In view of such a complex phenomena as climate change not sufficient outcomes emerge from concentrating separately on mitigation or adaptation efforts, but rather it is their integration in a coherent policy and the subsequently planned actions that could increase effectiveness and efficiency as well as intensify the desired results. This working hypothesis is elaborated in the paper based on the case study of the city of Krakow in the Southern Poland. The aim of the paper is to identify the synergies and trade-offs from the climate mitigation and adaptation efforts planned within the climate, water and development sectors in Krakow. The scoping study of the policies and strategic documents was performed with that respect and the state-of-the-art literature was studied to capture the latest advancements in the climate mitigation and adaptation integration studies in order to develop the research method. The applied method was validated as relevant for integration of these aspects with the focus on the cities. The results show the landscape of the planned strategic actions towards mitigation and adaptation to climate change as well as synergies and trade-offs between the two. In the discussion the results are analysed in view of the identified performed studies of this type.(original abstract)
The article measures the scope of reporting climate-related information by companies considered CSR leaders in Poland. An original tool is employed for that purpose: a climate-related disclosures index. First, a critical comparative analysis was performed of climate-related disclosure initiatives (regulations, guidelines, standards) to pinpoint the key and commonly required disclosures. Next, an original index of climate-related disclosures was designed. It helped compute index values for 20 companies perceived as Poland's CSR leaders. Non-financial reports available in the public domain were analysed for that purpose. The study showed that virtually all climate-related disclosure initiatives implement, to a greater or lesser extent, the TCFD recommendations, which were also embedded in the developed index covering 18 indicators. The total index value (ranging from 0 to 1) for the analysed companies was 0.51 with the median of 0.42. The index demonstrates that companies named CSR leaders in Poland do not display high awareness of climate change.(original abstract)
W pracy przeanalizowano wyniki obserwacji fenologicznych leszczyny pospolitej (Corylus avellana L.) w powiązaniu z temperaturą powietrza. Obserwacje wykonywano w latach 1987-2009 w środkowej Słowacji (Kotlina Zwoleńska). Dotyczyły one 10% początku faz fenologicznych: wydłużanie kotek, butonizzacja i kwitnienie. Wydłużanie kotek przebiegało w danym okresie średnio od 7 lutego i trwało 10 dni. Butonizacja rozpoczynała się 20 lutego ze średnią długością trwania 8 dni. Fenofaza kwitnienia rozpoczynała się w omawianym okresie średnio 2 marca i trwała 6 dni. Początki faz fenologicznych rozpoczynały się najwcześniej w latach 2007 i 2005. (skrócony abstrakt oryginalny)
Pakiet energetyczno-klimatyczny to projekt kilku dyrektyw i rozporządzeń, które mają spowodować, że w 2020 roku. Europa będzie emitować o 20% mniej dwutlenku węgla. W ten sposób UE chce walczyć z groźnymi zmianami klimatycznymi, wywołanymi - zdaniem naukowców - zbyt dużą ilością C02 i innych "gazów cieplarnianych". Polska, podobnie jak inne kraje Unii, zgadza się z głównymi celami Pakietu. Ale kilka szczegółowych rozwiązań jest dla naszej gospodarki niekorzystnych. Zwłaszcza to, które modyfikuje europejski system handlu pozwoleniami na emisję CO? (ETS). Sprzedawcy twierdzą, że elektrownie zaczną wliczać w ceny na 2009 rok nie tylko koszty zakupu brakujących uprawnień do emisji C02, ale nawet wartość tych, które dostaną za darmo. Podczas prac nad podziałem uprawnień do emisji C02 na lata 2008-2012, elektrownie alarmowały, że zabraknie im 10-15% uprawnień, a z powodu kosztów ich zakupu ceny energii wzrosną. Formalnie podział tych uprawnień nie został jeszcze dokonany, bo nadal nie ma rozporządzenia rządu w tej sprawie. Pierwsze międzynarodowe postanowienia dotyczące emisji ciepła w nadmiernej ilości sięgają roku 1972. Zostały one zawarte w Deklaracji Sztokholmskiej, dokumencie będącym efektem pierwszego w dziejach ONZ szczytu państw poświęconego ochronie środowiska. Następny etap to Szczyt Ziemi w Rio de Janeiro (rok 1992), gdzie w przyjęto Ramową Konwencję w Sprawie Zmian Klimatycznych. Sama konwencja wprowadzała tylko ogólne postanowienia i wezwanie państw do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Jej uszczegółowieniem był podpisany w roku 1998 - Protokół z Kioto, który wszedł w życie dopiero w roku 2005, po ratyfikowaniu go przez Rosję. Protokół wzywa państwa do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o 5,2% do roku 2012, za ogólny rok bazowy przyjmując J990. (fragment tekstu)
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem niniejszego tekstu jest ukazanie specyfiki jednego z procesów "uczenia się" poprzez internalizację złożoności otoczenia zewnętrznego Unii Europejskiej przy re-formułowaniu agendy klimatyczno-energetycznej w erze postkopenhaskiej. Tym samym opracowanie nawiązuje do prawa Ashby'ego, używanego w analizie systemowej do zrozumienia procesu skutecznego zarządzania (regulowania i kontrolowania) złożonymi systemami i ich relacji z otoczeniem poprzez wykorzystanie wewnętrznej różnorodności. (fragment tekstu)
At the beginning of 2018, the X-band radar in Goczałkowice-Zdrój (southern Poland) was launched. The scanning area corresponds with the scanning area of the POLRAD C-band radar system operated by the Polish Institute of Meteorology and Water Management. New opportunities were created for imaging phenomena by comparing some reflectivity features from C-Band radar and X-Band local weather radar. Moreover, some of the signatures located in the lower troposphere can be better documented by local X-Band radar. Firstly, reports from the ESWD (European Severe Weather Database) have been thoroughly analysed. All severe weather reports in the proximity of Goczałkowice-Zdrój (100-km radius) were gathered into one-storm events. Then the reflectivity from both radars was analysed to determine which reflectivity patterns occurred and when. X-band radars are known from the more intensive attenuation of the radar beam by the scatterers located closer to the radar, thus it is essential to compare capabilities of these two different radar systems. It was found that the average reflectivity for all convective incidents is higher when using POLRAD C-band radar data. In some events it was possible to find some spatial reflectivity signatures. We also discuss other reflectivity signatures previously described in the literature. Taking into account stronger Goczałkowice-Zdrój X-band radar attenuation, we suggest that some of these should be reviewed by reduction of the reflectivity thresholds.(original abstract)
Świadectwa geologiczne dokumentują drastyczne zmiany klimatu, jakie były udziałem naszej planety, i to na długo, zanim zaczął na niej gospodarować człowiek. Były więc i zlodowacenia i warunki tropikalne. Ale nigdy dotąd nie zachodziły one w tak szybkim tempie, a zatem nigdy nie stanowiły zagrożenia dla aktualnie żyjących gatunków. Jeśli temperatura albo opady zmieniają się powoli, to organizmy, które nie tolerują tych zmian, mogą migrować. Natomiast jeśli zmiany są szybkie, to na migrację nie ma czasu i ten czy ów gatunek może po prostu zniknąć. Obserwowane w XIX i XX wieku zmiany są właśnie bezprecedensowo szybkie, co stanowi przedmiot troski przyrodników. (fragment tekstu)
This paper attempts to determine the influence of various climate conditions on energy consumption for heating and cooling of residential buildings. Ecological and economic aspects were also analysed. A single-family building erected in energy quality variants was considered. Its energy performance as well as heating and cooling costs in two locations in Poland were examined. The impact of predicted climate changes on energy consumption and costs related to these changes were also analyzed. It was found that climate conditions and their predicted changes have a significant impact on energy consumption for heating and cooling of buildings, and consequently on the costs associated with maintaining adequate indoor air quality. (original abstract)
Sprawozdawczość środowiskowa obejmuje zarówno zagadnienia dotyczące niekorzystnego wpływu przedsiębiorstwa na otoczenie przyrodnicze, ale też prezentację działań, które podejmowane są na rzecz jego ochrony. Wśród różnorodnych kwestii o charakterze ekologicznym szczególne zainteresowanie znajduje klimat. Celem artykułu jest ukazanie znaczenia problematyki informacji dotyczących raportowania kwestii związanych z klimatem oraz ich ujęcia w sprawozdawczości niefinansowej przedsiębiorstw należących do sektora "paliwa i gaz" notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. W artykule posłużono się analizą aktów prawnych, literatury przedmiotu oraz badaniem danych empirycznych pochodzących ze sprawozdań oraz stron internetowych spółek giełdowych indeksu WIG-paliwa. Praktyka przedsiębiorstw paliwowych pokazuje, że spółki notowane na rynku kapitałowym, zauważają istotność tych zagadnień zarówno w aspekcie wpływu klimatu na prowadzoną działalność, jak i oddziaływania tych podmiotów na klimat. Próby raportowania kwestii związanych z klimatem podejmują jednak tylko te jednostki, które są zobligowane do ujawniania informacji niefinansowych. W perspektywie zachodzących zmian klimatycznych i zwiększania się świadomości ekologicznej uwzględnienie zagadnień dotyczących klimatu wydaje się nieuniknione.(abstrakt oryginalny)
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zamieszczone poniżej rozważania dotyczące szybko zmieniających się relacji między gospodarowaniem w rolnictwie a zmianami i ochroną klimatu są tylko próbą zasygnalizowania znaczenia złożonych procesów, które zmieniają nie tylko warunki produkcji rolnej, ale też wymuszają gruntowne przekształcenia polityki rolnej, są także wielkim wyzwaniem dla nauki i instytucji upowszechniających wiedzę. (fragment tekstu)
Mogłoby się wydawać, że działania podejmowane w trosce o rozwiązanie jakiegoś problemu ekologicznego stanowią "krok w dobrym kierunku". A to, że nadal nie jest dobrze, wynika z tego, że inni takiego kroku nie zrobili. Ekonomiści podpowiadają jednak, że skutki postawienia "kroku w dobrym kierunku" mogą być opaczne w tym sensie, iż utrudniają postawienie analogicznego kroku przez innych. Jest to przedmiotem tzw. zielonego paradoksu, który realizuje się na trzy sposoby. Są one opisane na przykładzie nieskuteczności pewnych działań podejmowanych w celu ochrony światowego klimatu. Mechanizmy są wszakże podobne w innych obszarach ochrony środowiska. (abstrakt oryginalny)
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The aim of this contribution was to evaluate the accuracy of a well known human comfort index, the heat index, to anticipate the effects of the July 2006 heat wave in mortality (all causes) and morbidity (all causes, respiratory and circulatory disease). Our assessment was done to all citizens, to people of the 75+ cohort and to each gender, in Porto. For further statistical analysis, we calculated an expected number of admissions by averaging the admissions recorded during the comparison period. The 95% confidence interval was calculated, using a standard method based on the t-distribution, for differences between independent means with different population variances, using the Leveane test to evaluate the variance's homogeneity. During the 2006 heat wave, a 52% mortality excess was registered relatively to the expected mortality (p < 0.001), for all cohorts of the population. The admissions excess for all ages included the admissions due to respiratory diseases (p < 0.029), pneumonia (p < 0.001) and chronic obstructive pulmonary disease (p < 0.001). For the 75+ cohort, the admissions due to respiratory diseases (p < 0.017), pneumonia (p < 0.001) and heart failure (p < 0.610) were also statistically high. The obtained results confirm that the heat index is a truthful method to anticipate the negative impacts of heat waves in human health even in climate contexts adapted to hot summers like at Porto - a Mediterranean tempered climate. The impacts of July 2006's heat wave in the increase of mortality (all causes) and in respiratory morbidity (all population and 75+cohort) was evident. (original abstract)
Wyrządzane corocznie szkody w rolnictwie przez ulewne deszcze i towarzyszące im gradobicia wymusiły opracowanie szlaków gradowych, czyli najczęściej występujących dróg ciągów gradowych. W Polsce meteorolodzy wydzielili 138 stref, w których najczęściej są notowane opady gradu, a w nich 21 szlaków głównych. Autorka omawia powstawanie kul gradowych, częstotliwość występowania opadów gradu, szlaki gradowe oraz badania nad opracowaniem metod zapobiegania gradobiciom. (abstrakt oryginalny)
W globalnych modelach klimatycznych funkcjonowanie ogólnego obiegu atmosfery jest ściśle związane z globalną dystrybucją źródeł i studni energii; w równowadze transport energii odbywa się przez powietrze atmosferyczne i wodę oceaniczną. Atmosfera musi przenosić energię z kontynentów na oceany w lecie, a z oceanów na kontynenty w zimie. Badanie tych zjawisk na kontynentach wykorzystuje dane dotyczące pomiarów ewapotranspiracji rzeczywistej na poziomie lokalnym. Najnowsze modele ewapotranspiracji rzeczywistej pokryw roślinnych oddzielają parowanie gleby, transpirację roślin i intercepcję; modelują ewolucję struktury pokryw roślinnych, opór szparkowy, czynniki kontrolujące odporność na strumień pary wodnej oraz regulują równowagę między parowaniem a transpiracją. Obecnie w modelach deterministycznych najistotniejsza jest hierarchia parametrów wejściowych do modelowania oraz ich kalibracja w danych warunkach środowiskowych. Celem pracy jest przedstawienie wartości modelu Penmana-Monteitha przez zastosowanie tego modelu w warunkach terenowych. Model ten umożliwia wyliczenia ewapotranspiracji rzeczywistej dla zamkniętych pokryw roślinnych (np. plantacje drzewiaste) i może być przystosowany do nieciągłych pokryw roślinnych (sawanna z częściowo odkrytą powierzchnią gleby) przez traktowanie osobno transpiracji roślin i parowanie z gleby. Ewapotranspiracja rzeczywista trawiastych sawann różni się od plantacji drzewiastych, ze względu na ograniczony opór warstwy granicznej. Jest on tego samego rzędu wielkości, co opór powierzchniowy pokrywy roślinnej związanej z opornością szparkową i współczynnikiem ulistnienia, podczas gdy ewapotranspiracja rzeczywista plantacji drzewiastych jest ograniczona tylko oporem powierzchniowym. Drzewa mają aparaty szparkowe, które są wrażliwsze na suszenie powietrza i gleby niż szparki traw. (abstrakt oryginalny)
Niniejszy artykuł jest próbą analizy rocznej zmienności temperatury powietrza z dnia na dzień w mieście i w terenie pozamiejskim. Głównym celem jest poznanie zróżnicowania tej zmienności w zależności od użytkowania terenu. Analizę oparto na danych z pięciu stacji meteorologicznych: Kraków (Ogród Botaniczny), Balice, Libertów, Miechów i Gaik-Brzezowa. Wykorzystano średnie dobowe (24 h) wartości temperatury powietrza, a także codzienne temperatury maksymalne i minimalne z okresu 1986-1995. Średni roczny przebieg zmienności temperatury powietrza z dnia na dzień został przeanalizowany, a otrzymane rezultaty potwierdziły, że głównymi czynnikami, które decydują o warunkach zmienności temperatury są: cyrkulacja atmosferyczna i własności termiczne napływających mas powietrza. Warunki termiczne niektórych miesięcy także potwierdziły te stwierdzenia, np. w styczniu 1987 r. i w kwietniu 1986 r., oraz warunki termiczne niektórych dni, np. 5, 6 i 7 stycznia 1987 r. W tych miesiącach i dniach zanotowano największe zmiany temperatury. W styczniu 1987 i w kwietniu 1986 sytuacja synoptyczna zmieniała się ponad 20 razy w miesiącu, a 5, 6 i 7 stycznia 1987 r. naprzemiennie pojawiły się bardzo znaczne ocieplenie i ochłodzenie. Porównanie poszczególnych stacji wykazało, że nie ma między nimi znaczących różnic w przebiegu zmienności temperatury z dnia na dzień. Największe różnice wystąpiły w rocznym przebiegu średniej zmienności temperatury minimalnej. Różnice w temperaturze minimalnej między stacjami wynosiły średnio 0.7°C, zaś dla średniej dobowej i maksymalnej temperatury różnice nie przekraczały średnio 0.3°C. Nie stwierdzono jednoznacznego wpływu obszarów zurbanizowanych na zmienność temperatury z dnia na dzień. Jednakże miasto wyraźnie wpływało na zmniejszenie amplitudy dobowej temperatury, zwłaszcza poprzez podnoszenie temperatury maksymalnej. Dalsze badania w oparciu o zmienność wewnątrzdobową pozwolą lepiej rozpoznać wpływ użytkowania terenu na zmienność temperatury powietrza, w poszczególnych porach roku. (abstrakt oryginalny)
Niniejszy artykuł prezentuje duże zróżnicowanie pionowych gradientów temperatury w warstwach: 1 - 0,05-0,5 m n.p.g. (nad poziomem gruntu); 2 - 0,5-2 m n.p.g., i 3 - 2-12 m n.p.g. Dane dotyczące temperatury zanalizowano w zależności od warunków pogodowych sezonu jesienno-zimowego, określonych przy pomocy sytuacji synoptycznych (kierunek adwekcji mas powietrza i rodzaj układu barycznego: a - antycyklonalny, c - cyklonalny). Dane dotyczące temperatury powietrza pochodzą ze Stacji Klimatologicznej Zakładu Klimatologii Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ w Krakowie (Ogród Botaniczny), z lat 1988-1998 (październik-marzec). Najczęściej występowały układy wyżowe (ponad 60%). Największe gradienty zanotowano w warstwie 1, w lutym (-611,1°C/100 m, przy sytuacji synoptycznej Sa). Najmniejsze gradienty pojawiły się w warstwie 3 w listopadzie (0,l°C/100m, przy bruździe cyklonalnej Bc). Typ układu barycznego (antycyklonalny lub cyklonalny) miał wpływ na wartość gradientu. Przy sytuacjach antycyklonalnych obserwowano większe wartości gradientów niż przy sytuacjach cyklonalnych, dla tych samych kierunków adwekcji. Kierunek adwekcji miał wpływ na różnice w wartościach gradientów między poszczególnymi warstwami. Największe różnice występowały w sytuacjach cyklonalnych i antycyklonalnych przy adwekcji z pd.-zach., zach. i pn.-zach., zaś najmniejsze różnice przy adwekcji z pd.-wsch. i wsch. Inwersja w całym profilu pomiarowym o godz. 7 występowała przy sytuacjach cyklonalnych i antycyklonalnych, przy adwekcji z pd. i zach. O godz. 13 taki profil temperatury wystąpił w grudniu przy sytuacji SEc i w lutym przy sytuacji Sc. Jednak o godz. 13 wystąpił także profil insolacyjny przy sytuacjach cyklonalnych i antycyklonalnych i napływie mas powietrza z pn., pd. i zach. (abstrakt oryginalny)
Zapotrzebowanie roślin na wodę zależy od długości okresu wegetacji, rejonu uprawy, zwięzłości gleby oraz od zjawisk meteorologicznych - temperatury gleby i powietrza, nasłonecznienia, wiatru itp. Im dłuższy okres wegetacji, tym rośliny potrzebują więcej wody. Zależy to też od gatunku roślin i zwięzłości gleby. Na glebach lekkich rośliny potrzebują więcej opadów, a na ciężkich - mniej niż na średnich. Wskaźniki dekadowych potrzeb opadowych informują o zapotrzebowaniu dobowym wody, które w zależności od pory roku, fazy rozwojowej rośliny, gleby, rejonu uprawy jest mniejsze na początku wegetacji, a największe wtedy, gdy przyrost masy roślinnej jest największy. (abstrakt oryginalny)
The present-day transformation of the climate of the mountains against the background of their entire environment is still an open question which requires a broad supplementary research. Mountains represent areas of particularly rich variability climatic phenomena and, because of that, are treated as a so-called ''margin environment". The majority of the works on human influence on the climate of mountains on various spatial scales deals with the air temperature and precipitation. The changes in climatic conditions that depend on the influence of natural climatic factors such as circulation and radiation which, in turn, affect the water and soil conditions as well as the vegetation, are also characterised. A mesoclimate or topoclimate develop in relation to the physical-geographic conditions of a given region or site, i.e. elevation above sea level, typical landforms, aspect and gradient of die slopes, vegetation and water conditions. The feamres of the annual and diurnal courses of the climatic elements, particularly of the characteristics of thermal conditions, are important attributes of the differentiation of the climatic conditions on various scales. Based on the characteristics mentioned above, the typological units of the climate of different ranks and sizes may be distinguished. The units range from the climatic vertical zones which are typical of the macroclimate to tiny areas of homogenous physical properties of the substratum that are related to the topoclimate. The functioning of the topoclimates is conditioned by a modification of the influence of geographic and circulation factors in the boundary layer (Kożuchowski 1998). Still in the not so distant past, the studies on climatic changes focused on the global and regional scales. At present the emphasis is on the effects of these changes on a broadly understood geographical environment and on human management. (original abstract)
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Cyrkulacje atmosferyczne, temperatura, cykle hydrologiczne, oddziaływanie promieniowania słonecznego, warunkują życie na ziemi wszystkich organizmów. Gwałtowne zmiany klimatyczne o pozytywnych i negatywnych skutkach, wymuszają na ludziach tworzenie nowych efektywnych rozwiązań w zakresie przemysłu, rolnictwa, budownictwa - we wszystkich aspektach gospodarki światowej. Opracowanie odpowiednich strategii upraw roślin energetycznych metodami ekologicznymi, przyczyni się do ograniczenia negatywnych skutków globalnych zmian środowiskowych. (abstrakt oryginalny)
The aim of this research was to examine the relationship between coach-created motivational climate and athletes' perception of challenge and threat states. For this purpose, 257 athletes from individual and team sports between the ages of 13-18 voluntarily participated in the research. Challenge and Threat in Sport (CAT-Sport) Scale, and Empowering and Disempowering Motivational Climate Questionnaire were used as the data collection tools. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis and hierarchical regression analysis were conducted in SPSS 17. Pearson correlation analysis showed that challenge was positively and significantly correlated with empowering motivational climate along with its sub-dimensions. Also, threat positively and significantly correlated with disempowering motivational climate and its sub-dimensions. Regression analysis, after controlling for age, gender, sport type, sport experience, number of weekly training and weekly training hours, revealed that empowering motivational climate positively and significantly predicted challenge and disempowering motivational climate positively and significantly predicted threat. In the subscale level, task-involving and autonomy-supportive motivational climates positively and significantly predicted challenge and controlling motivational climate positively and significantly predicted threat. The findings emphasized the importance of the coach-created motivational climate for athletes challenge and threat in youth sports. The findings were discussed in line with the relevant literature and some suggestions for coaches were provided.(original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.