla konieczność poszukiwania uproszczonych rozwiązań proceduralnych z chwilą wprowadzenia dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego.

6

Court technology jako przykład zastosowania ICT w sądownictwie

100%

Odlanicka-Poczobutt M.

Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Ekonomiczne Problemy Usług

|

2015

|

nr 117 Wirtualizacja gospodarki - spojrzenie interdyscyplinarne

531-540

Obecnie sądy poszukują zastosowań ICT do zarządzania sprawami i prowadzenia dokumentacji w celu wspierania ich codziennej działalności. Celem artykułu było przedstawienie wskazanego rozwiązania z obszaru ICT, jakim jest Court Technology w sądownictwie na przykładzie oprogramowania oferowanego przez komercyjną firmę w USA w oparciu o model open source. Istotne problemy związane z możliwościami zastosowania wskazanych rozwiązań w sądownictwie zostały w artykule jedynie zasygnalizowane i stanowić będą podstawę dalszych, pogłębionych badań.(abstrakt autora)

7

Elektroniczne systemy zarządzania sprawami jako przykład dobrych praktyk

100%

Odlanicka-Poczobutt M., Kulińska E.

Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Ekonomiczne Problemy Usług

|

2015

|

nr 117 Wirtualizacja gospodarki - spojrzenie interdyscyplinarne

541-550

W ciągu ostatnich lat zainteresowanie technologią informatyczną w sądach znacznie wzrosło, a wpływ ICT na działalność sądów jest już zauważalny, głównie ze względu na czynniki ekonomiczne. Celem artykułu było przedstawienie zasad tworzenia i funkcjonowania systemów zarządzani sprawami (ang. Case Management Systems) oraz przedstawienie przykładów dobrych praktyk w tym zakresie w wybranych krajach. Istotne kwestie związane z możliwościami korzystania z takich rozwiązań w systemie sądownictwa będą podstawą dalszych szczegółowych badań. (abstrakt autora)

8

Problem klasyfikacji wypowiedzi jako twierdzeń faktycznych lub sądów wartościujących w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu

100%

Zaremba M.

Studia Medioznawcze

|

2021

|

t 22, nr 1 (84)

871-879

Zasada odmiennego traktowania wypowiedzi stanowiących twierdzenia o faktach (statements of fact) oraz sądów wartościujących (value judgements) należy do jednej z najwcześniej sformułowanych w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu odnoszącym się do art. 10 konwencji europejskiej. Wartość poznawcza: mimo to problematyka dotycząca tej zasady była dotąd niezwykle rzadko podejmowana w literaturze przedmiotu. Niniejsza publikacja ma wypełnić tę lukę. Śledząc poglądy Trybunału, można dostrzec ewolucję poglądów tego organu w kwestii znaczenia zasady, o której mowa, i sposobu jej realizacji. Główną tezą niniejszego artykułu jest dający się zauważyć stopniowy spadek wagi rozważanego podziału na rzecz podejścia akcentującego dobrą wiarę i staranność autora wypowiedzi. Metody badań: w celu weryfikacji tej tezy poddano analizie kilkadziesiąt orzeczeń Trybunału, w których najobszerniej i najbardziej wnikliwie rozważany był status spornych wypowiedzi oraz konsekwencje przyjmowanej kwalifikacji. Wnioski: wydaje się, że przyczyn stwierdzonej zmiany linii orzeczniczej należy upatrywać w niemożności sformułowania dostatecznie precyzyjnego (a więc pozbawionego uznaniowości) kryterium wspomnianej klasyfikacji.(abstrakt oryginalny)

9

Institutional conditions for judicial dialogue in Visegrad Group countries: example of administrative judiciary

100%

Grzybowski T.

Przegląd Europejski

|

2024

|

nr 2

127-142

Niniejszy artykuł przedstawia wyniki analizy zgodności modeli sądowej kontroli administracji publicznej w państwach Grupy Wyszehradzkiej ze standardami wynikającymi z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz z aktów wobec niej pochodnych. Rozważono w szczególności następujące pytanie badawcze: czy konstrukcja systemów sądownictwa w poszczególnych państwach V4, zajmującego się sprawami administracyjnymi, odpowiada dyrektywom zawartym w Rekomendacji nr 20/2004 w sprawie sądowej kontroli aktów administracyjnych? Punkt wyjścia dla tej analizy stanowiło twierdzenie, że współczesne rozumienie prawa do sądu determinowane jest standardami ugruntowanymi w europejskiej kulturze prawnej, która w zasadniczej mierze stanowi owoc dialogu sędziowskiego. Dialog ów wymaga zaś zbliżenia ram instytucjonalnych europejskich struktur wymiaru sprawiedliwości.(abstrakt oryginalny)

10

Projekty reform sądownictwa administracyjnego w Polsce

80%

Chmielarz-Grochal A.

Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica

|

2022

|

nr 98 Reformy sądownictwa administracyjnego w państwach młodej demokracji

193-208

Celem artykułu jest przedstawienie podstawowych założeń reform polskiego sądownictwa administracyjnego. Projektowane i realizowane reformy dotyczyły zarówno modelu ustrojowego sądownictwa administracyjnego, jak również modelu orzekania i reguł postępowania przed sądami administracyjnymi. Analiza wdrażanych rozwiązań, począwszy od okresu II Rzeczypospolitej, pozwoliła postawić tezę, że sądownictwo administracyjne podlegało reformom o charakterze ewolucyjnym (rozwojowym). Artykuł w głównej mierze dotyczy kwestii ustrojowych, jako że stworzenie odrębnego od władzy wykonawczej, niezależnego, dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego było priorytetowym postulatem reform zapoczątkowanych po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, który pojawiał się w późniejszych projektach reform. Jak wynika z przeprowadzonej analizy, postulat ten został zrealizowany w najpełniejszym zakresie po wejściu w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. (abstrakt oryginalny)

11

Utworzenie sądownictwa administracyjnego w Gruzji

80%

Sturua B.

Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica

|

2022

|

nr 98 Reformy sądownictwa administracyjnego w państwach młodej demokracji

147-160

Opracowanie dotyczy gruzińskiego sądownictwa administracyjnego, które zostało ukształtowane pod wpływem wzorców europejskich. Inaczej jednak niż w większości państw europejskich, w Gruzji nie utworzono odrębnych sądów administracyjnych - sądowa kontrola administracji jest sprawowana przez sądy powszechne. Struktura tych sądów jest trójstopniowa i obejmuje sądy rejonowe (miejskie), apelacyjne i kasacyjne, w których funkcjonują wyspecjalizowane w sprawach administracyjnych składy orzekające. Orzekają one według zasad określonych w uchwalonym w 1999 r. - Kodeksie postępowania administracyjnego Gruzji, w którym eksponuje się znaczenie praworządnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego, takich jak zasada ustności postępowania oraz równości wobec prawa, niezawisłości i bezstronności sądownictwa.(abstrakt oryginalny)

12

Niemieckie sądownictwo administracyjne w ujęciu prawnoporównawczym

80%

Sydow G.

Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica

|

2022

|

nr 98 Reformy sądownictwa administracyjnego w państwach młodej demokracji

21-36

Opracowanie poświęcone jest analizie decyzji strukturalnych dotyczących sądownictwa administracyjnego w Niemczech na tle innych krajów europejskich. Koncentruje się w szczególności na strukturze instytucjonalnej sądownictwa administracyjnego i związanych z nim funkcjach. Odmienne rozumienie zakresu sądownictwa administracyjnego przesądza o kształcie poszczególnych przepisów administracyjnego prawa procesowego, np. regulacji dotyczących dostępu do sądów i kompetencji orzeczniczej sądów administracyjnych. Dlatego niniejszy artykuł ma na celu ukazanie - z perspektywy prawnoporównawczej - procesów wzajemnego oddziaływania, czyli sposobu przyjęcia decyzji strukturalnych dotyczących sądownictwa administracyjnego oraz zwrócenie uwagi na różne tendencje rozwojowe charakterystyczne dla poszczególnych krajów.(abstrakt oryginalny)

13

Stosowanie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach meldunkowych - uwagi na tle orzecznictwa sądowego i praktyki organów gmin

80%

Jurzyński M.

Przegląd Prawa Administracyjnego

|

2024

|

8

63-77

Przedmiotem opracowania jest problem stosowania art. 64 § 2 k.p.a. w sprawach meldunkowych. Obowiązek meldunkowy jest realizowany przez dokonanie zgłoszenia we właściwym organie gminy i co do zasady nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. W określonych sytuacjach organ gminy powinien jednak wszcząć postępowanie i rozstrzygnąć sprawę w formie decyzji. W praktyce zdarza się, że organy gmin uchylają się od realizacji tego obowiązku, stosując niezasadnie art. 64 § 2 k.p.a. W konsekwencji pozbawiają jednostki prawa do procesu. Wobec tego, opierając się na poglądach doktryny i orzecznictwa, autor wyjaśnia sens, zakres i skutki procesowe zastosowania powołanego przepisu. Ponadto dokonuje analizy wybranych przypadków w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących prawidłowego stosowania art. 64 § 2 k.p.a. w sprawach meldunkowych(abstrakt oryginalny)

14

Transgraniczne cyfrowe usługi sądowe - doświadczenia z realizacji projektów e-CODEX i e-SENS

80%

Brzezińska E.

Logistyka

|

2018

|

nr 4

81-82

Artykuł jest poświęcony europejskim postępowaniami sądowym oraz rezultatom projektów e-CODEX oraz e-SENS. Przedstawia dorobek projektów w zakresie uruchomienia elektronicznych postępowań sądowych, a także korzyści wynikające z elektronicznej komunikacji z sądami - w szczególności w postępowaniach o charakterze transgranicznym. (abstrakt oryginalny)

15

Pozorna rysa na obliczu Temidy

80%

Dobrowolski M.

Kwartalnik Prawa Podatkowego

|

2022

|

nr 4

259-265

Artykuł stanowi polemikę z tekstem A. Gomułowicza pt. Rysa na obliczu Temidy ("Kwartalnik Prawa Podatkowego" 2022, nr 2, s. 29-38), który jest krytyczną, acz swoistą glosą do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2021 r. (III FSK 3626/21) odnoszącego się do powołań sędziowskich (asesorskich) z udziałem obecnej KRS. Jest to glosa napisana w formie publicystyki prawniczej, połączonej dodatkowo z wykładem prawa konstytucyjnego, którego precyzja pozostawia wiele do życzenia. W efekcie w artykule pojawia się szereg tez stawianych nader swobodnie, co czyni je bardziej zbiorem refleksji luźno zainspirowanych wyrokiem NSA niż spójnym prawniczo wywodem (np. dotyczących testu Astradsson), albo tez stawianych z pominięciem dorobku orzeczniczego Trybunału Konstytucyjnego oraz doktryny prawa konstytucyjnego (np. w odniesieniu do prerogatywy Prezydenta RP). W rezultacie uznać należy, że autor nazbyt pobieżnie traktuje podjętą w wyroku NSA problematykę - raczej ogłasza tylko swoje przekonania, niż próbuje je udowadniać. W ten sposób jednak nie ma szans zbliżenia się do prawdy, którą - jak deklaruje - ceni sobie bardziej od przyjaźni.(abstrakt oryginalny)

16

Rysa na obliczu Temidy

80%

Gomułowicz A.

Kwartalnik Prawa Podatkowego

|

2022

|

nr 2

29-38

Artykuł dotyczy tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. III FSK 3626/21, a także jej uzasadnienia. Koncentruje się na fundamentalnych wadach, a mianowicie na: 1) błędnym założeniu, że Krajowa Rada Sądownictwa jest organem konstytucyjnym samorządu sędziowskiego (przeczy temu treść art. 187 ust. 1 Konstytucji RP); 2) błędnym uznaniu, że odwołanie wybieranych członków Rady, sędziów przed upływem ich czteroletniej kadencji jest wadliwością postępowania, podczas gdy jest to jaskrawe i bezdyskusyjne złamanie art. 187 ust. 3 Konstytucji RP; 3) bezpodstawnym przyjęciu, że Prezydent RP ma prawne podstawy do prowadzenia własnego merytorycznego postępowania, które weryfikuje zgłoszone przez Radę kandydatury na stanowiska sędziowskie; 4) nieuprawnionym stawianiu znaku równości pomiędzy KRS a "nową KRS"; 5) wadliwym zastosowaniu testu Astradssona.(abstrakt oryginalny)

17

Kwalifikacja pisma urzędowego jako decyzji administracyjnej. Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 29.06.2022 r., II SA/Ke 149/22

80%

Adamczyk A.

Przegląd Prawa Publicznego

|

2022

|

nr 11

101-112

Wyrok WSA w Kielcach z 29.06.2022 r., II SA/Ke 149/22, daje asumpt do rozważenia kwestii kwalifikacji dokumentu urzędowego jako decyzji w oparciu o bogate orzecznictwo sądowoadministracyjne i dorobek doktryny. Pomimo wypracowanych zasad w tym zakresie sąd w glosowanym orzeczeniu nie zastosował ich, odmawiając pismu o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy charakteru decyzji i nie wypowiadając się co do jego charakteru prawnego. Glosa jest jednoznacznie krytyczna.(abstrakt oryginalny)

18

Balancing Judicial Apoliticism and the Right to Freedom of Speech - a Critical Analysis of ECHR Judgement no. 16915/21

80%

Marynowska M.

Przegląd Europejski

|

2025

|

nr 1

133-144

W ostatnich latach kwestia wolności wypowiedzi sędziów w kontekście ich niezależności oraz roli w państwie demokratycznym wzbudziła duże zainteresowanie badaczy i praktyków prawa. W nawiązaniu do dyskusji obecnej w literaturze, niniejszy artykuł analizuje granice tej wolności, odwołując się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem sprawy Danileţ przeciwko Rumunii. Celem tego artykułu jest zbadanie granic wolności wypowiedzi sędziów w ramach demokratycznego państwa prawa. Badanie łączy przegląd literatury, analizę ram prawnych, a także krytyczną analizę doktrynalną, aby kompleksowo przeanalizować stanowisko ETPCz w odniesieniu do norm prawnych i odpowiedniej literatury. Przeprowadzono krytyczną ocenę wpływu tych wyroków na redefinicję relacji między niezależnością sądownictwa a prawem sędziów do uczestnictwa w debacie publicznej.(abstrakt oryginalny)

19

O autorytecie epistemicznym ławy przysięgłych i twierdzeniu Condorceta

80%

Tałasiewicz M.

Decyzje

|

2017

|

nr 27

107-114

Artykuł poświęcony jest sformułowaniu pewnego modelu podejmowania decyzji przez grupę decydentów, ugruntowującego autorytet epistemiczny tej grupy w porównaniu z pojedynczym decydentem, konkurencyjnego wobec modeli, dla których zachodzi twierdzenie Condorceta (CJT) lub jakieś jego uogólnienie. Proponowany model opiera się na spostrzeżeniu, że niektórych założeń leżących u podstaw modeli, w których działa CJT, nie tylko nie da się spełnić, ale że w ogóle nie warto ich spełniać - a nawet wręcz warto ich nie spełniać. W zamian proponuje się inne założenia, lepiej odpowiadające ideałowi racjonalnej dyskusji. W szczególności odrzuca się założenie o jednakowym prawdopodobieństwie podjęcia trafnej decyzji przez każdego z decydentów i o niezależności podejmowania decyzji przez każdego z decydentów. (abstrakt oryginalny)

20

Jednostki wynikowe a rozumowanie sylogistyczne w uzasadnieniach wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego

80%

Ostrowski P.

Prace Naukowe / Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach

|

2022

|

Języki specjalistyczne w badaniach i praktyce 2

199-212

Język daje jego użytkownikom możliwość wyrażenia tożsamych treści w różny sposób. O ile te rozmaite propozycje mogą być równie poprawne i właściwe pod kątem gramatyki i semantyki, o tyle ich zgodność z wymogami formalnymi i treściowymi (merytorycznymi)2 danego rodzaju tekstu, jak i ich potencjał komunikacyjny, mogą się znacznie różnić. Niektóre z alternatywnych rozwiązań językowych mogą zatem okazać się w jakiś sposób nietrafne czy nieodpowiednie. Problem ten dotyka w szczególności tych tekstów specjalistycznych, które muszą spełniać szczególne standardy (prawne, kulturowe, zwyczajowe, logiczne i tak dalej) co do ich formy lub treści, jak też tych, których odbiorcami są także osoby nieposługujące się biegle językiem specjalistycznym. Sytuację tę dobrze obrazuje w mojej ocenie krytyka uzasadnień orzeczeń sądowych jako tekstów niezrozumiałych. Na stopień (nie)zrozumiałości tekstu wpływa wiele elementów, które warto poddać niezależnej analizie, tj. zbadać ściśle określone zjawisko z zakresu formy bądź treści tekstu jako autonomiczne zagadnienie celem jego pełniejszego zrozumienia(fragment tekstu)