Kodeks Napoleona uważany jest dziś za jedno z największych osiągnięć sztuki legislacyjnej i jako prawny fundament nowoczesnego społeczeństwa. Mimo to, w wieku XIX wcale liczne były jego krytyki, dziś, po ponad 200 latach, warto przypomnieć. Omówienie w głównych zarysach, krytyki Kodeksu Napoleona w XIX wieku we Francji wymaga najpierw wskazania i zdefiniowania przeciwników prawodawstwa napoleońskiego. Kodeks Napoleona, uchwalony w roku 1804, budził zdecydowanie większą sympatię prawników niż polityków czy myślicieli politycznych. Krytycy kodeksu - nie będąc prawnikami - nie wnikali w szczegóły, w poszczególne artykuły, decydując się raczej na ocenę ogólnych idei filozoficznych, politycznych i prawnych, na jakich kodeks ten jest oparty. Nie jest to więc krytyka stricte prawnicza, lecz przede wszystkim polityczna i światopoglądowa. Zdecydowanie ułatwia to klasyfikację wrogów kodeksu i ich rozpoznanie.(abstrakt oryginalny)
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł dotyczy problematyki zasad w legislacji administracyjnej zarówno w Polsce, jak i w wybranych państwach systemu common law. Już sama liczba stanowionych aktów wykonawczych w stosunku do ustaw ukazuje jej znaczenie. W 2018 r. w Polsce weszło w życie 11 284 rozporządzeń, 3357 ustaw i obowiązywało aż 350 000 aktów prawa miejscowego [www.http://barometrprawa.pl/
Celem niniejszego artykułu jest (...) zaproponowanie tezy, iż ZTP (Zasady techniki prawodawczej) nie mogą stanowić wzorca do rozpatrywania wadliwości uchwał jednostek samorządu terytorialnego, ze względu na wadliwość samych ZTP, albowiem Zasady te, w zakresie regulowania kwestii wydawania aktów prawa miejscowego, zostały wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w ustawie o Radzie Ministrów. (fragment tekstu)
Autor przedstawia pewne wątpliwości związane z tzw. derywacyjną koncepcją wykładni prawa. Najważniejsze z tych wątpliwości dotyczyły normatywnego charakteru tego modelu wykładni oraz zakresu jego stosowalności. Sformułował następnie najmocniejszy argument, jaki przemawia za przyjęciem koncepcji derywacyjnej. Zgodnie z tym argumentem, uznanie logiki klasycznej za narzędzie budowania modelu wykładni prawa wymusza akceptację odróżnienia przepisu prawnego od normy prawnej i, co za tym idzie, uznanie pojęcia derywacji.
Lobbing, który w Polsce kojarzy się negatywnie, na Zachodzie jest postrzegany jako jeden z elementów tworzenia dobrego prawa. Polityk powinien bowiem korzystać z różnych informacji i opinii. Bez podstawowej wiedzy, ważenia merytorycznych argumentów, refleksji i zastanowienia nie jest to możliwe. Ważne, by proces ten był przejrzysty. Przyjęta w Polsce w 2005 r. ustawa o działalności lobbingowej miała uporządkować zasady wpływania reprezentantów różnych grup interesu na proces legislacyjny: definiowała pojęcie, rolę, zadania oraz dopuszczalne ramy prawne pracy zawodowych lobbystów. W praktyce jednak jej zapisy okazały się nieadekwatne do rzeczywistości. Oficjalne informacje o skali działalności lobbingowej kreują fikcję. Artykuł jest próbą ukazania aktywności zawodowych lobbystów w parlamencie od momentu obowiązywania ustawy.(abstrakt oryginalny)
Tak doniosłe staje się określenie zasad współdziałania Sejmu i Senatu w postępowaniu ustawodawczym, w szczególności zaś określenie, w jakich granicach po uchwaleniu ustawy przez Sejm, Senat władny jest kształtować treść przyszłego prawa. Należałoby przede wszystkim podjąć próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie, jak daleko w ostateczną treść ustawy uchwalonej przez Sejm może ingerować Senat w drodze poprawki. (fragment tekstu)
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Senat jest od wieków zakorzeniony w Polskim systemie ustrojowym. Powołany do istnienia w 1989 r. w wymiarze politycznym, był ważną koncesją udzieloną na rzecz opozycji, który miał balansować wybrany w niedemokratycznej procedurze Sejm. Od początków był wiązany z symbolem suwerenności Rzeczypospolitej. Równocześnie restytucja Senatu dokonana została bez pomysłu na jego funkcjonowanie, która zrodziła wątpliwości co do samego istnienia, jego miejsca i roli. Obecnie najczęściej powoływanym argumentem na rzecz istnienia Senatu jest jego rola w procesie stanowienia prawa. Niestety brak szczegółowym badań empirycznych i analiz przepisów nie pozwalają z całą stanowczością zweryfikować tezy o potrzebie istnienia Senatu. Na przestrzeni ostatnich kilku lat, zostały zarysowane dodatkowe kompetencje Senatu, które wpływają na jego podmiotowość tj. udział w sprawach z zakresu UE, rozpatrywanie petycji obywateli oraz korzystanie z inicjatywy ustawodawczej nastawionej na porządkowanie systemu prawnego poprzez dostosowanie prawa do wyroków Trybunału Konstytucyjnego. (abstrakt oryginalny)
Pierwszego stycznia 2002 roku weszła w Niemczech w życie Ustawa o modernizacji prawa zobowiązań, powszechnie nazywana reformą prawa zobowiązań (Schuldrechtsreform). Była to największa nowelizacja niemieckiego kodeksu cywilnego od czasu jego wejścia w życie 01.01.1900 roku. Reforma BGB stanowiła wynik prawie dwudziestoletnich prac nad modernizacją prawa zobowiązań. (fragment tekstu)
Artykuł ma odpowiedzieć na pytanie, czy prawodawca może odsyłać do takich (szeroko rozumianych) pozaprawnych norm postępowania, które są niezgodne z obowiązującym prawem. (fragment tekstu)
Po tym jak Najwyższa Rada Republiki Łotwy przyjęła Deklarację o Odzyskaniu Niepodległości przez Republikę Łotwy w dniu 4 maja 1990 roku, w kraju tym rozpoczęto wprowadzać istotne zmiany w systemach politycznym, gospodarczym i społecznym. 14 października 1992 przyjęte zostały pierwsze ustawy reformujące księgowość, były to: Ustawa o Rachunkowości i Ustawa o Rocznych Sprawozdaniach Przedsiębiorstw. Pierwsza z ustaw reguluje zagadnienie kontroli działalności gospodarczej przez biegłych rewidentów; druga ustala, konieczność sporządzania sprawozdań rocznych, na koniec każdego roku księgowego, i na początku lub końcu działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. (JW)
W polskiej teorii wykładni kluczowe znaczenie przypisuje się pojęciu "racjonalnego prawodawcy", traktując założenia co do racjonalności prawodawcy jako głęboką strukturę prawniczego dyskursu interpretacyjnego. Co więcej, liczne odwołania do tego pojęcia występują także w orzecznictwie sądowym - koncepcja oparta na założeniu racjonalności prawodawcy funkcjonuje nie tylko na gruncie teorii prawa, lecz również w prawniczej praktyce interpretacyjnej. Niniejszy artykuł stanowi próbę rekonstrukcji takiego sposobu argumentacji prawniczej, który odwołuje się nie tyle do idealizujących założeń na temat racjonalności prawodawcy, lecz do zamierzeń, które w sposób uzasadniony można przypisać rzeczywistemu prawodawcy.(fragment tekstu)
Procedura informowania Komisji Europejskiej i państw członkowskich UE o normach, projektach przepisów technicznych oraz aktów prawnych dotyczacych usług społeczeństwa informacyjnego powstała w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego, bez zbędnych barier w handlu i ograniczeń w przepływie usług. Jakkolwiek obowiązek notyfikacji spoczywa na administracji państwowej, to jego niedochowanie może mieć istotne skutki prawne dla podmiotów gospodarczych i zwykłych obywateli.
W dniach 16-19 czerwca 1999 r. odbyła się tradycyjna, coroczna, czterdziesta szósta już konferencja Międzynarodowego Stowarzyszenia Prasy Ubezpieczeniowej (PIA), którą w tym roku gościła stolica Słowacji Bratysława. W Konferencji brał udział przedstawiciel Wiadomości Ubezpieczeniowych, które są rzeczywistym członkiem tego stowarzyszenia począwszy od 1976 roku. Ponadto w Konferencji uczestniczyło 22 przedstawicieli czasopism ubezpieczeniowych z Austrii, Belgii, Chorwacji, Czech, Hiszpanii, Holandii, Niemiec, Portugalii, Szwajcarii, Węgier, Wielkiej Brytanii i Włoch. W Konferencji wzięli udział również przedstawiciele europejskiego komitetu ubezpieczycieli CEAPR Committee, panowie Jacęues Leglu, Patrick Painon, Hannu Kokkonen i Gregor Kozak.(fragment tekstu)
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest identyfikacja warunków i technik negocjacyjnych, które wpływają na sukces poprawek Parlamentu Europejskiego w zwykłej procedurze ustawodawczej. W pierwszym kroku postawiono hipotezy dotyczące wpływu określonych czynników na skuteczność postulatów PE. Następnie zweryfikowano je za pomocą regresji logistycznej. Analiza empiryczna wykazała, że jeśli Parlament Europejski chce zwiększyć skuteczność swoich poprawek w zwykłej procedurze ustawodawczej, powinien podejmować siedem działań. Po pierwsze, łączyć kilka projektów w pakiet. Po drugie, formułować swoje postulaty w taki sposób, aby uzyskać dla nich poparcie ze strony Komisji. Po trzecie, negocjować projekty legislacyjne w trialogach. Po czwarte, prezentować w negocjacjach spójne stanowisko, czyli zgłaszać poprawki popierane przez znaczną większość posłów. Po piąte, przeciągać negocjacje na okres bliski końca kadencji PE. Po szóste, desygnować na sprawozdawcę projektu posła, który pochodzi z kraju pełniącego w tym samym czasie funkcję prezydencji w Radzie. Po siódme, prowadzić negocjacje z Radą w okresie, gdy państwo pełniące prezydencję jest bardzo zapracowane.(abstrakt oryginalny)
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W opracowaniu przedstawione zostaną niektóre zmiany w ustawach samorządowych, a przede wszystkim w Ustawie o samorządzie gminnym, dokonane wskutek konkretnych zachowań organów samorządu. Działania te nazywane są także, zwłaszcza w publicystyce jako "obejście prawa", "naginanie prawa" czy "działanie na granicy prawa". Nie ulega jednak wątpliwości, że sposób interpretacji niektórych przepisów daleki był od pierwotnego założenia, któremu dany przepis miał służyć. Niektórym jednak działaniom nie można było przypisać naruszenia prawa, organy nadzoru, a także sądy administracyjne nie mogły tych działań unieważnić, jednakże w społecznym odbiorze działania te budziły zrozumiałe oburzenie. Można więc było te działania ocenić jako w pełni legalne, ale niezgodne z normami etycznymi czy zasadami współżycia społecznego. (fragment tekstu)
CEL NAUKOWY: Ustalenie, w jaki sposób podchodzono do zastanego prawa międzywojennego i jak stanowiono nowe przepisy prawne w początkach Polsce Ludowej. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Nowa sytuacja polityczna, która miała miejsce w Polsce po II wojnie światowej w związku z przejęciem władzy przez komunistów, przyniosła zasadniczą zmianę w kwestiach ustrojowych i prawnych. Zmianie uległo rozumienie funkcji prawa, co najprawdopodobniej wpłynęło również na proces legislacyjny. Cel naukowy został realizowany na podstawie aktów normatywnych, literatury teoretycznoprawnej i historycznoprawnej. PROCES WYWODU: W kolejnych fragmentach artykułu podjęto próbę odpowiedzi na następujące pytania: W jaki sposób stanowiono nowe przepisy prawne? Jak dokonywano instrumentalizacji prawa w sądownictwie powszechnym i wojskowym? W jakim zakresie wykorzystywano tajne rozkazy organizacyjne jako sposób na tworzenie nowych sądów i organów pozasądowych? WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Działalność legislacyjna w początkach funkcjonowania Polski Ludowej nie miała na celu stanowienie prawa zgodnie z zasadami stanowienia przepisów prawa i zasadami techniki legislacyjnej. Lekceważono wszystkie zasady znane państwu demokratycznemu. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Omawiana problematyka jest istotna nie tylko z punktu widzenia historyków prawa, ale również historyków, prawników i politologów. (abstrakt oryginalny)
CEL NAUKOWY: W tekście autor wykorzystuje ideę analizowania treści definicji legalnych (rekonstruowania ich architektoniki konotacji) do zaproponowania korekt w dyrektywach wykładni definicji legalnych koncepcji derywacyjnej M. Zielińskiego. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Polskie ius interpretandi nie daje jednej odpowiedzi na pytanie o granice wykładni definicji legalnych. Ścierają się stanowiska formalizmu i holizmu interpretacyjnego. W tekście autor stosuje metody analitycznej teorii prawa do sformułowania tezy umiarkowanego formalizmu w interpretacji definicji legalnych. PROCES WYWODU: Analiza rozpoczyna się od przywołania dyrektyw redagowania definicji legalnych w polskich Zasadach techniki prawodawczej. Na tej bazie proponowane są korekty do dyrektyw wykładni definicji legalnych w koncepcji derywacyjnej. Korekty te ujawniają wielość praktycznych problemów, z jakimi może zetknąć się interpretator. Problemy te zostały pogrupowane na podstawie badań M. Zeiferta nad gramatyką polskiego tekstu prawnego. Ilustracją wywodu jest analiza orzecznictwa dotyczącego definicji "osoby najbliższej" w kodeksie karnym (art. 115 § 11). WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Przy założeniu tezy umiarkowanego formalizmu w interpretacji definicji legalnych udało się skorygować dyrektywy wykładni w koncepcji derywacyjnej. Korekty te respektują wszystkie główne założenia tej koncepcji, a jednocześnie uwzględniają praktyczne problemy, z jakimi stykają się interpretatorzy. Zmodyfikowane dyrektywy wyznaczają precyzyjnie a zarazem elastycznie granicę dla wykładni definicji legalnych. Zaproponowane modyfikacje dyrektyw uwzględniają zarówno spojrzenie legislatora, jak i interpretatora na funkcje definicji legalnych. Użycie definicji legalnej umożliwia precyzyjne i adekwatne oddanie w tekście prawnym zamysłu prawodawcy. W przypadku popełniania błędów redakcyjnych pojawia się jednak ryzyko istotnego wypaczenia sensu regulacji. Użycie definicji legalnej wzmacnia szansę na jednolitość wykładni, wiąże się jednak z ryzykiem uniemożliwienia interpretatorowi naprawienia wadliwego językowo tekstu prawnego. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Analizy w tekście pokazały, że koncepcja derywacyjna przywiązuje dużą wagę do rozróżniania definicji treściowych i zakresowych. Praktyka redagowania definicji legalnych jest jednak zbyt chwiejna, by to rozróżnienie było przydatne. Dlatego warto postulować doprecyzowanie Zasad techniki prawodawczej i pogłębianie u legislatorów wiedzy logiczno-gramatycznej o definicjach legalnych. (abstrakt oryginalny)
Artykuł w zwięzły sposób prezentuje pojęcie oraz specyfikę sektora MŚP, wskazując, że uwarunkowania prawne mogą stanowić barierę dla tworzenia i rozwoju tego sektora przedsiębiorstw. Na gruncie ustalonych barier prawnych wskazano działania organów unijnych oraz krajowych zmierzające do likwidacji tych barier w kontekście procesu legislacyjnego, np. Small Business Act, Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.). W pracy analizie poddano również przepisy regulujące zasady techniki prawodawczej oraz akty normatywne z obszaru prawa gospodarczego odnoszące się do kwestii metodyki prac legislacyjnych. Wynikiem tych badań jest ustalenie, że w art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz art. 68 Prawa przedsiębiorców zaakcentowano szczególną pozycję sektora MŚP i wprowadzono rozwiązania powodujące konieczność uwzględniania specyfiki tych przedsiębiorców na etapie projektowania aktów normatywnych. (abstrakt oryginalny)
Celem artykułu jest analiza samodzielności prawotwórczej samorządu terytorialnego, ze szczególnym uwzględnieniem aspektu konstytucyjnego. Autor stara się wykazać, że poszczególne jednostki samorządu terytorialnego zostały bezpośrednio wyposażone przez ustawodawcę konstytucyjnego w prawo do określania - w granicach określonych w przepisach ustaw - ich struktur wewnętrznych, bez konieczności do powoływania - jako podstawy prawnej - upoważnień zawartych w ustawach. Artykuł wpisuje się w dyskusję na temat samodzielności prawodawczej samorządu terytorialnego. (abstrakt oryginalny)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.