W niniejszym opracowaniu przeanalizowano instytucjonalny kształt polityki kursowej jako czynnik odporności makroekonomicznej małych gospodarek otwartych. Problem badawczy zyskał na znaczeniu w następstwie pandemii, globalnego wzrostu inflacji w latach 2021-2023 oraz pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę, gdyż kurs walutowy w tego typu gospodarkach funkcjonuje nie tylko jako cena rynkowa, ale także jako kanał transmisji inflacji importowanej, mechanizm dostosowań zewnętrznych, czynnik kształtujący zaufanie, źródło napięć bilansowych oraz element transmisji polityki pieniężnej. Odporność makroekonomiczną zdefiniowano tu jako wynikającą z prowadzonej polityki zdolność gospodarki do stawiania czoła szokom wewnętrznym i zewnętrznym, ich absorpcji oraz powrotu do równowagi bez utraty stabilności cen, wiarygodności polityki pieniężnej, płynności zewnętrznej czy zdolności kursu walutowego do pełnienia funkcji dostosowawczej. Celem pracy jest ustalenie, w jaki sposób architektura polityki kursowej kształtuje tak rozumianą odporność, przy czym jako analitycznie kontrastujące przypadki wykorzystano Czechy i Ukrainę. Podejście metodologiczne łączy analizę instytucjonalną (w ujęciu porównawczym) z opisowymi statystykami makroekonomicznymi. W części empirycznej zastosowano diagnostykę opartą na relacji prognozowanej wartości zmiennej do celu (tzw. *target-gap*) oraz analizę interwencji walutowych, rezygnując z ekonometrycznej identyfikacji związków przyczynowo-skutkowych. Bazę źródłową stanowią opracowania dotyczące trilematu gospodarki otwartej, zjawiska "strachu przed płynnym kursem" (*fear of floating*), problemu "grzechu pierworodnego" (*original sin*), klasyfikacji reżimów kursowych, strategii bezpośredniego celu inflacyjnego, Zintegrowanych Ram Polityki (IPF) MFW oraz mechanizmu przenoszenia zmian kursu na ceny (*exchange rate passthrough*), a także oficjalne materiały Narodowego Banku Czech, Narodowego Banku Ukrainy, MFW oraz dane pochodzące z publicznych serwisów statystycznych. Wyniki wskazują, że odporność gospodarki nie wynika z formalnego wyboru między sztywnym, płynnym a zarządzanym systemem kursowym. Zależy ona natomiast od spójności pomiędzy celem inflacyjnym, ramami kształtowania stóp procentowych, mechanizmem interwencji, poziomem rezerw, ograniczeniami w obrocie dewizowym, głębokością rynku oraz komunikacją banku centralnego. Przykład Czech ilustruje sytuację w warunkach pokojowych, w której elastyczność kursu walutowego funkcjonuje w ramach wiarygodnej strategii bezpośredniego celu inflacyjnego, poza strefą euro. Z kolei Ukraina stanowi przykład sytuacji kryzysowej, w której zarządzana elastyczność ma charakter przejściowy i zależy od oficjalnej podaży walut obcych, finansowania zewnętrznego, stopniowego łagodzenia ograniczeń oraz zaufania do instrumentów denominowanych w hrywnie. Analiza danych dotyczących rezerw i interwencji wykazuje, że Ukraina przeszła od dokonywanych przed wojną (w 2021 r.) zakupów walut netto do znacznej rocznej sprzedaży netto po 2022 r., przy czym odbudowa rezerw odbywała się głównie dzięki finansowaniu zewnętrznemu. Wniosek jest taki, że doświadczenia Czech można odnieść do sytuacji Ukrainy jedynie na poziomie instytucjonalnym - poprzez odpowiednią sekwencję działań, dyscyplinę komunikacyjną oraz podporządkowanie interwencji celowi inflacyjnemu - a nie poprzez kopiowanie czeskiego celu inflacyjnego, poziomu kursu walutowego czy historycznych praktyk w zakresie interwencji. (abstrakt oryginalny)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.