The article is dedicated to the modelling of the essence of decision-taking processes in flat and hierarchical decision problems. In flat decision problems particular attention is drawn to the effectiveness of strategies in seeking decision variants on solution decomposition trees, taking into account the strength of their predefined contradictions. For hierarchical decision processes, the issue of iterative balancing of global (hierarchical) decisions is expressed, based on the valuation of the significance of flat decisions. (original abstract)
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wnioskowanie, czyli rozumowanie proste, jest to proces myślowy, zastosowanie pewnego schematu, podczas którego na podstawie uznania za prawdziwe pewnych zdań będących przesłankami wnioskować o prawdziwości kolejnego zdania będącego wnioskiem. Innymi słowy wnioskowanie jest próbą ustalenia prawdziwości hipotezy będącej celem wnioskowania. Proces ten wymaga umiejętności podejmowania decyzji w oparciu o posiadaną wiedzę. (fragment tekstu)
W 2022 r. przypada 30. rocznica zawarcia przez Polskę i Ukrainę Traktatu o dobrym sąsiedztwie, przyjaznych stosunkach i współpracy. W prezentowanym artykule, stosując elementy analizy decyzyjnej, podjęto próbę wyjaśnienia decyzji o zawarciu Traktatu. Po pierwsze, przedstawiono ośrodki decyzyjne w Polsce i na Ukrainie oraz stan ich świadomości w odniesieniu do stosunków polsko-ukraińskich na poziomie trzech kręgów: opinii publicznej, partii politycznych oraz grup najważniejszych decydentów. Decyzja o zawarciu traktatu była możliwa dzięki elitom politycznym i intelektualnym, wywodzącym się z byłych środowisk opozycji komunistycznej, zarówno w Polsce, jak i na Ukrainie. Elity te przekonały do swoich koncepcji polityki zagranicznej ośrodki rządzące. W Polsce było to o tyle łatwiejsze, iż w skład ośrodków decyzyjnych wchodziły osoby bezpośrednio wywodzące się z tych elit. Na Ukrainie natomiast nastąpił proces internalizacji koncepcji polityki zagranicznej środowisk dysydenckich przez prezydenta. Po drugie, wykorzystując teorię gier, zakładającą racjonalność decydentów, dokonano rekonstrukcji procesu decyzyjnego, rozumianego w kategorii oddziaływań dwu ośrodków decyzyjnych. Obydwa państwa dążyły do zawarcia takiej umowy, która satysfakcjonowałaby obydwie strony. Można wnioskować więc, że podczas rokowań wykazywały gotowość do kompromisów. Można także przypuszczać, iż gotowość ta była lekko asymetryczna na korzyść Polski. Ukraina skłonna była znacznie więcej "poświęcić", aby traktat został wynegocjowany.(abstrakt oryginalny)
Zaprezentowany w niniejszej pracy system ekspertowy DOBSTAL jest potwierdzeniem możliwości wykorzystania metod sztucznej inteligencji do zastosowań praktycznych. System ten spełnia w sposób zadowalający postawione przed nim zadania. Do budowy systemu wykorzystano nowe rozwiązania, które pozwolą w przyszłości rozbudować aplikację. (fragment tekstu)
Komitet Regionów został ustanowiony na podstawie Traktatu z Maastricht z 7 lutego 1992 r., a rozpoczął działalność w marcu 1994 r. Składa się on z przedstawicieli władz regionalnych i lokalnych, którzy uzyskali mandat wyborczy od społeczności, które reprezentują. Liczba członków Komitetu była ustalana w odniesieniu do poszczególnych państw członkowskich oraz przyjęto, że jego skład nie powinien przekroczyć 350 członków. Strukturę organizacyjną i zasady funkcjonowania Komitetu określa jego Regulamin wewnętrzny. Komitet jest organem o charakterze doradczym, konsultowanym przez Parlament Europejski, Radę i Komisję. Opracowuje on opinie w ramach procedury obligatoryjnej, fakultatywnej oraz z własnej inicjatywy. Może też uchwalać rezolucje oraz przygotowywać raporty, analizy i opinie perspektywiczne. Komitet ma prawo do wnoszenia skarg do TSUE w celu ochrony jego prerogatyw oraz w związku ze stosowaniem zasad pomocniczości i proporcjonalności. (abstrakt oryginalny)
Unię Europejską można opisać jako szczególną hybrydową strukturę integracyjną, która łączy w sobie cechy państwa i organizacji międzyrządowej. Jej ramy instytucjonalne, system prawny i podział kompetencji są przykładami organizacji ponadnarodowej lub ponadnarodowego systemu decyzyjnego. Proces decyzyjny jest wynikiem interakcji sieciowych pomiędzy wieloma podmiotami, których relacje są niehierarchicznie uporządkowane. Organizmy zmodyfikowane genetycznie (GMO) jako przykład zastosowania nowoczesnej biotechnologii są tematem wysoce polaryzującym w UE, jak i na świecie. Tym samym polityka wobec GMO jest przykładem prawnej i politycznej hybrydowości UE. Analiza prawnej i politycznej hybrydowości UE zostanie zawężona do przypadku roślin zmodyfikowanych genetycznie i metodologicznie zorganizowana wokół koncepcji analizy decyzyjnej, która składa się z pięciu kategorii: sytuacja decyzyjna, podmioty, proces decyzyjny, decyzja, wdrożenie decyzji. (abstrakt oryginalny)
Zasadniczym celem artykułu jest przedstawienie koncepcji teoretycznej, umożliwiającej uwzględnienie zróżnicowania ideologicznego w zgromadzeniu z bardzo dużą liczbą głosujących. Przy analizie realiów politycznych nie do utrzymania jest bowiem przyjmowany dotychczas w modelach gier oceanicznych warunek o identycznej skłonności poszczególnych głosujących do budowania koalicji ze wszystkimi innymi głosującymi. W pracy rozwijam koncepcję "hybrydowych indeksów siły" dla przypadków gier oceanicznych. Analizuję gry oceaniczne ze strukturą cząstkowej jednolitości graczy. Artykuł jest zarazem podsumowaniem moich prac badawczych z ostatnich lat, związanych z analizą procesów decyzyjnych w dużych zgromadzeniach oraz modelowaniem zróżnicowania ideologicznego w zgromadzeniach decyzyjnych. W pracy podejmuję również próbę pokazania dobrego umocowania teoretycznego prezentowanych modeli w klasycznych teoriach socjologii. Ostatnie części artykułu poświęcone są zarysowaniu możliwych interpretacji socjologicznych opisanych modeli oraz przedstawieniu planów dalszych badań przy wykorzystaniu opisanej koncepcji. (abstrakt oryginalny)
W polskiej literaturze naukowej nie było dotąd publikacji, która analizowałaby wpływ Niemiec na proces decyzyjny w Unii Europejskiej w XXI wieku, głównie w "czworokącie: Rada Europejska-Rada Unii Europejskiej-Komisja Europejska- Parlament Europejski". Lukę tę wypełnia monografia Bogdana Koszela, politologa i historyka, kierownika Zakładu Badań Niemcoznawczych na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. (fragment tekstu)
Rozwój systemów informacyjno-decyzyjnych jest podyktowany dążeniem do osiągnięcia celu, jakim jest poprawienie jakości i szybkości pozyskiwania informacji potrzebnych do podejmowania decyzji na każdym szczeblu zarządzania przedsiębiorstwem. Brak właściwych rozwiązań informatycznych z tego obszaru powoduje dwojakiego rodzaju negatywne skutki. Kierownictwo, po pierwsze, nie wykorzystuje w pełni olbrzymich zasobów cennych informacji, ponieważ nie może ich analizować, po drugie zaś, nie może sprawować odpowiedniej kontroli nad dostępem do tajnych i poufnych informacji zarówno w samym przedsiębiorstwie, jak i poza nim. Analizując rozwój SID, można wyróżnić dwojakiego rodzaju uwarunkowania determinujące powstawanie nowych klas systemów z tego obszaru. Są to czynniki o charakterze biznesowym i technologicznym. W kolejnych punktach zostaną one szerzej omówione, wcześniej jednak, dla czytelności rozważań, nastąpi krótka charakterystyka SID. Artykuł zakończy wskazanie głównych tendencji rozwoju SID. (fragment tekstu)
Zadania optymalizacyjne należące do klasy tzw.: nieliniowych zadań optymalizacji ilorazowej, rozpatrywanych w niniejszym opracowaniu mogą się pojawiać w naturalny sposób np. w zastosowaniach tzw. koncepcji maksymalnej efektywności w optymalizacji wielokryterialnej, gdy ocena pewnej działalności gospodarczej dokonywana jest na podstawie dwóch kryteriów, a mianowicie wyników uzyskiwanych w rezultacie prowadzenia rozpatrywanej działalności gospodarczej, którą wyraża pewna nieliniowa funkcja kryterium W(X) oraz nakładów generowanych w rezultacie prowadzenia rozpatrywanej działalności gospodarczej, którą wyraża nieliniowa funkcja kryterium N(X). Dwukryterialny problem optymalizacyjny polega wtedy na poszukiwaniu rozwiązań, które jednocześnie maksymalizują nieliniową funkcję kryterium W(X) oraz minimalizują nieliniową funkcję kryterium N(X) na zbiorze rozwiązań dopuszczalnych D. Typowa, stosowana w takich przypadkach tzw. koncepcja maksymalnej efektywności w optymalizacji wielokryterialnej zakłada efektywną możliwość transformacji wielu kryteriów na jedno metakryterium wyrażające globalną efektywność jako szczególny rodzaj użyteczności. (fragment tekstu)
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Reflexive Game Theory (RGT) has been designed to model a single session of decision making in a group. On the other hand, often one final decision is a result of series of discussions, which are dedicated to various aspects of the final decision. This paper introduces approach to model such multi-stage decision making processes by means of RGT. The basic idea is to set particular parameters (group structure, mutual relationships and influencess, etc.) during the series of decision making sessions. To illustrate this idea three examples are provided.(original abstract)
Początki teorii wieloetapowych procesów decyzyjnych związane są z nazwiskiem amerykańskiego matematyka R. Bellmana i Jego pracą [2]. Znajdują one zastosowanie w wielu zagadnieniach planowania ,co opisali m.in. R. Bellman i S. Dreyfus l 31 t J. Bursztej [4] i R. Wagner . Ostatnio badane są wielokryterialne wieloetapowe procesy decyzyjne. Interesujące wyniki zebrali F. Szidarovszky, M. Gorshon i L. Duokstein . Wśród problemów, które można sprowadzić do wieloetapowych procesów decyzyjnych znajdują się m.in. zagadnienia produkcji i magazynowania, wymiany urządzeń, alokacji zasobów, normalizacji, wieloetapowego planowania produkcji w obiekcie wytwórczym, ustalania harmonogramów, wyszukiwania najkorzystniejszych połączeń komunikacyjnych, planowania inwestycji. Pomimo różnorodności merytorycznej zadania te mają taką samą strukturę, co umożliwia zastosowanie ujednoliconego podejścia pozwalającego na sformułowanie ogólnych algorytmów rozwiązywania tego typu zadań 1 ich oprogramowanie. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie algorytmów wchodzących w skład komputerowego systemu wspomagania decyzji dla wieloetapowych procesów, decyzyjnych PROGDYN, opracowanego w Instytucie Ekonometrii AE Katowice pod kierunkiem autora niniejszego artykułu. Na przykładzie zadania produkcji i magazynowania pokazano również możliwości sprowadzenia tego zadania do takiej postaci, by można było wykorzystać programy pakietu PROGDYN. Pakiet ten w wersji dydaktycznej, opisanej w pracy wykorzystywany jest na komputerze ODRA 1305. Obecnie przygotowywana jest nowa wersja programów na mikrokomputer (fragment tekstu)
W artykule przedstawiono wyniki badań ankietowych dotyczących wykorzystania wirtualnych i realnych kanałów komunikacji przez członków pokolenia Z (osoby urodzone po 1994 roku). Porównano tu częstotliwość wykorzystania i przekazywania informacji na różnych etapach procesu zakupu, a także scharakteryzowano ogólną skłonność młodych konsumentów do wykorzystania obu typów kanałów.(abstrakt autora)
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przygotowanie prognoz generuje koszty, które można nazwać wejściowymi - związane z zebraniem, przechowywaniem i przetwarzaniem danych statystycznych, budową modelu prognostycznego, monitorowaniem sprawdzalności prognoz. Wykorzystanie w procesie decyzyjnym nietrafionej prognozy zwykle skutkuje wymiernymi stratami, co można określić kosztami wyjściowymi. Suma kosztów wejściowych i wyjściowych to koszty całkowite prognozowania. W artykule zaproponowano metodę kombinowania prognoz, tj. wyznaczania wartości wag dla prognoz prostych w kombinacji, pozwalającą opracować prognozę kombinowaną optymalną z punktu widzenia kosztów prognozowania, z uwzględnieniem jej trafności. Przedstawiona metoda traktuje proces prognozowania kompleksowo, uwzględniając nakłady poniesione ma przygotowanie prognoz, jak i wymierne efekty wynikające z ich wykorzystania. (abstrakt oryginalny)
The final result of the application of rough sets to decision analysis is a set of rules "if ... then". Let the multi-attribute decision problem be uncertain, and the Rough Sets approach be applied to solve this kind of problem. The set of rules will be deduced from a set of Multi-Attribute Stochastic Dominances for a reduced number of attributes (MSDr ), and from individual preferences given by a Decision Maker (DM) .The problem is which collection of attributes should be used to build the MSDr .The Rough Sets approach deals with this problem by looking for the reduced set of attributes which provides the same quality of approximation as the original set of attributes. This paper attempts to show that this way of modelling can be matched by the Multi-Attribute Stochastic Dominance approach.(fragment of text)
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł jest refleksją na temat podejmowania trudnych decyzji w nieprzewidywalnej i dynamicznej przyszłości. Ma on na celu pokazanie roli i znaczenia decydenta w procesie decyzyjnym, jego kompetencji, umiejętności i doświadczenia, jak również intuicji, pomocnych w podejmowaniu trafnych decyzji. Artykuł pokazuje zawiłość procesu decyzyjnego, wskazując trudność w podjęciu trafnej decyzji w przełożeniu na perspektywę czasową. Im dłuższa perspektywa, tym wydaje się trudniejsze podjęcie optymalnej decyzji z uwagi na nieznajomość i nierozpoznawalność przyszłych uwarunkowań.(abstrakt oryginalny)
W artykule przeprowadzono analizę wpływu pewnych charakterystyk strukturalnych modelu rozmytego na wyniki otrzymywane przy pomocy inteligentnego systemu wspomagania decyzji (IDSS). Rozpatruje się bazę reguł decyzyjnych z pewnego systemu rozmytego, dotyczących lokalizacji obiektów przemysłowych i społecznych na obszarze niebezpiecznym z punktu widzenia warunków hydrometeorologicznych. Zaproponowano podejście do określania parametru kompletności bazy reguł modelu rozmytego. (abstrakt oryginalny)
Problem klasyfikacji, zwłaszcza wieloatrybutowej i wielokryterialnej oraz metody ich rozwiązania mają już bogatą historię. W związku z gwałtownym rozwojem nauk informatycznych pojawiają się jednak nowe możliwości klasyfikacji, są one coraz doskonalsze i pozwalają wspomagać decydenta w procesie podejmowania decyzji. (…) Istnieje wiele metod naukowego wspomagania decyzji klasyfikacyjnych. Jednym ze stosunkowo nowych podejść jest teoria zabiorów przybliżonych (TZP). (…) Pierwsza część pracy jest teoretyczna i dotyczy podejścia TZP do problemu klasyfikacji. Część aplikacyjną pracy stanowi przekład problemu decyzyjnego, w którym pokazana została niewystarczalność podejścia klasycznego TZP do rozwiązania decyzyjnego problemu klasyfikacyjnego i konieczność zastosowania podejścia TZP z relacją dominacji. (fragment tekstu)
W artykule przedstawiono cztery podejścia w podejmowaniu decyzji: strategia racjonalna/badawcza, wybory automatyczne, intuicyjne podejmowanie decyzji oraz decyzje spontaniczne. Podjęto próbę odpowiedzi na pytania które z tych pojęć i w jakich sytuacjach może mieć zastosowanie w przypadku decyzji audytorskich.
Uruchamianie, a następnie funkcjonowanie przedsiębiorstwa eksportującego swoje towary staje się coraz bardziej skomplikowane. W procesach decyzyjnych muszą być uwzględniane różnorodne aspekty "narzucone" przez otoczenie przedsiębiorstwa. Otoczenie turbulentne, jest mało przyjazne, a nawet wrogie. W tych warunkach szczególnego znaczenia nabiera stosowanie odpowiednich narzędzi decyzyjnych wspomagających procesy podejmowania decyzji i jednocześnie zapewniających osiąganie zamierzonych celów. Zaprezentowano możliwość wykorzystania rachunku matematycznego w obszarze racjonalnego wyboru wariantu działania na rynku krajowym i międzynarodowym. Zagadnienie jest istotne z uwagi na specyfikę procesów gospodarczych w rolnictwie i handlu rolno-spożywczym, gdzie w sposób naturalny występuje wiele czynników "ryzykogennych". np. nieurodzaj, wahania sezonowe, krótkie terminy przydatności produktów do spożycia itp. (abstrakt oryginalny)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.