Wyniki wyszukiwania - BazEkon

1

Ocena przydatności kryteriów oddzielenia prawa konstytucyjnego i administracyjnego

100%

Szreniawski P.

Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G. Ius

|

2017

|

64

|

nr 1

83-89

Prawo administracyjne uważane jest za uszczegółowienie części prawa konstytucyjnego zajmującej się władzą wykonawczą. Niekiedy jednak prawo administracyjne dotyczy również władzy sądowniczej, poza tym część norm prawa administracyjnego jest powtórzeniem norm prawa konstytucyjnego. Za podstawowe kryteria rozdziału prawa konstytucyjnego i administracyjnego można uznać kryterium formalne i kryterium materialne, przy czym wielkie znaczenie ma także szeroko rozumiane kryterium społeczne, obejmujące zagadnienia historyczne i socjologiczne. (abstrakt oryginalny)

2

Presidency Model in the Constitution of the Republic of Poland

100%

Pikuła Ł., Kaczmarczyk H.

Przegląd Prawno-Ekonomiczny

|

2015

|

nr 32

6-14

Artykuł przedstawia pozycję polityczną prezydenta w konstytucji RP. Przeanalizowano podstawowe zagadnienia związane z uprawnieniami prezydenta RP. Celem artykułu jest przedstawienie problemu niespójności polskiego modelu prezydentury w konstytucji. Autorzy argumentuję, iż w celu zwiększenia władzy wykonawczej należy zdecydować się, czy władza ta powinna przypaść prezydentowi czy premierowi, gdyż w obecnym modelu konstytucyjnym brak jest jednoznacznego rozstrzygnięcia tej problematyki, co od czasu do czasu generuje konflikty na poziomie władzy wykonawczej. Autorzy stoją na stanowisku potrzeby wzmocnienia władzy prezydenta. (abstrakt oryginalny)

3

The Petitions Committee of the Polish Parliament (Sejm) - the Legal Basis and Practice of Functioning

100%

Kędziora P.

Studia Iuridica Lublinensia

|

2022

|

Vol. 31, nr 5 Contemporary Challenges of Parliamentarism - Theory and Practice. Special Issue Devoted to the Memory of Professor Wojciech Orłowski (1963-2019)

139-154

Przedmiotem artykułu jest prezentacja rozwiązań proceduralnych przyjętych w Regulaminie Sejmu, których celem było dookreślenie trybu rozpatrywania petycji w Sejmie, a zatem realizacja konstytucyjnego prawa petycji. Autor nawiązuje do historycznych prób ustawowego uregulowania trybu rozpatrywania petycji. Uwagi dotyczące aktualnych ustawowych podstaw składania petycji do Sejmu oraz przepisy dotyczące wewnątrzsejmowego rozpatrywania petycji przez organy Sejmu - Marszałka Sejmu oraz Komisję do Spraw Petycji, są przedstawione na tle praktyki parlamentarnej ostatnich lat. Autor prezentuje dane statystyczne dotyczące petycji kierowanych do rozpatrzenia przez Komisję do Spraw Petycji oraz dominujące w praktyce rozpatrywania petycji sposoby ich załatwiania. Przedstawione są również uwagi de lege ferenda odnośnie do trybu rozpatrywania petycji w Sejmie, które były przedmiotem rozważań w ostatnich latach. (abstrakt oryginalny)

4

Motywy odpowiedzialności konstytucyjnej w państwach Unii Europejskiej

100%

Zaleśny J.

Przegląd Europejski

|

2004

|

nr 2

72-94

Omówiono na czym polega postępowanie w sprawie odpowiedzialności konstytucyjnej. Przedstawiono przykłady kar orzekanych w ramach odpowiedzialności konstytucyjnej.

5

Model teoretyczny instytucji rozporządzenia w doktrynie prawa konstytucyjnego

100%

Kozik M.

Zeszyty Naukowe Akademii Podlaskiej. Administracja i Zarządzanie

|

2010

|

11

|

nr 84

181-201

Artykuł prezentuje genezę i rozwój instytucji rozporządzenia w prawie konstytucyjnym. Rozporządzenie jako źródło prawa ma swoją długą historię sięgającą na kontynencie europejskim czasów XVIII-wiecznych rewolucji w Europie. Współczesne pojmowanie rozporządzenia jako aktu wykonawczego do ustawy, wydawanego przez organ władzy wykonawczej, oparte jest w dużej mierze właśnie na poglądach wypowiedzianych w nauce prawa francuskiego, niemieckiego i angielskiego końca XVIII i początkach XIX wieku. Niniejszy artykuł omawia również poszczególne cechy rozporządzenia jako źródła prawa konstytucyjnego o charakterze wykonawczym w stosunku do ustaw. Przedstawiony został także model kontroli aktów wykonawczych – rozporządzeń zarówno przez organy administracji państwowej, jak i organy sądowe, w tym przede wszystkim Trybunału Konstytucyjnego. (abstrakt oryginalny)

6

The Role of the Voivodship Contract in Regional Development Within Poland

100%

Korenik D.

Economic and Environmental Studies

|

2003

|

Vol. 4

181-190

The reform of the territorial organisation of Poland, which resulted in the formation of 16 voivodeship (provincial) self-governments, has opened new possibilities for promoting regional development. Until 1975 Poland was divided into voivodeships, districts and municipalities. In 1975 a two-grade division was introduced consisting of voivodeships (their number was increased to 49) and municipalities. On the grounds of constitution clauses and the act of March 8, 1990, municipal self-government has been brought back to life as a new element in the Polish political system. Next, in 1998 the second stage of the reform was prepared, i.e. districts were reintroduced and a new, voivodeship level of self-government administration was created. Many hopes regarding the decentralisation of tasks are placed in the institutional development of territorial self-government, in particular concerning regional development and, consequently, the decentralisation of public finances. The basie criteria in deciding the formation of the new division of the country into administration units at the voivodeship level were geographic and economic. Therefore, the division of some areas of the country on the basis of appropriate criteria caused the formation of regions, now identified with the greatest division unit of the country - voivodeship self-government.(fragment of text)

7

Immutable Values - Durability of the Constitution from a Historical Perspective and Contemporary

100%

Szymański Ł.

Law and Administration in Post-Soviet Europe

|

2019

|

vol. 6, iss. 1

37-45

On the dogmatic basis, many constitutional classifications stand out, some of them have been functioning for hundreds of years based on a few basic statements, others update in different intervals temporal internal political forces of individual states. Factors influencing the durability of basic legal acts are numerous and diverse. The assumption of the construction of constitutional acts is their durability and rigidity of the rules they regulate. The features of constitutional laws are the invariability of provisions, the scope and detail of regulations, the degree of public involvement in the process of making them, and superiority in relation to other legal acts established by state authorities. It seems impossible to indicate the factors implying the necessity to make changes in the basic acts. However, one may wonder how much influence on their functioning exerts, for example, changes in the system of international forces and international law, ongoing armed conflicts or international integration processes. The aim of the article is to indicate the catalog of factors determining the constitution's durability as a fundamental legal act in the state. The author would like to answer the question whether it is possible in the rapidly changing modern world to maintain the basic principles from a few or several decades ago. The comparative analysis will be based on the indicated objective of the basic laws of selected countries. (original abstract)

8

Prawo do ochrony środowiska naturalnego jako prawo podstawowe w Republice Słowackiej

100%

Chmielewski G.

Studia Prawno-Ekonomiczne

|

2010

|

81

11-29

W słowackiej Konstytucji istnieje zapewnione przez ustawodawcę prawo do ochrony środowiska naturalnego. Składa się ono z prawa do przyjaznego środowiska naturalnego oraz prawa do informacji o środowisku naturalnym.(fragment tekstu)

9

Czynniki wpływające na trwałość konstytucji

100%

Okarmus P.

Administracja : teoria, dydaktyka, praktyka

|

2013

|

nr 4(33)

129-143

In the paper there were presented factors influencing durability of fundamental acts indicated in the literature, both connected with its contents and an accepted course of changes, occurrence of unchangeable provisions, the scope and detailed character of regulation, degree of engagement of the society in the process of passing and application of the fundamental statute,as well as those, which are external towards the Constitution, as e.g. jurisdictional activism of constitutional courts, influence of the international and transnational law, armed conflicts, integration processes. It would be difficult to indicate all circumstances which have the most essential influence on performance of changes of the Constitution, the more so as a degree of their influence will be different in particular states. However, from the point of view of the system-makers the greatest meaning will have these factors, which potentially have the greatest influence, thus they are connected with the contents of the fundamental statues. (original abstract)

10

Tryb i konsekwencje prawne wprowadzenia stanu klęski żywiołowej w Polsce - Wybrane zagadnienia

100%

Dąbrowska M.

Intercathedra

|

2020

|

nr 42(1)

13-17

Tryb, sposób i przesłanki wprowadzenia stanu klęski żywiołowej jako jednego ze stanów nadzwyczajnych określa ustawa zasadnicza wraz z ustawami szczegółowymi. Celem stosowania rzeczonej instytucji jest zapobieżenie skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych. Analizę ustanawianych w jej ramach ograniczeń warto przeprowadzić w odniesieniu do działalności naczelnych organów państwowych oraz podstawowych praw i wolności obywatela. Wiodącą rolę w procesie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej odgrywa Rada Ministrów, która to w drodze rozporządzenia określa m.in czas i obszar obowiązywania ograniczeń. Należy mieć w tym kontekście na uwadze chociażby zasadę proporcjonalności oraz celowości wprowadzanych obostrzeń, tak aby zapewnić prawidłowość funkcjonowania organizmu społecznego i niwelować negatywne skutki stanu odbiegającego od normy(abstrakt oryginalny)

11

Zasada proporcjonalności jako metoda rozstrzygania konfliktów praw podstawowych - krytyka i obrona

100%

Michalska M.

Krytyka Prawa

|

2019

|

T. 11, Nr 2

253-269

Chociaż we współczesnym prawie konstytucyjnym w wielu jurysdykcjach zasada proporcjonalności stanowi powszechnie akceptowaną metodę umożliwiającą rozstrzyganie konfliktów praw podstawowych oraz ocenę dopuszczalnego stopnia ich ograniczeń, w ostatnim czasie stała się ona przedmiotem narastającej krytyki. Celem artykułu jest opisanie i dokonanie krytycznej analizy głównych argumentów podnoszonych przez przeciwników tej koncepcji. Autorka przedstawia najbardziej klasyczną trójelementową formułę testu proporcjonalności, a następnie prezentuje trzy najczęściej podnoszone argumenty przeciwko stosowaniu mechanizmu proporcjonalności, które ostatecznie kolejno odrzuca. (abstrakt oryginalny)

12

Legal Consequences of Violation of Time Limits in Legislative Proceedings

100%

Orłowski R.

Studia Iuridica Lublinensia

|

2020

|

Vol. 29, nr 5

249-264

Celem artykułu jest przybliżenie problematyki związanej z terminami wyznaczonymi poszczególnym organom władzy publicznej (Sejm, Senat, Prezydent RP) na wykonanie określonych czynności w ramach postępowania legislacyjnego. Terminy te należy obliczać według reguł konwencjonalnych, a więc od początku dnia następnego po dniu, w którym nastąpiła czynność, z którą przepisy prawa wiążą rozpoczęcie terminu. Czynność będzie jednak skuteczna również wtedy, gdy zostanie wykonana w tym samym dniu, w którym nastąpiło wspomniane zdarzenie. Naruszenie terminu w postępowaniu ustawodawczym ma zasadnicze znaczenie dla ustawy, jako aktu normatywnego, w zakresie jej obowiązywania. Trybunał Konstytucyjny, w ramach kontroli konstytucyjności prawa, dokonuje także badania prawidłowości postępowania, w którym doszło do jego ustanowienia. Według najnowszego orzecznictwa TK naruszenie terminów minimalnych, wymaganych przy dokonywaniu poszczególnych czynności, które zostały określone jedynie w regulaminie Sejmu, może stanowić samodzielną podstawę do stwierdzenia niekonstytucyjności całej ustawy. Stanowisko to odbiega znacząco od dotychczasowego, ugruntowanego stanowiska w tym przedmiocie. Skutki naruszenia terminów postępowania ustawodawczego można rozważać również na płaszczyźnie uprawnień poszczególnych organów, w ramach konkretnego postępowania. Podpisanie ustawy przez Prezydenta, po upływie konstytucyjnego terminu, powinno zostać uznane jako prawnie skuteczne. Należy rozważyć dopuszczalność wydawania przez Trybunał Konstytucyjny wyroków zakresowych w sytuacjach naruszenia reguł poprawnej legislacji, prowadzących do pominięcia lub skrócenia vacatio legis. (abstrakt oryginalny)

13

Konstytucyjno-prawne aspekty integracji Republiki Czeskiej z Unią Europejską

100%

Simicek W.

Studia i Prace Kolegium Ekonomiczno-Społecznego / Szkoła Główna Handlowa

|

2001

|

nr 1

130-137

Porównano pełnomocnictwo integracyjne w wybranych krajach. Przedstawiono proponowane konstytucyjno-prawne pełnomocnictwo integracyjne w Republice Czeskiej.

14

Instytucja nowelizacji konstytucji: zakres, funkcje, interpretacje doktrynalne

75%

Czachor R.

Horyzonty Polityki

|

2022

|

13

|

nr 42 Instrumenty regulacyjne a skuteczność polityk publicznych

11-29

CEL NAUKOWY: Artykuł ma na celu wskazanie potrzeby otwarcia doktryny prawa na pozaprawne, szczególnie polityczne, interpretacje konstytucjonalizmu. W tym celu podjęto problem nowelizacji konstytucji w wymiarze normatywnym i praktycznym oraz krytycznie przybliżono treść mniej znanej polskim czytelnikom koncepcji "niekonstytucyjnych poprawek konstytucji". PROBLEM I METODY BADAWCZE: Podstawowe pytanie badawcze dotyczy tego, jaki zakres i funkcje mogą mieć nowelizacje konstytucji i jak określić granice, tak by nie naruszały one zasady demokratycznego państwa prawnego. Artykuł, zagłębiając się w szczegółowe problemy zagadnień materialnych granic dopuszczalności nowelizacji konstytucji, opiera się na metodzie dogmatycznej, posiłkując się metodą prawnoporównawczą. PROCES WYWODU: W artykule omówiono problem definicyjnych relacji pomiędzy nowelizacją a zmianą konstytucji. Następnie wskazano, że normatywny rygoryzm i doktrynalny sceptycyzm względem elastyczności przepisów ustawy zasadniczej może mieć skutki odwrotne do zamierzonych i podważać stabilność systemu politycznego. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Potwierdzono definicyjne trudności dotyczące zakresu instytucji nowelizacji oraz zaproponowano opieranie się na kryterium funkcjonalnym, tj. rozróżnianiu nowelizacji formalnych, funkcjonalnych i symbolicznych. Istotą instytucji nowelizacji konstytucji jest umiejętne balansowanie pomiędzy jej ciągłością a nowymi potrzebami. Dla zrozumienia specyfiki funkcjonowania konstytucji w poszczególnych krajach postuluje się głębsze odwoływanie się do lokalnego kontekstu historycznego, kultury prawnej i uwarunkowań społecznych. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Dowiedziono, że w zakresie ustalenia dopuszczalności nowelizacji konstytucji pomocne może być przyjęcie orientacji funkcjonalistycznej. Nierozwiązanymi pozostają wątpliwości odnośnie do tego, czy ograniczanie modyfikacji treści konstytucji nie jest w istocie aktem niedemokratycznym i czy nadawanie sądownictwu konstytucyjnemu szczególnej roli nie jest transformacją demokracji ku jurystokracji. Zauważono także, że konstytucjonalizm jest zjawiskiem na tyle różnorodnym, iż uzasadniony jest pluralizm podejść badawczych. (abstrakt oryginalny)

15

Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2019 r. (I NSW 103/19)

75%

Mojski W.

Studia Iuridica Lublinensia

|

2019

|

Vol. 28, nr 4

165-176

Sądowa kontrola prawidłowości przebiegu wyborów parlamentarnych stanowi istotny element szeroko pojętej procedury wyborczej w demokratycznym państwie prawnym. Kontrolę taką przewiduje art. 101 obowiązującej w Polsce Konstytucji, który Sądowi Najwyższemu powierza rozpoznawanie protestów wyborczych oraz stwierdzanie ważności wyborów do Sejmu i Senatu. Na skutek wskazywanych w doktrynie prawa konstytucyjnego poważnych zastrzeżeń co do konstytucyjności obecnej Krajowej Rady Sądownictwa i w konsekwencji konstytucyjnych wątpliwości w zakresie powołania na jej wniosek w 2018 r. niektórych osób na stanowiska w tym Sądzie, wątpliwości budzić może nie tylko kontrola Sądu Najwyższego w zakresie wyborów parlamentarnych przeprowadzonych 13 października 2019 r., dokonana z udziałem tych osób, lecz także ważność samych wyborów. Glosowane postanowienie, mimo jego merytorycznej prawidłowości w zakresie pozostawienia jednego z protestów wyborczych bez dalszego biegu, stanowi przykład tych wątpliwości proceduralnych. (abstrakt oryginalny)

16

Konstytucyjne ograniczenia wyodrębniania szczególnego prawa pracy - uwagi na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego

75%

Maniewska E.

Praca i Zabezpieczenie Społeczne

|

2015

|

nr 7

2-6

Relacje między szczególnym i powszechnym prawem pracy stanowią przedmiot ożywionej dyskusji społecznej. Podział na te dwie dziedziny prawa pracy jest obecny także w refleksji naukowej. Tym niemniej należy odnotować, że same pojęcia "szczególne prawo pracy" i "powszechne prawo pracy" nie są dostatecznie zdefiniowane, a to powinno być punktem wyjścia dla możliwości ich porównywania. Z porównaniami tymi jakże często spotykamy się natomiast wówczas, gdy analizie są poddawane odrębności unormowań w nich zawartych. Jednym z problemów, który pojawia się w tym kontekście, jest ocena granic tych odrębności. Autorka z jednej strony przedstawia propozycję definicji szczególnego prawa pracy i powszechnego prawa pracy, z drugiej zaś omawia zagadnienie granic odmienności regulacji szczególnego prawa pracy w stosunku do powszechnego prawa pracy z punktu widzenia Konstytucji. Choć bowiem przepisy Konstytucji niekiedy same stanowią podstawę do wyodrębniania szczególnego prawa pracy, a niektóre z nich wprost kwalifikują się jako normy tego prawa, to zarazem ustawa zasadnicza wyznacza jednak granice, których nie wolno w tej materii przekraczać. Zagadnienie to jest złożone i jest przedstawione na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego odnoszącego się do omawianej materii. (abstrakt oryginalny)

17

Podstawy ładu bankowego w polskim prawie konstytucyjnym i administracyjnym

75%

Komierzyńska-Orlińska E.

Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G. Ius

|

2017

|

64

|

nr 1

107-123

Ład bankowy jest częścią ładu publicznego w państwie. Procesy globalizacji i internacjonalizacji rynków finansowych mają jednak obecnie ogromny wpływ na postrzeganie ładu bankowego szerzej - zjawiska te powodują, że problem ten zyskuje wyraźnie ponadnarodowy charakter. Pomimo tego to państwo jest nadal podstawowym układem normatywno-ekonomicznym, w którym podstawy tego ładu są tworzone, realizowane i rozpatrywane. System prawny państwa, w którym podstawy tego ładu są kreowane i w którym ten ład funkcjonuje, może zostać poddany analizie w wielu płaszczyznach, m.in. z punktu widzenia ustrojowych podstaw ładu bankowego, materialnoprawnych podstaw ładu bankowego oraz ze względu na organizacyjnoprawne elementy tego ładu. W ramach niniejszego opracowania uwaga została zwrócona w szczególności na ustrojowe podstawy ładu bankowego w Polsce, mające swoje źródło w przepisach Konstytucji RP, które stanowią fundament politycznego, społecznego i gospodarczego (w tym bankowego) ładu w Polsce, a które są rozwijane - w ramach zakreślonych przez ustawę zasadniczą - w drodze ustawodawstwa zwykłego (w szczególności zaliczanego do publicznego prawa gospodarczego, w tym do kompleksowego działu prawa bankowego). (abstrakt oryginalny)

18

Problem kontroli konstytucyjności ustaw przez sądy

75%

Wiatrowski P.

Zeszyty Naukowe / Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

|

2011

|

nr 870

207-218

Zagadnienie kontroli konstytucyjnej ustaw przez sądy powszechne i Sąd Najwyższy jest dyskusyjną kwestią zwłaszcza w zakresie doktryny i orzeczeń sądowych w niezależności sądownictwa i zasady bezpośredniego stosowania Konstytucji. Problem ten należy również analizować z punktu widzenia pytań prawnych co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą skierowanych do Trybunału Konstytucyjnego. W artykule omówiono domniemanie konstytucyjności ustawy oraz problem kompetencji sądów do kontroli konstytucyjności ustaw. Przedstawiono również problematykę pytań prawnych do TK oraz specyfikę orzecznictwa interpretacyjnego TK.

19

El clientelismo político como un riesgo para el Estado constitucional de Derecho colombiano

75%

Granados J. S.

Krytyka Prawa

|

2023

|

T. 15, Nr 4

7-20

The Colombian Political Constitution of 1991 developed a social State of Law founded on a constitutional design, which implies a system of checks and balances for the exercise of power. From a formalist perspective, it is an important contribution so that state decisions respond to a balance between different demands that ultimately benefit the general interest over the individual. However, from an anti-formalist perspective, political phenomena are evident that put an apparently plausible design at risk; political practices tend to benefit the particular interest over the general. It is a recurring phenomenon in the Colombian reality, where there seems to be a risk for the full materialization of the weighted postulates of checks and balances for the constitutional rule of law.(original abstract)

20

Związki między gałęziami prawa konstytucyjnego i administracyjnego z punktu widzenia regulacji Konstytucji RP z 1997 r.

75%

Orłowski W.

Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G. Ius

|

2017

|

64

|

nr 1

63-81

Artykuł dotyczy relacji między gałęziami prawa administracyjnego i konstytucyjnego. Autor przychyla się do poglądu, iż w zakresie regulacji ustawowych możemy mówić o tożsamości regulacji obu gałęzi prawa. W tym zakresie prawo konstytucyjne i prawo administracyjne stanowią jedność, bowiem posługują się tymi samymi konstrukcjami, metodami i regułami. Szczegółowa analiza rozwiązań konstytucyjnych wykazuje ich niewielkie znaczenie dla regulacji gałęzi prawa administracyjnego. Stan taki powoduje, że dotychczasowe miejsce prawa konstytucyjnego zaczyna zajmować prawo Unii Europejskiej. (abstrakt oryginalny)