Wędliny stanowią najbardziej popularną formę spożywania mięsa ze względu na wysokie walory sensoryczne, dużą wartość odżywczą oraz różnorodność form i łatwość użycia. Szczególną pozycję wśród wędlin stanowią wędzonki, produkty o całkowicie lub częściowo zachowanej strukturze tkankowej, wyprodukowane z jednego lub kilku kawałków części tuszy, peklowane lub solone, wędzone lub nie, suszone, surowe, parzone, pieczone. Celem pracy była ocena towaroznawcza szynek wędzonych produkowanych przez różne zakłady mięsne i dostępnych w sieci detalicznej miasta Lublina. Uzyskane wyniki porównywano z wymaganiami Polskiej Normy dla wędlin. Materiał badawczy stanowiły losowo zakupione w sieci detalicznej miasta Lublina szynki wędzone produkowane przez 5 różnych zakładów mięsnych (oznaczone anonimowo I, II, III, IV i V). Próby szynek poszczególnych przetwórców pozyskano w trzech seriach w ciągu trzech kolejnych miesięcy. Metodami konwencjonalnymi oznaczono podstawowy skład chemiczny (tzn. zawartość wody, popiołu, białka ogólnego, tłuszczu wolnego) oraz zawartość soli metodą Mohra. Teksturę produktów oznaczono instrumentalnie za pomocą maszyny Zwick/Roell ProLine Z0.5, wykorzystując test szerometryczny i profilowanej analizy tekstury (TPA). Wodochłonność oceniono metodą bibułową, natomiast barwę i jej stabilność oceniono instrumentalnie za pomocą miernika nasycenia barwy Minolta CR-310 w przestrzeni kolorów CIE L*a*b*. Ocenę organoleptyczną przeprowadzono metodą konsumencką, w której uczestniczyło 8 osób. Analizę statystyczną uzyskanych wyników wykonano, wykorzystując program StatSoft STATISTICA ver. 6.0. Oceniane produkty były prawidłowo znakowane i zawierały wszystkie wymagane informacje. Wykazano, że oceniane szynki nie wykazywały cech dyskwalifikujących, a ich jakość organoleptyczna była bardzo dobra, jakkolwiek w dwóch produktach oznaczono niższą od zalecanych przez Polską Normę zawartość białka ogólnego. Szynka wytwarzana przez producenta I zawierała najwięcej suchej masy i jednocześnie charakteryzowała się największą wodochłonnością i najwyższą siłą cięcia, twardością, gumiastością i żujnością, natomiast jej powierzchnia okazała się najjaśniejsza (najwyższa wartość L*) i najmniej czerwona (najniższa wartość wyróżnika a*). Szynki zawierające najmniej suchej masy, w tym białka (producent II i IV) charakteryzowały się najmniejszą wodochłonnością. (abstrakt oryginalny)