Wyniki wyszukiwania - BazEkon

1

Between Declarative Protection and Real Protection: Nature Conservation Law in Light of Proposed Legislative Amendments

100%

Radecka E.

Przegląd Prawa Administracyjnego

|

2026

|

11

109-130

W artykule przeprowadzono krytyczną analizę wybranych projektowanych zmian do- tyczących prawa ochrony przyrody, tj. rozwiązań przewidzianych w projekcie ustawy o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry oraz w projekcie nowelizacji oznaczonym numerem UD233. Celem opracowania była ocena, czy projektowane regulacje prowadzą do wzmocnienia systemu prawne ochrony przyrody, czy też - pomimo deklarowanych założeń - utrwalają niekorzystne tendencje legisla- cyjne, takie jak instrumentalizacja prawa ochrony przyrody, fragmentaryzacja ustawy systemowej oraz regres standardów ochronnych. W artykule uwzględnione zostały wybrane, w ocenie autorki najbardziej problematyczne aspekty. Tematyka ta nie była dotychczas prezentowana czytelnikom i obejmuje prawo polskie, przy pomocniczym wykorzystaniu elementów prawnoporównawczych. Analiza prowadzi do wniosku, że proponowane modyfikacje nie wzmacniają systemu prawnej ochrony przyrody, lecz prze- ciwnie - prowadzą do jego osłabienia. W konsekwencji postuluje się przyjęcie podejścia opartego na zasadzie nieregresj(abstrakt oryginalny)

2

Chirurdzy drzew - wiedza i praktyka

80%

Czudak-Tomaka J.

Aura

|

2022

|

nr 6

6-7

Zachowanie dziedzictwa przyrodniczego jest priorytetem w działalności pielęgnacyjno-leczniczej, prowadzonej przez specjalistów z Polskiego Towarzystwa Chirurgów Drzew-Naczelnej Organizacji Technicznej. Od ponad 30 lat członków tej organizacji łączy wspólna pasja do przywracania zdrowia i dobrej kondycji pomnikom przyrody oraz innym drzewom, okaleczonym, osłabionym i nękanym przez szkodniki. Wsłuchują się w rytm ich życia, diagnozują i podejmują konieczne zabiegi. (abstrakt oryginalny)

3

Co piąty bocian biały jest Polakiem

80%

Kamińska M., Olszewski A.

Aura

|

2022

|

nr 8

4-5

Niektórzy kochają go na tyle, że ich zdaniem powinien zająć miejsce orła w godle naszego kraju. Czy na pewno? To pozostawiamy subiektywnej ocenie każdego z osobna. Pewne jest natomiast, że to jeden z ulubionych ptaków wielu ludzi nie tylko w Polsce, ale i na świecie. Mówi się, że przynosi szczęście gospodarzom, u których ma gniazdo, chroni także przed pożarem. Dla niektórych ludzi niezwykle ważne jest podczas jakiej aktywności zobaczą pierwszego bociana w danym roku, bo jeśli będzie nim bocian stojący na gnieździe to zwiastuje leniwy rok dla obserwatora, a jak w locie to wróży rok pracowity. Natomiast kiedy bociany przestają odbywać lęgi w dotychczasowym gnieździe to kwestią czasu jest, że i szczęście opuści tego gospodarza. Niektórzy wciąż zatwardziale tłumaczą małym dzieciom, że to bociany przynoszą niemowlaki. Takich wierzeń można by wymienić jeszcze kilka. (abstrakt oryginalny)

4

Choinka naturalna czy sztuczna, jaką wybrać?

80%

Szmagara M., Kopacki M., Skwaryło-Bednarz B., Marcinek B., Jamiołkowska A.

Aura

|

2022

|

nr 12

2-3

Choinka naturalna, biorąc pod uwagę aspekty ekologiczne, ma znaczącą przewagę nad sztuczną. Do wytwarzania choinki sztucznej wykorzystuje się produkty przerobu ropy naftowej oraz gaz, a jej rozkład trwał nawet kilkaset lat, zależnie od tworzywa z jakiego została wykonana. Produkcja choinki naturalnej nie jest związana z nadmierną eksploatacją środowiska naturalnego lasów czy pól. Plantacje drzewek choinkowych zlokalizowane są często na słabszych jakościowo gruntach ornych, dają dodatkowe przychody z tej działalności i wzbogacają tereny pod względem krajobrazowym i ekologicznym. Ponadto pozytywnie wpływają na środowisko poprzez zwiększenie szeroko rozumianej bioróżnorodności. Są też często ostoją dla wielu gatunków świata zwierzęcego i wpisują się realizację głównych strategii obecnie realizowanych przez Unię Europejską. (abstrakt oryginalny)

5

Zagrożenia egzystencji zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych i im zapobieganie

80%

Kostuch R., Kostuch J.

Aura

|

2016

|

nr 3

6-10

Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe, jakkolwiek występują na terenie prawie całego naszego kraju, to jednak nie zajmują zbyt dużej powierzchni. Ich występowanie ogranicza się bowiem do siedlisk dość ubogich i dość silnie uwilgotnionych wiosną i jesienią, a przesychających w okresie późnego lata. W związku z tym ich skład florystyczny jest bardzo silnie urozmaicony, bogaty i piękny z powodu dużego udziału w runi roślin kwiatowych. Największym obecnie zagrożeniem egzystencji łąk trzęślicowych jest zaniechanie koszenia runi i opanowywanie terenu przez rośliny inwazyjne, jak: trzcina pospolita, turzyce i nawłocie, a następnie także przez sukcesję roślinności krzewiasto-drzewiastej. Autorzy uważają, że należy temu zapobiegać ze względu na zachowanie pięknej w swej kolorystyce runi kwiatowej rzadko występujących gatunków roślin. (abstrakt oryginalny)

6

Ochrona przyrody w dolinie Skawicy - stan obecny i propozycje ochrony

80%

Franczak P., Listwan-Franczak K.

Aura

|

2018

|

nr 7

7-10

Wschodnia część Beskidu Żywieckiego, z górującym nad doliną Skawicy masywem Babią Górą, zalicza się do najcenniejszych przyrodniczo regionów Karpat. Otaczające dolinę strome stoki pokrywają rozległe obszary leśne, z zarastającymi halami i polanami, natomiast w obrębie dna doliny, wzdłuż koryta Skawicy rozciągają się zabudowania. Powyżej nich są pola uprawne i nieużytki. Na tym obszarze znajdują się liczne formy przyrody nieożywionej (formy skałkowe, jaskinie, osuwiska, jeziora osuwiskowe, wodospady). Koryto Skawicy w górnym odcinku jest skalne, a w dolnym występują rozległe żwirowiska, które otacza las łęgowy. Tak duże zróżnicowanie przyrodnicze sprawiło, że w dolinie Skawicy utworzono kilka prawnych form ochrony przyrody. Dotychczasowe działania koncentrowały się jednak w głównej mierze na ochronie przyrody ożywionej, a brak było działań zmierzających do ochrony obiektów przyrody nieożywionej. W artykule omówiono dotychczasowe działania, zmierzające do ochrony przyrody w dolinie Skawicy (funkcjonujące, jak i niezrealizowane), a także przedstawiono propozycje objęcia ochroną nowych obiektów. Zaproponowano utworzenie nowych pomników przyrody ożywionej i nieożywionej, stanowisk dokumentacyjnych i użytków ekologicznych. (abstrakt oryginalny)

7

Nowy enwironmentalizm w dobie kryzysu środowiskowego

80%

Skubała P.

Aura

|

2021

|

nr 12

22-23

Edward Wilson, "ojciec bioróżnorodności", proponuje całkowitą zmianę w naszym podejściu do różnorodności. Używa on terminu "nowy enwironmentalizm" na określenie rewolucji w sposobie myślenia na temat biologicznej ochrony przyrody. Jej celem jest opracowanie nowych sposobów uzyskiwania dochodu z przyrody, bez jej uśmiercania. Badania podjęte w dżungli tropikalnej pokazują, że większe dochody generuje racjonalna gospodarka jej zasobami niż bezwzględna eksploatacja. Carl Sagan podkreśla, że kluczem do przeżycia jest współdziałanie z przyrodą i ono jest w istocie w naszej naturze. (abstrakt oryginalny)

8

Postawy Samburu wobec conservancies w perspektywie bilansu korzyści i strat

80%

Kępski T., Adamus J., Mika M.

Prace Geograficzne / Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego

|

2022

|

z. 166

43-61

Artykuł podejmuje zagadnienie postaw przedstawicieli grupy etnicznej Samburu wobec obszarowej formy ochrony przyrody w postaci conservancy. Przeprowadzono n = 12 wywiadów eksploracyjnych z przedstawicielami tejże społeczności w północnej Kenii. Celem badań było rozpoznanie sposobu, w jaki ludność Samburu postrzega conservancies, biorąc pod uwagę rzeczywiste i oczekiwane konsekwencje wynikające z rozwoju tej formy ochronnej. Rezultaty badań wskazują, że społeczność Samburu dostrzega wartość conservancies głównie przez pryzmat korzyści ekonomicznych (praca zarobkowa), a także ochrony przyrody, która jest zgodna z ich systemem wartości religijnych (animizm). Rozwój conservancies i związana z tym regulacja w dostępie do zasobów przyrody (pastwiska) są jednak postrzegane jako realne zagrożenia dla ich kultury pasterskiej. Nadto postawy lokalnych społeczności są nacechowane brakiem zaufania do podmiotów zarządzających conservancies, co w kontekście narastających napięć pomiędzy plemionami pasterskimi wokół dostępu do pastwisk, m.in. za sprawą przedłużających się susz (zmiany klimatyczne), może doprowadzić do radykalnego obniżenia poparcia dla idei ochrony przyrody wśród członków starszyzny plemiennej Samburu. (abstrakt oryginalny)

9

W poszukiwaniu nowej koncepcji ochrony przyrody : idea renaturalizacji

80%

Kośmicki E., Pieńkowski D.

Optimum : studia ekonomiczne

|

2016

|

nr 3(81)

35-44

Ochrona przyrody ma ważne znaczenie we wszystkich dyskusjach o stanie przyrody i występujących obecnie problemach i konfliktach ekologicznych. Współcześnie jej elementem jest szeroko rozumiana koncepcja renaturalizacji odnosząca się nie tylko do odtwarzania stanów natury, ale również do ochrony procesów przyrodniczych. Ekologia renaturalizacji ma charakter transdyscyplinarny i uwzględnia zarówno specyfikę systemów przyrodniczych, jak i uwarunkowania społeczno-gospodarcze ich rozwoju. Renaturalizacja powinna być także komponentem procesu zrównoważonego gospodarowania i dyskusji nad możliwościami substytucji kapitału naturalnego kapitałem antropogenicznym czy problematyką wyceny świadczeń ekosystemów. (abstrakt oryginalny)

10

Milion gatunków zagrożony wyginięciem

80%

Smoreda M.

Aura

|

2022

|

nr 12

4

W połowie tego miesiąca w Montrealu zakończyła się Konwencja Narodów Zjednoczonych COP 15 o różnorodności biologicznej (CBD), to druga część, bo pierwsza odbyła się w Kunming w Chinach. Podjęto tam decyzje dotyczące procesów zatrzymania degradacji bioróżnorodności przyrody. WWF wezwała również światowych przywódców do zawarcia międzynarodowego porozumienia dotyczącego tego zagadnienia. (abstrakt oryginalny)

11

Ochrona przyrody

80%

Biuletyn Centrum Europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego / Ośrodek Informacji i Dokumentacji Rady Europy

|

1994

|

nr 5

59

12

Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności : czy tym razem się uda?

80%

Skubała P.

Aura

|

2020

|

nr 7-8

34-35

Ważnym momentem we wdrażaniu strategii ochrony różnorodności biologicznej było podpisanie Konwencji jej dotyczącej na Szczycie Ziemi w Rio de Janeiro w 1992 roku. Niestety kolejne działania społeczności międzynarodowej i Unii Europejskiej w tej dziedzinie nie przyniosły zadowalających efektów. W 2020 roku Komisja Europejska przedstawiła strategię na rzecz bioróżnorodności do roku 2030. Plan niezwykle ambitny, zakładający m.in. skuteczną ochronę przyrody na co najmniej 30% obszarów lądowych i 30% ekosystemów morskich w Unii Europejskiej. Strategia podkreśla ogromne znaczenie ochrony przyrody dla gospodarki UE. Zdaniem naukowców, którzy w 2019 roku zaproponowali Globalne Porozumienie na Rzecz Przyrody tylko objęcie ochroną 30% lądów i oceanów do 2030 roku i 50% do 2050 roku daje szansę ludzkości na przetrwanie. (abstrakt oryginalny)

13

Ochrona przyrody a narciarstwo zjazdowe w polskich i czeskich Karkonoszach

80%

Potocki J., Filipczak K.

Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu. Gospodarka a Środowisko

|

2004

|

1

|

nr 1009 Zarządzanie środowiskiem - gospodarka przestrzenna - zarządzanie jakością

71-87

W polskich i czeskich Karkonoszach przyjęto odmienne modele rozwoju bazy dla narciarstwa zjazdowego. Po stronie czeskiej infrastruktura narciarska lokalizowana jest poza najcenniejszymi przyrodniczo obszarami i poza nielicznymi wyjątkami nie wprowadza się jej w najwyższe partie gór. Dzięki temu funkcja rekreacyjna regionu rozwija się z powodzeniem i współistnieje z obszarem chronionym, jakim jest Krkonošský narodní park, w miarę bezkonfliktowo. W polskich Karkonoszach znaczna część infrastruktury dla narciarstwa zjazdowego lokalizowana jest w najwyższych partiach gór, w tym także w piętrze subalpejskim, w strefie ochrony ścisłej. Powoduje to konflikty między inwestorami i lokalnymi władzami z jednej strony a służbami ochrony przyrody z drugiej. Swoistym paradoksem jest to, że badania klimatyczne nie potwierdzają powszechnego przekonania o szczególnie korzystnych warunkach narciarskich panujących w najwyższych partiach gór (zarazem obszarach najbardziej konfliktowych). W świetle powyższych uwag uzasadnione wydaje się zrewidowanie polityki przestrzennej w zakresie rozbudowy bazy narciarskiej, w kierunku poszukiwania rozwiązań w większym stopniu uwzględniających wymagania ochrony środowiska oraz lepiej dostosowanych do lokalnego zróżnicowania warunków klimatycznych. Z kolei rozpoznanie klimatu lokalnego - z racji istotnego znaczenia warunków śniegowych dla turystyki, będącej ważną gałęzią gospodarki regionu - powinno stać się przedmiotem dokładniejszych niż dotychczas badań. (fragment tekstu)

14

Porosty - grzyby o niezwykłych właściwościach

80%

Fałtynowicz W.

Aura

|

2020

|

nr 11

3-5

W artykule omówiono porosty - swoistą grupę grzybów, szeroko rozpowszechnionych w różnych środowiskach i rosnących na wielu podłożach. Porosty mają swoiste właściwości, wytwarzając między innymi ponad tysiąc sobie tylko właściwych związków chemicznych. Są świetnymi bioindykatorami zmian w środowisku i na całym świecie są wykorzystywane m.in. do oceny zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Odgrywają znaczącą rolę w przyrodzie w retencji wody oraz jako pokarm i siedlisko dla zwierząt. Są jednocześnie modelowym przykładem organizmów silnie zagrożonych w wyniku antropopresji. (abstrakt oryginalny)

15

Charakter prawny zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu w ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

80%

Korzeniowski P.

Finanse Komunalne

|

2024

|

nr 3

46-63

Artykuł dotyczy bardzo ważnego z punktu widzenia teorii i praktyki prawa zagadnienia charakteru prawnego zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu. Ten instrument prawny został uregulowany w ustawie z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody, która jest częścią systemu prawa ochrony środowiska. Podstawowe dziedziny naukowe prawa ochrony środowiska zajmują się często badaniem prawa obowiązującego i dotykają wielu zagadnień praktycznych. Znaczenie takich badań jest ważne również dla rozwoju teorii prawa ochrony środowiska. Przedmiotem dociekań w artykule są w szczególności zagadnienia związane z charakterem prawnym przedmiotowego zezwolenia, a ponieważ analizowana problematyka wiąże się ściśle z ogólnymi kwestiami reglamentacji administracyjnoprawnej w ochronie środowiska, to nie sposób było całkowicie pominąć ujęcia systemowego tych zagadnień.(abstrakt oryginalny)

16

Pojęcie prawne zadrzewień śródpolnych lub przydrożnych : glosa częściowo krytyczna do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 21 czerwca 2018 r. (II SA/Ke 341/18)

80%

Gruszecki K.

Samorząd Terytorialny

|

2020

|

nr 11

90-96

W glosowanym wyroku z 21.06.2018 r. (II SA/Ke 341/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zajął się dwoma istotnymi zagadnieniami. Po pierwsze, wskazał, w jaki sposób w praktyce powinna być realizowana zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, mająca swoje umocowanie w postanowieniach art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Poglądy wypowiedziane w tym zakresie zasługują na aprobatę. W obecnym stanie prawnym termin do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się w niej musi być tak ustalany, aby ochrona praw procesowych uczestników postępowania miała charakter realny, a nie pozorny. Po drugie, podjął próbę określenia zakresu przedmiotowego pojęcia zadrzewienia śródpolnego lub przydrożnego mającego istotne znaczenie z punktu widzenia zakresu i sposobu ich ochrony w świetle rozwiązań ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody. Uznanie jednak, że zadrzewieniami przydrożnymi śródpolnymi są wszystkie zadrzewienia położone wśród pól i przy drodze, jest przejawem nadinterpretacji, gdyż w tym zakresie muszą być uwzględnione również inne czynniki. (abstrakt oryginalny)

17

Ochrona rzadkich i zagrożonych gatunków flory

61%

Rucińska A.

Aura

|

2022

|

nr 6

4-5

Znaczenie roślin dla człowieka jest nie do przecenienia. W bezpośredni czy pośredni sposób są obecne niemalże w każdej dziedzinie życia. Tymczasem bogactwo ich różnorodności ubożeje w alarmującym tempie, głównie w związku z presją antropogeniczną. Szacuje się, że jeden na 4 gatunki na świecie jest zagrożony wymarciem na swoich naturalnych stanowiskach. (abstrakt oryginalny)

18

Walory przyrodnicze polskich torfowisk i ich ochrona

61%

Klimek B., Jaźwa M., Stolarczyk M., Przemyski A.

Aura

|

2020

|

nr 3

5-8

Torfowiska są jednymi z najbardziej interesujących ekosystemów na granicy lądu i wody. W zależności od reżimu wodnego, można wyróżnić torfowiska wysokie i niskie, jak również mieszane (przejściowe). Torfowiska zajmują około 3% powierzchni Polski; wśród nich najmniej liczne są torfowiska wysokie. Torfowiska wysokie są uformowane na nieprzepuszczalnym podłożu, są zasilane wyłącznie wodą opadową i przez to ubogie w pierwiastki biogenne. Tereny podmokłe są niezwykle ważne w globalnym obiegu węgla, gdyż stanowią miejsce depozycji węgla, szczególnie obszary położone na północnej półkuli. Tereny podmokłe stanowią rezerwuar wody słodkiej i miejsce występowania wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Celem artykułu jest przybliżenie czytelnikowi fascynującego tematu torfowisk, ich znaczenia w przyrodzie Polski, a także głównych zagrożeń dla ich istnienia oraz metod renaturalizacji, czyli przywracania kondycji terenom podmokłym zagrożonym antropopresją. (abstrakt oryginalny)

19

Ecological Corridors - Activity of Non-governmental Organizations

61%

Pieniążek A.

Economic and Regional Studies

|

2016

|

9

|

nr 2

50-63

Przedmiot i cel pracy: Celem artykułu jest prezentacja aktywności organizacji pozarządowych w zakresie ochrony dziedzictwa przyrodniczego w związku z realizacją przedsięwzięć w ramach Szwajcarsko-polskiego programu współpracy, w obszarze tematycznym: bioróżnorodność i ochrona ekosystemów oraz wsparcie transgranicznych inicjatyw środowiskowych.Materiały i metody: Szczególną uwagę zwrócono na ochronę korytarzy ekologicznych i jej prawne podstawy w związku z realizacją projektu Ochrona ostoi karpackiej fauny puszczańskiej - korytarze migracyjne. Wyniki: W opracowaniu wykorzystano dane statystyczne dotyczące aktywności organizacji pozarządowych we wskazanym obszarze tematycznym oraz materiały Szwajcarsko-polskiego programu współpracy i dokumentację projektu Ochrona ostoi karpackiej fauny puszczańskiej - korytarze migracyjne. Wnioski: Działania związane z ochroną dziedzictwa przyrodniczego podejmowane są średnio przez co 20 organizację pozarządową w Polsce. Stopniowo wzrasta zainteresowanie aktywnością w tym obszarze tematycznym, podobnie jak świadomość na temat konieczności działań na rzecz ochrony obszarów umożliwiających migrację zwierząt. (abstrakt oryginalny)

20

Assessment of Economic Functions and Tourist Attractions of "Korzeniowy Dół" in Kazimierz Dolny in the Light of Sustainable Development

61%

Mazurek-Kusiak A., Sawicki B.

Ekonomia i Środowisko

|

2018

|

nr 3 (66)

170-180

The purpose of this study is to determine the way of tourism management of the loess ravine "Korzeniowy Dół" in Kazimierz Dolny on the Vistula river, taking into account the principles of sustainable development. This report uses secondary results obtained from the City Hall of Kazimierz Dolny. These were electronic measurements of the tourist traffic on the Vistula Boulevard and the number of tickets sold to the Castle and the Tower as well as Góra Trzech Krzyży. In addition, diagnostic survey was conducted using the questionnaire and direct interview. "Korzeniowy Dół" is one of the products that create the image of Kazimierz Dolny as a tourist town and should be developed in such a way that erosion processes are maximally slowed down. This ravine should be completely closed for traffic.. The bottom of the ravine should be drained and water should be drained through a pipe to the ditch. The bottom of the ravine should remain a ground road used only for pedestrian traffic, as it is only possible way to this tourist and natural attraction preserve for other generations. Visiting the ravine should be paid, like the entrance to Góra Trzech Krzyży, which will contribute to the protection of attractions and will help raise funds for the expansion of accompanying tourist infrastructure. The originality of the work consists in indicating the way of commercialization of the loess ravine in Kazimierz Dolny. (original abstract)