W opracowaniu przedstawiono problem roli cen w procesie stabilizacji gospodarki w kontekście uwarunkowań rzeczowych i finansowych gospodarki zmierzającej do rynku oraz możliwości wpływania na procesy inflacyjne przez politykę ekonomiczną państwa. Obecnie procesy inflacyjne są zjawiskiem złożonym, wieloczynnikowym, dlatego też podjęto analizę przyczyn inflacji, które w najbliższym czasie powinny być wyeliminowane oraz tych, które będą utrzymywać się w długim okresie. W zachowaniach przedsiębiorstw, które w gospodarce rynkowej są cenotwórcami, uzewnętrznia się skuteczność polityki antyinflacyjnej. Restrykcyjna polityka podatkowa, drogie kredyty, konkurencja importu i bariera popytu powodują, że przedsiębiorstwa biernie dostosowują produkcję do możliwości sprzedaży Podnoszą ceny dóbr, ograniczając popyt, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia produkcji i konieczności stosowania podwyżek cen. Hamowanie dynamiki wzrostu cen możliwe jest poprzez upowszechnienie strategii efektywnościowych dostosowań przedsiębiorstw do warunków tworzonego rynku. W sektorze przedsiębiorstw wskazane jest wykreowanie rzeczywistego właściciela, który mógłby skutecznie przedkładać rozwój firmy ponad np. realizowanie żądań płacowych. Polityka fiskalna i struktura ta winna wspierać rozwiązanie problemu wciąż narastającego zadłużenia przedsiębiorstw, które paraliżuje działalność wielu sprawnych technicznie jednostek gospodarczych. Zmniejszenie stopy inflacji możliwe jest przez przyspieszenie tempa wzrostu gospodarczego, co w sytuacji ograniczonego popytu na rynku krajowym może być osiągnięte dzięki intensyfikacji eksportu. Obecnie stosowana polityka gospodarcza nie stwarza możliwości utrzymania zakładanego tempa wzrostu produktu krajowego brutto w granicach 3% rocznie. Nie wpływa również na utrzymanie stopy inflacji w granicach 1-1,54 miesięcznie i 20% rocznie. Należałoby dokonać korekt w dotychczasowej polityce ekonomicznej kraju, np. przeanalizować możliwość stosowania zasady realnej aprecjacji kursu walutowego. Dewaluacja złotego mogłaby przyczynić się do wzrostu eksportu. Wzrost eksportu, obniżenie stopy inflacji i wiarygodność kraju w spłacie zobowiązań, stanowią warunek dopływu kapitału zagranicznego, niezbędnego do przeprowadzenia transformacji systemowej. Brak rozwiniętej infrastruktury gospodarki rynkowej sprawia, że obecnie nie ma możliwości redukcji inflacji do poziomu obserwowanego w krajach rozwiniętych. Istnieje szansa obniżenia stopy inflacji w wyniku zmian wpływających na przyspieszanie zmian strukturalnych i własnościowych itp. Wymienione działania przez deregulację cen, stopniowe liberalizowanie płac, reformę systemu podatkowego, dokonanie zmian systemu finansowania w sferze budżetowej, wzmacnianie tworzących się rynków finansowych, pobudzenie i wspieranie przedsiębiorczości, przyspieszanie zmian strukturalnych i własnościowych itp. mogłyby przyczynić się do wygaszania tendencji inflacyjnych, wywoływanych transformacją systemową. W opracowaniu przedstawiono doświadczenia w przeciwdziałaniu inflacji w rozwiniętych gospodarkach rynkowych, nie pod kątem aplikacji w praktyce polskiej, ale w celu określenia instytucjonalnych warunków skuteczności stosowanych rozwiązań. Praktyka gospodarcza krajów postsocjalistycznych analizowana jest w aspekcie tworzenia infrastruktury gospodarki rynkowej, niezbędnej do przeciwdziałania inflacji przy zastosowaniu pośrednich metod oddziaływania na politykę cen. Wydaje się jednak, że w miarę wykształcenia się w naszym kraju infrastruktury gospodarki rynkowej polityka inflacyjna winna zbliżać się do standardów stosowanych w krajach gospodarczo rozwiniętych. (abstrakt oryginalny)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.